Nijushiho

Podstawowe informacje

O kata

Nijushiho (二十四歩) oznacza „dwadzieścia cztery kroki". W stylach, które zachowują nazwy okinawskie, ta sama kata nazywa się Niseishi: według angielskiej Wikipedii i karatevancouver.ca jest to jedyna kata, którą Funakoshi Gichin jedynie przemianował, a oba imiona mają to samo znaczenie. Karatevancouver.ca podaje, że kata zawiera dokładnie 24 kroki, od których pochodzi jej nazwa. Themartialway.com.au opisuje zwarty embusen: kata nie wykonuje wielu kroków w jednym kierunku, a kierunek zmienia niewielkim ruchem. Szybkie sekwencje przeplatają się w niej z wolnymi ruchami, a techniki płynnie się łączą. Wśród elementów, które w Shotokanie występują tylko w tej kacie, źródło wymienia uderzenie łokciem hiji ate zaraz na początku, kilkukrotne awase zuki i techniki grzbietem dłoni haishu; pojawia się też pozycja sanchin dachi. Techniki oburęczne łączy z walką na krótkim dystansie. Liczba ruchów różni się w zależności od sposobu liczenia. Themartialway.com.au podaje dla Shotokanu 34 ruchy i dwa kiai, przy 18. i 33. ruchu; Thomas Heinlein (karate-perfekt.de) rozpisuje katę na 43 ruchy. Zawodnicza lista WUKF z kwietnia 2024 roku umieszcza ją w Shotokanie wśród kat wybieralnych tokui, a w Wado-ryu pod nazwą Niseishi.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nijushi oznacza dwadzieścia cztery; karatevancouver.ca interpretuje sylabę ho jako kierunek, stronę, część lub krok i uznaje tłumaczenie „dwadzieścia cztery kroki" za trafne. Themartialway.com.au pisze, że nazwa odnosi się do liczby przestawień stóp. Inną interpretację przynosi britishwadokai.co.uk: liczba w nazwie Niseishi oznacza według niej dwadzieścia cztery uderzenia w punkty akupunkturowe, które zawiera kata. Nie udało nam się potwierdzić tej interpretacji w innych źródłach.

Twórca i historia

Pochodzenie katy jest według angielskiej Wikipedii nieznane; przypuszcza się, że podobnie jak Sochin należy do kat kojarzonych z Arakakim, o czym świadczy też podobieństwo do Unsu. Historyoffighting.com podaje dwie wersje: według części badaczy pochodzi z chińskiego stylu smoka, według innych stworzył ją w XIX wieku okinawski mistrz Seisho Arakaki, któremu przypisuje się także Sochin i Unsu. Drogę do dzisiejszych stylów opisuje karatevancouver.ca słowami Kenzo Mabuniego: jego ojciec Kenwa Mabuni, założyciel Shito-ryu, nauczył się katy od Kanryo Higaonny, a ten od Arakakiego. Według historyoffighting.com Kenzo Mabuni przez pewien czas uczył Yoshitakę Funakoshiego, syna Gichina Funakoshiego, i dzięki temu do Shotokanu trafiły prawdopodobnie Nijushiho, Sochin i Unsu.

Różnice między stylami

Angielska Wikipedia wymienia katę w Shotokanie, Shito-ryu, Chito-ryu, Ryuei-ryu, Shuri-ryu i Wado-ryu; w koreańskim Tang Soo Do nazywa się E Sip Sa Bo, również „dwadzieścia cztery kroki". Nazwę Nijushiho zachowuje Shotokan, okinawską nazwę Niseishi stosują między innymi Wado-ryu i Ryuei-ryu, jak pokazuje zawodnicza lista WUKF z kwietnia 2024 roku; w przypadku Ryuei-ryu zalicza ją do obowiązkowych kat shitei. Nie udało nam się zweryfikować w źródłach, czy Niseishi w Ryuei-ryu odpowiada kształtem kacie ze Shotokanu i Shito-ryu.

Bunkai – zastosowania

Gareth Richards (shinrikarate.blogspot.com) interpretuje blok pchający osae uke jako obronę przed uderzeniem na średni poziom, po której następują maksymalnie trzy kontrataki: gyaku zuki w splot słoneczny, shuto w szyję i uniesiony łokieć w twarz; w zależności od sytuacji wystarczy jeden lub dwa. Duży krążący ruch ramienia z podwójnym hikite rozumie jako uwolnienie się z chwytu oburącz, po którym następuje podwójne uderzenie w twarz i splot słoneczny. Thomas Heinlein (karate-perfekt.de) przy uderzeniu łokciem chudan hiji ate podkreśla, że ręka osłaniająca obrońcy musi dostać się na drugą stronę napastnika.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Ryuei-ryu — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