Singlestick
Angielska walka drewnianym kijem z koszem chroniącym dłoń. W XIX wieku zastępował szablę w ćwiczeniach, na wiejskich odpustach grano do krwi z głowy.
Podstawowe informacje
Wielka BrytaniaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Singlestick
Singlestick to angielska walka drewnianym kijem z koszem chroniącym dłoń. Autorzy wiktoriańscy wiązali go z szablą. J. M. Waite napisał około 1880 roku, że kij jest tylko substytutem szabli i używa się go zupełnie tak samo, a C. Phillipps-Wolley w 1890 roku, że singlestick jest dla szabli tym, czym floret dla rapiera. Green (Martial Arts of the World, 2001) podaje, że cudgel lub singlestick służył pierwotnie do szkolenia żołnierzy w walce na miecze, a później stał się samodzielną sztuką. Na wiejskich odpustach rozgrywano gry, które Allanson-Winn nazywa cudgel-play, a Hughes back-swording. Allanson-Winn (1890) pisze, że celem było rozbić przeciwnikowi skórę na głowie lub na czole tak, aby poleciała krew, a wygrywał ten, kto pierwszy przelał krew. Thomas Hughes w powieści Tom Brown's School Days opisuje, że gracz przegrywał, gdy tylko krew spłynęła mu na cal gdziekolwiek nad brwiami. W XIX wieku singlestick ćwiczono w londyńskich szkołach szermierczych i rywalizowano w nim. Na igrzyskach olimpijskich w St. Louis w 1904 roku odbyły się zawody w konkurencji singlestick z udziałem trzech uczestników ze Stanów Zjednoczonych, które nie powtórzyły się na żadnych innych igrzyskach. Green podaje, że singlestick rozgrywano w angielskich szkołach prywatnych do lat trzydziestych XX wieku i że próby jego odrodzenia trwają.
Historia
Green podaje, że cudgel lub singlestick służył pierwotnie do szkolenia żołnierzy w walce mieczem, później stał się samodzielną sztuką i uprawiano go w kolegiach, szkołach i na odpustach hrabstw. Angielska Wikipedia uznaje za pierwotną formę walki singlestick waster, drewniany miecz do ćwiczenia backsword w XVI wieku, i podaje, że za Jerzego I i Jerzego II gra kijami pod nazwami cudgel-play i singlesticking była niezwykle popularna.
Czytaj dalej
Thomas Hughes w powieści Tom Brown's School Days przedstawia back-swording jako grę, która przychodziła raz do roku w każdej wsi przy okazji święta. Jego bohater Benjy według powieści zyskał sławę parą ciężkich kijów przeciwko wybranym ludziom z Wiltshire i Somersetshire. Sam Hughes pisze, że gra w ostatnich czasach smutno zanikła nawet w Vale of White Horse. W XIX wieku singlestick uczono w londyńskich szkołach szermierczych. J. M. Waite, profesor szermierki i były członek 2. pułku Life Guards, wydał około 1880 roku podręcznik Lessons in Sabre, Singlestick, Sabre and Bayonet, and Sword Feats. Książka Broad-sword and Single-stick (1890), której autorami są Allanson-Winn i C. Phillipps-Wolley, zawiera rozdział poświęcony singlestick, napisany przez Phillipps-Wolleya ze szkoły szermierczej Inns of Court School of Arms. Phillipps-Wolley stwierdził w nim, że w Anglii istnieje kilka odrębnych szkół singlestick, różniących się tylko regułami o tym, gdzie wolno trafiać, i że według niego własną szkołę ma także angielska marynarka.
Czym się różni
Allanson-Winn definiuje cudgel jako każdy gruby kij krótszy niż dwie stopy, na przykład kij nocnego stróża albo policyjną pałkę, i poświęca mu osobny rozdział. Hughes opisuje broń do back-sword jako mocny jesionowy kij z dużym koszem, cięższy i nieco krótszy niż zwykły singlestick. Źródła różnie wiążą singlestick z bronią. Green podaje jako pierwotny cel trening do backsword, Waite i Phillipps-Wolley wiążą go z szablą. Waite pisze, że kij jest tylko zastępstwem szabli i używa się go dokładnie tak samo, więc wszystko, co dotyczy szermierki szablą, dotyczy także singlestick.
