Goreş (turkmeńskie zapasy pasowe)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaTurkmenistan

RegionAzja

Główny naciskChwyty

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Goreş (turkmeńskie zapasy pasowe)

O sztuce walki Goreş (turkmeńskie zapasy pasowe)

Goresh to turkmeński zapas w pasach. Nie istnieje udokumentowany założyciel ani rok powstania, turkmeńskie teksty rządowe przedstawiają go jako dziedzictwo przodków na Jedwabnym Szlaku, a Euronews jako popularną rozrywkę na weselach i urodzinach, na których zwycięzca otrzymuje konia lub wielbłąda. Zapaśników po turkmeńsku nazywa się palvan.

Historia

Wieku goresh nie da się udokumentować. Turkmeńskie teksty rządowe opisują go jako środek, którym przodkowie na Jedwabnym Szlaku wychowywali silne pokolenia, i traktujemy to jako tradycję. Datować można dopiero formę międzynarodową. United World Wrestling podała w artykule z 27 października 2015 roku, że jej World Belt Wrestling Committee dodał na potrzeby zawodów międzynarodowych turkmeński goresh i irański pahlavani, a Maksat Nasyrow, prezydent International Turkmen Goresh Federation, został mianowany ambasadorem komitetu na Asian Indoor and Martial Arts Games w Aszchabadzie 2017. World Goresh Federation z siedzibą w Aszchabadzie założył Turkmenistan w 2015 roku według swojej ambasady, a czy jest to ta sama organizacja, nie udało nam się potwierdzić. Europejska federacja goresh powstała w marcu 2017 roku na Litwie, a pierwsze mistrzostwa Europy odbyły się od 29 kwietnia do 2 maja 2017 roku w Novi Sad z udziałem dziesięciu krajów. W maju tego samego roku odbyły się w Kapsztadzie pierwsze mistrzostwa Afryki i powstała federacja afrykańska. Turkmeńska trenerka Nasiba Surkiyeva powiedziała Euronews, że kobiety startują w międzynarodowych turniejach goresh od 2013 roku.

Czym się różni

Żadne źródło nie porównuje wprost goresh z innymi zapasami w pasach, a różnice poniżej wynikają z przepisów poszczególnych stylów. W goresh przeciwstawiają się sobie styl klasyczny, który zakazuje chwytów poniżej pasa i aktywnej pracy nóg, oraz styl wolny, który je dopuszcza, taki sam podział ma kirgiski alysh. W odróżnieniu od alysh, gdzie według przepisów UWW trzeba trzymać pas przeciwnika przez całą walkę, przepisy goresh nie podają takiego obowiązku. Goresh ocenia się tylko na punkty i kończy się przewagą techniczną już przy różnicy dwóch punktów, a alysh zna czyste zwycięstwo taza za rzut na plecy oraz przewagę przy różnicy sześciu punktów. Walka w goresh trwa trzy minuty we wszystkich kategoriach wiekowych, a w alysh uczniowie i kadeci mają dwie minuty.

Technika

Przepisy Turkmen Goresh na stronie United World Wrestling (rok wersji nie podano) ustalają jedną rundę trwającą trzy minuty we wszystkich kategoriach wiekowych na standardowej macie UWW o wymiarach 12 × 12 m. Zapaśnicy, palvani, noszą białe spodnie, zieloną lub czerwoną koszulę i niebieski pas. Punkty zdobywa zapaśnik, który zmusi przeciwnika do dotknięcia podłoża dowolną częścią ciała poza stopami. Walka kończy się kontuzją, trzema upomnieniami, przewagą techniczną o dwa punkty, poddaniem, dyskwalifikacją lub na punkty z różnicą co najmniej jednego punktu. Goresh ma styl klasyczny i wolny. W klasycznym surowo zabrania się chwytania przeciwnika poniżej linii pasa, podcinania i aktywnego używania nóg, wyjątkiem jest skok ze zgiętą nogą przy rzucie przez biodro, w stylu wolnym chwyty nóg, podcięcia i używanie nóg są dozwolone. Kategorie wagowe seniorów to u mężczyzn 57, 62, 68, 75, 82, 90, 100 i powyżej 100 kg, u kobiet 52, 58, 63, 70, 75 i powyżej 75 kg, a juniorzy mają własną tabelę.

Stopnie i postępy

Systemu rang ani tytułów honorowych nie znaleźliśmy w źródłach na poziomie związków i mediów. Zawodników nazywa się palvan, ale przepisy UWW nie wspominają o żadnych stopniach. Awans prowadzi przez kategorie wiekowe: przepisy Turkmen Goresh mają własną tabelę wag dla juniorów i juniorek oraz wagi seniorskie mężczyzn od 57 do ponad 100 kg i kobiet od 52 do ponad 75 kg. O pozycji decydują więc wyniki na mistrzostwach Azji i Europy oraz na międzynarodowych turniejach w Aszchabadzie.

Dziś

Przepisy goresh publikuje United World Wrestling, która w sekcji stowarzyszonych stylów tradycyjnych ma stronę komitetu Turkmen Goresh, a formalnego uznania federacji w jej tekstach nie znaleźliśmy. Na Asian Indoor and Martial Arts Games w Aszchabadzie we wrześniu 2017 roku goresh był według turkmeńskiego komitetu olimpijskiego włączony jako odrębny sport. Międzynarodowy turniej w goresh i alysh odbył się w Aszchabadzie w kwietniu 2025 roku z udziałem trzynastu krajów, a Turkmenistan zdobył w nim 28 medali w obu stylach. W oficjalnym programie World Nomad Games 2024 w Astanie goresh nie ma, a udział w latach 2016 i 2018 podaje tylko angielska Wikipedia. Na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO goresh nie ma.

Ciekawostki

Według Euronews goresh jest popularną rozrywką na weselach i urodzinach, a zwycięzca zwykle otrzymuje konia lub wielbłąda. Zapaśnik Pirguly Gurbandurdyev powiązał dla Euronews zakaz chwytania poniżej pasa z tradycją, według której Turkmen nie mógł schylać się do stóp przeciwnika. Termin pahlavani nie oznacza turkmeńskiego goresh, lecz irański zapas w pasach, który UWW dodała do stylów międzynarodowych w tym samym roku 2015.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.