Jitte

Podstawowe informacje

O kata

Jitte tworzy jedną grupę razem z katami Jion i Jiin. Wszystkie trzy zaczynają się tym samym ustawieniem, w którym lewa dłoń zakrywa prawą pięść; angielska Wikipedia widzi w tym korzenie w starym chińskim boksie. Materiał JKA opisuje Jitte jako mocną i „ciężką” katę z wieloma silnymi technikami i według niego ma 24 ruchy, wykonywane w mniej więcej minutę. W pierwszej części na przemian pojawiają się bloki popychające i uderzenia krawędzią dłoni, w dużej mierze w postawie jeździeckiej kiba dachi. W jedenastym ruchu ćwiczący przyjmuje postawę yama gamae, „postawę górską”, i dosuwając stopę (yori ashi) przesuwa się w bok. W dwunastym i trzynastym ruchu przedramię wymiata na wysokości głowy (jodan uchi harai) z tupnięciem fumikomi; trzynasty ruch zamyka jedyny okrzyk kiai, jaki podaje JKA. Po spokojnym uwolnieniu siły następuje fragment, który JKA wprost opisuje jako obronę przed atakiem kijem, a kata kończy się serią górnych bloków age uke. Jitte znajduje się na oficjalnej liście kat WKF. Na liście WUKF z kwietnia 2024 roku Shotokan i Shito-ryu zaliczają ją do kat tokui (wybór własny), Shorin-ryu i Wado-ryu do kat sentei.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa zapisywana jest znakami 十手, dziesięć rąk. Materiał JKA tłumaczy to tak, że kto opanuje katę, potrafi działać za dziesięciu mężczyzn i obronić się przed dziesięcioma uzbrojonymi przeciwnikami. Historyoffighting.com podaje też inne wyjaśnienie: postawa z uniesionymi pięściami w katach ma podobno przypominać jitte, rodzaj broni sai, którą w dziewiętnastym wieku nosiła policja na Okinawie. Karatevancouver.ca łączy nazwę z bronią o tej samej nazwie, która w okresie Edo w Japonii służyła policjantom jako odznaka urzędu. Według angielskiej Wikipedii oba zapisy, Jitte i Jutte, są poprawne.

Twórca i historia

Angielska Wikipedia zalicza grupę Jion, Jiin i Jitte do szkoły Tomari-te. Hirokazu Kanazawa uważa jednak, że kata Jion powstała w świątyni Jionji (慈恩寺), gdzie słynnie ćwiczono sztuki walki, i stamtąd rozprzestrzeniła się na region Tomari. Do Tomari-te zalicza tę katę także historyoffighting.com i karatevancouver.ca. Strona katashitoryu.org podaje linię Matsumura, Itosu, Chotoku Kiyan i wskazuje Anko Itosu jako jednego z głównych przekazicieli; w innych źródłach nie udało nam się tej linii potwierdzić. Kto stworzył katę, nie udało nam się znaleźć w źródłach.

Różnice między stylami

Pod nazwą Jitte ćwiczą ją Shotokan, Wado-ryu, Shito-ryu i Shorin-ryu; według angielskiej Wikipedii w niektórych stylach nazywa się Sip Soo. Liczba ruchów różni się w zależności od sposobu liczenia: materiał JKA i angielska Wikipedia podają 24, karatevancouver.ca dla Shotokanu 27. Według katashitoryu.org budowa katy w Shito-ryu jest podobna jak w Shotokanie i różni się głównie zakresem ruchów; te zmiany strona przypisuje Yoshitace Funakoshiemu.

Bunkai – zastosowania

Materiał JKA nazywa obronę przed kijem wprost w nazwach technik. W szesnastym ruchu ćwiczący chwyta kij oboma rękami w postawie koko, „tygrysiej paszczy” (ryote bo tsukami uke); w siedemnastym dwukrotnie szarpie go w górę (bo toriage) i odpycha z powrotem (bo oshimodoshi). Historyoffighting.com podaje, że główną funkcją katy jest obrona przed bronią, zwłaszcza kijem bo, i że zawiera elementy dźwigni i chwytów gyaku te.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Sekwencja technik — Shotokan

Źródło rozpisu: jkakarate.co.uk

1. #1
   Koshi Gamae(L)Zenkutsu Dachi
2. #2
   Teisho Uke(P)Zenkutsu Dachi
3. #3
   Osae Uke(L)Zenkutsu Dachi
4. #4
   Koshi Gamae(L)Kiba Dachi
5. #5
   Teisho Uke(P)Koshi Gamae(L)Kiba Dachi
6. #6
   Teisho Uke(L)Koshi Gamae(P)Kiba Dachi
7. #7
   Teisho Uke(P)Koshi Gamae(L)Kiba Dachi
8. #8
   Juji Uke(obie)Kosa Dachi
9. #9
   Yori AshiKiba Dachi
10. #10
    Yori AshiKiba Dachi
11. #11
    Kiba Dachi
12. #12
    Kiba Dachi
13. #13
    Kiba Dachi
    kiai
14. #14
    Hachiji Dachi
15. #15
    Tsukami Uke(P)Koshi Gamae(L)Zenkutsu Dachi
16. #16
    Zenkutsu Dachi
17. #17
    Zenkutsu Dachi
18. #18
    Yori AshiZenkutsu Dachi
19. #19
    Uchi Uke(P)Gedan Barai(L)Kokutsu Dachi
20. #20
    Uchi Uke(L)Gedan Barai(P)Kokutsu Dachi
21. #21
    Age Uke(L)Zenkutsu Dachi
22. #22
    Age Uke(P)Zenkutsu Dachi
23. #23
    Age Uke(L)Zenkutsu Dachi
24. #24
    Age Uke(P)Zenkutsu Dachi