Heian Shodan

Podstawowe informacje

O kata

Heian Shodan to pierwsze z pięciu kata serii Heian, które Ankō Itosu ułożył ze starszych form okinawskich i które jego uczeń Gichin Funakoshi przeniósł do japońskiego karate. W shotokanie początkujący uczy się go zwykle jako pierwszego: ma 21 ruchów, trzyma się toru w kształcie litery I i powtarza tylko kilka technik – niski blok gedan barai, uderzenie oi-zuki w kroku w przód, górny blok age uke i na koniec blok krawędzią dłoni shuto uke w tylnej pozycji kokutsu-dachi. Kata uczy przede wszystkim dwóch podstaw. Pierwszą jest długa i niska przednia pozycja zenkutsu-dachi: przednie kolano nad czubkiem stopy, tylna noga wyprostowana, biodra wyrównane. Drugą jest połączenie techniki z ciałem – ręka i biodra muszą dotrzeć do celu w tej samej chwili, inaczej uderzeniu brakuje oparcia. Dwa okrzyki kiai padają w shotokanie przy dziewiątym ruchu, trzecim górnym bloku z rzędu, oraz przy siedemnastym, ostatnim uderzeniu w serii kroków w przód. W innych stylach to samo kata ćwiczy się pod innymi nazwami – Pinan Nidan, Pinan Sono Ichi, Pyung Ahn Cho Dan – a czasem z innym liczeniem ruchów.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Znaki 平安 czyta się po okinawsku pinan, po japońsku heian, i znaczą dosłownie pokój i bezpieczeństwo; angielska Wikipedia tłumaczy je jako "peaceful and safe". Shodan (初段) oznacza pierwszy stopień. Nazwa należy więc nie tylko do tego kata, ale do całej serii pięciu kata, różniących się tylko numerem.

Twórca i historia

Serię Pinan stworzył Ankō Itosu ze starszych form i według karatebyjesse.com została wprowadzona do szkół okinawskich w 1895 roku; fightingarts.com z kolei umieszcza powstanie kata około 1907 roku. Nie udało nam się potwierdzić dokładnego roku. Za wzór najczęściej uznaje się dłuższe kata Kūsankū i Channan – to interpretacja historyków karate, a nie udokumentowany zapis. Gdy uczeń Itosu, Gichin Funakoshi, szerzył karate na wyspach japońskich, zmienił nazwę serii na Heian, czyli japoński odczyt tych samych znaków. Według historyoffighting.com w latach 30. XX wieku zamienił też kolejność pierwszych dwóch kata: dzisiejsze shotokanowe Heian Shodan było w serii Itosu drugie.

Różnice między stylami

Shito-ryu i wado-ryu zachowują pierwotną kolejność Itosu, więc to samo kata nazywa się u nich Pinan Nidan. Kyokushin przejął kolejność shotokanu, ale zachował okinawską nazwę: Pinan Sono Ichi. Jego wersja różni się też liczeniem – 20 kroków zamiast 21 oraz okrzyki przy ósmym i szesnastym kroku zamiast dziewiątego i siedemnastego. W koreańskim tang soo do serię ćwiczy się jako Pyung Ahn, a pierwsze kata jako Pyung Ahn Cho Dan.

Bunkai – zastosowania

Karatedecoded.com czyta początkową parę ruchów – niski blok gedan barai i uderzenie w kroku w przód – jako uwolnienie z chwytu za nadgarstek po tej samej stronie: ramię napastnika jest zmiatane w bok, po czym następuje kontratak. Ta sama strona interpretuje końcowe bloki shuto uke jako jednoczesny blok i atak: cofająca się ręka chwyta i przyciąga ramię przeciwnika, a krawędź drugiej dłoni celuje w szyję lub obojczyk.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Kyokushin — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Sankukai — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

W programach egzaminacyjnych

• Regulamin IKO (tradycyjne honbu): 8. kyu – Niebieski pas

Sekwencja technik — Shotokan

Źródło rozpisu: jkakarate.co.uk

1. #1
   Zenkutsu DachiGedan Barai(L)
2. #2
   Zenkutsu DachiOi Zuki(P)
3. #3
   Zenkutsu DachiGedan Barai(P)
4. #4
   Zenkutsu DachiTetsui Uchi(P)
5. #5
   Zenkutsu DachiOi Zuki(L)
6. #6
   Zenkutsu DachiGedan Barai(L)
7. #7
   Zenkutsu DachiAge Uke(P)
8. #8
   Zenkutsu DachiAge Uke(L)
9. #9
   Zenkutsu DachiAge Uke(P)
   kiai
10. #10
    Zenkutsu DachiGedan Barai(L)
11. #11
    Zenkutsu DachiOi Zuki(P)
12. #12
    Zenkutsu DachiGedan Barai(P)
13. #13
    Zenkutsu DachiOi Zuki(L)
14. #14
    Zenkutsu DachiGedan Barai(L)
15. #15
    Zenkutsu DachiOi Zuki(P)
16. #16
    Zenkutsu DachiOi Zuki(L)
17. #17
    Zenkutsu DachiOi Zuki(P)
    kiai
18. #18
    Kokutsu DachiShuto Uke(L)
19. #19
    Kokutsu DachiShuto Uke(P)
20. #20
    Kokutsu DachiShuto Uke(P)
21. #21
    Kokutsu DachiShuto Uke(L)