Tekki Shodan

Podstawowe informacje

O kata

Tekki Shodan to pierwsza z trzech kat serii Tekki i jedna z najstarszych kat ćwiczonych w karate. W przeciwieństwie do większości kat ćwiczący nie porusza się do przodu ani do tyłu: cała kata przebiega wzdłuż jednej poziomej linii w bok, niemal cała w niskiej postawie jeźdźca kiba-dachi. Według materiału JKA ma 29 ruchów i dwa okrzyki kiai; karatevancouver.ca liczy 25 ruchów – różnica wynika ze sposobu liczenia. Kata uczy przede wszystkim stabilności i pracy bioder. Źródła wskazują na trzy częste błędy: słabą lub niestabilną postawę kiba-dachi, mylenie rotacji bioder z ich krótkim drżeniem oraz pomijanie gwałtownych obrotów głowy, które w kacie liczone są jako osobne ruchy. Pojawia się w niej też blok nogą nami-gaeshi, „powracająca fala”. Według karatevancouver.ca Kentsū Yabu mawiał swoim uczniom: „Karate zaczyna się i kończy na Naihanchi”. Zanim Ankō Itosu ułożył serię Pinan, ta kata była w szkołach shuri-te i tomari-te nauczana jako pierwsza. W programie egzaminacyjnym JKA, jak podaje northstowekarate.com, jest dziś obowiązkowa na 3. kyū.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Funakoshi nazwał serię Tekki (鉄騎), co tłumaczy się jako żelazny jeździec; nazwa odnosi się zarówno do postawy jeźdźca, w której ćwiczy się katę, jak i do jej siły. Angielska Wikipedia tłumaczy pierwotną okinawską nazwę Naihanchi (ナイハンチ) jako „wewnętrzny podzielony konflikt”.

Twórca i historia

Według angielskiej Wikipedii kata Naihanchi trafiła na Okinawę z Chin przez port Fuzhou. Ankō Itosu nauczył się jej od Sōkona Matsumury, który przejął ją od Chińczyka mieszkającego w okinawskiej dzielnicy Tomari; najstarsza zachowana pisemna wzmianka o niej znajduje się w książkach Motobu Chōkiego. Kto stworzył drugą i trzecią katę serii, pozostaje kwestią otwartą: część badaczy przypisuje je Itosu, inni wymieniają Tokumine Pechina lub Motobu Chōkiego, a niektórzy sądzą, że pierwotnie była to jedna kata, później podzielona na trzy. Gichin Funakoshi zmienił nazwę katy na Tekki. Źródła różnią się co do daty: jaapkooman.nl podaje rok 1924, a historyoffighting.com pisze, że Funakoshi w swojej książce Karate-dō Kyōhan nazywał ją jeszcze Kibadachi.

Różnice między stylami

Shito-ryu, Wado-ryu i Shorin-ryu zachowują okinawską nazwę Naihanchi; oficjalna lista kat WKF wymienia ją zarówno jako Naifanchin, jak i jako Tekki. Kyokushin przejął Tekki od Funakoshiego – Masutatsu Ōyama u niego studiował – ale według Jaapa Koomana początkowo usunął ją z programu, a ponownie dla czarnych pasów na międzynarodowych obozach letnich wprowadził ją dopiero Hatsuo Royama.

Bunkai – zastosowania

Interpretacje różnią się znacząco. Karateobsession.com podaje dla bloku nogą nami-gaeshi nawet dziesięć zastosowań – od podcięć ko-soto-gari i ko-uchi-gari, przez unik przed kopnięciem, aż po tupnięcie fumikomi. Andy Mierzwa (senseiando.com) odczytuje niektóre ruchy jako walkę na ziemi: krok krzyżowy jako wyjście spod siedzącego napastnika, a złożone dłonie jako chwyt za głowę.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Isshin-ryu Karate — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

W programach egzaminacyjnych

• Regulamin IKO (tradycyjne honbu): 3. kyu – Zielony pas z czarnym paskiem

Sekwencja technik — Shotokan

Źródło rozpisu: jkakarate.co.uk

1. #1
   Kosa Dachi
2. #2
   Fumikomi GeriKiba DachiKake Uke(P)
3. #3
   Kiba DachiEmpi Uchi(L)
4. #4
   Kiba DachiKoshi Gamae(P)
5. #5
   Gedan Barai(L)
6. #6
   Kiba DachiKagi Zuki(P)
7. #7
   Kosa Dachi
8. #8
   Kiba DachiUchi Uke(P)Fumikomi Geri(L)
9. #9a
   Kiba DachiNagashi Uke(L)Gedan Barai(P)
10. #9b
    Kiba DachiUra Zuki(L)
11. #10
    Kiba Dachi
12. #11a
    Nami Gaeshi(L)
13. #11b
    Kiba DachiUchi Uke(L)
14. #12
    Kiba Dachi
15. #13a
    Nami Gaeshi(P)
16. #13b
    Kiba DachiUchi Uke(L)
17. #14
    Kiba DachiKoshi Gamae(P)
18. #15
    Kiba DachiSeiken Choku Zuki(L)Kagi Zuki(P)
    kiai
19. #16
    Kiba DachiKake Uke(L)
20. #17
    Kiba DachiEmpi Uchi(P)
21. #18
    Kiba DachiKoshi Gamae(L)
22. #19
    Kiba DachiGedan Barai(P)
23. #20
    Kiba DachiKagi Zuki(L)
24. #21
    Kosa Dachi
25. #22
    Kiba DachiUchi Uke(L)Fumikomi Geri(P)
26. #23a
    Kiba DachiNagashi Uke(P)Gedan Barai(L)
27. #23b
    Kiba DachiUra Zuki(P)
28. #24
    Kiba Dachi
29. #25a
    Nami Gaeshi(P)
30. #25b
    Kiba DachiUchi Uke(P)
31. #26
    Kiba Dachi
32. #27a
    Nami Gaeshi(L)
33. #27b
    Kiba DachiUchi Uke(P)Fumikomi Geri
34. #28
    Kiba DachiKoshi Gamae(L)
35. #29
    Kiba DachiSeiken Choku Zuki(P)Kagi Zuki(L)
    kiai