Technika
Phillipps-Wolley zalecał jesionowe pręty długości około czterdziestu cali i grube jak kciuk, bez sęków i niezdarte z kory, które moczono w korycie z wodą, aby wytrzymały. Palce według niego zawsze chronił kosz z wikliny lub ze skóry bawolej, przy czym skóra jest nieporównanie lepsza, bo wiklinowy kosz obdziera kostki. Green opisuje kij graczy jako jesionowy, długi na około jard i gruby jak palec środkowy, z koszem zwanym pot, zwykle z wikliny lub skóry. Lewa ręka nie brała udziału w grze. W postawie Phillipps-Wolley trzymał lewą rękę za plecami i radził początkującym wsunąć palce lewej ręki za pas. Green podaje, że lewą rękę wiązano na różne sposoby zależnie od miejscowych reguł, aby nie można jej było użyć nieuczciwie. Hughes opisuje, że gracz przewlekał palce lewej ręki przez chustkę lub rzemień zamocowany wokół lewej nogi, tak że uniesiony lewy łokieć osłaniał lewą stronę głowy, a prawą ręką trzymał kij poziomo nad głową i przed nią. Phillipps-Wolley pisze, że singlestick łączy oba sposoby szermierki, grot i ostrze.
Trening
Phillipps-Wolley wymienił wyposażenie swoich czasów: druciany hełm z wierzchem z bawolej skóry i wyściełanymi osłonami uszu, mocną skórzaną kurtkę, skórzany fartuch od pasa prawie do kolan oraz sprężysty pierścień lub rękawicę na nadgarstku. Cały sprzęt kosztował nieco więcej niż banknot pięciofuntowy. Dawni angielscy gracze według niego nie używali wyściółek ani masek i osłaniali głowę uniesionym łokciem.
Zawody
Allanson-Winn pisze, że cudgel-play było w wielu częściach Anglii jedną z głównych atrakcji wiejskich odpustów i rozgrywano je na wzniesionym podium. Celem było rozbić przeciwnikowi skórę na głowie lub na czole tak, aby poleciała krew, a wygrywał ten, kto pierwszy przelał krew. Sam przyznaje, że takiego pojedynku nigdy nie widział. Green podaje, że według niektórych reguł walczono, dopóki jednemu z graczy nie popłynęła krew z głowy na cal nad oczami. Waite wymienia puchary London Athletic Club za singlestick, które zdobyli jego uczniowie w latach 1877 i 1878, oraz nagrodę German Gymnastic Society za singlestick z roku 1878. Na igrzyskach olimpijskich w St. Louis w 1904 roku 8 września odbyły się zawody indywidualne w konkurencji singlestick w sali gimnastycznej Washington University. Wystartowało trzech mężczyzn ze Stanów Zjednoczonych. Oficjalne sprawozdanie igrzysk w Spalding's Official Athletic Almanac (1905) podaje kolejność A. V. Z. Post, Wm. Grebe i W. Scott O'Connor, natomiast Olympedia ma drugie i trzecie miejsce w odwrotnej kolejności.
Dziś
Green podaje, że singlestick uczono w armii i w policji, grano w nim w angielskich szkołach prywatnych do lat trzydziestych XX wieku, a próby jego ożywienia z wypchanymi kaftanami i maskami szermierczymi trwają. Angielska Wikipedia pisze, że zawody w singlestick w brytyjskich siłach zbrojnych zakończyły się w latach pięćdziesiątych XX wieku, a Royal Navy ożywiła singlestick w latach osiemdziesiątych XX wieku. Reguły ograniczające trafienia do górnej części ciała poza karkiem i do górnej części przedniej nogi stosuje według niej dziś Association for Historical Fencing.
Ciekawostki
Green zauważa, że w singlestick celowały także postacie literackie Sherlock Holmes i Tom Brown. Olympedia opisuje szermierkę singlestick jako podobną do szermierki szablą, tylko z drewnianym kijem zamiast metalowego ostrza, i podaje, że marynarze uczyli się szermierki szablą z użyciem singlestick. Według angielskiej Wikipedii nowsze badania wykazały, że zawody olimpijskie w 1904 roku były najpewniej walką laską spacerową, ponieważ singlestick był wówczas w amerykańskich gazetach określeniem zbiorczym.
Często zadawane pytania
Dlaczego kij do singlestick miał kosz?
Kosz chronił palce. C. Phillipps-Wolley pisał w 1890 roku, że robiono go z wikliny albo ze skóry bawolej, a skóra jest nieporównanie lepsza, ponieważ wiklinowy kosz ociera knykcie.
Czy singlestick był dyscypliną olimpijską?
Raz, na igrzyskach w St. Louis w 1904 roku. W zawodach indywidualnych wzięło udział trzech mężczyzn ze Stanów Zjednoczonych, a wygrał A. V. Z. Post. Na innych igrzyskach singlestick się nie odbył.
Jak wygrywało się w cudgel-play na jarmarkach?
Allanson-Winn (1890) pisze, że celem było rozbicie rywalowi skóry na głowie lub czole tak, by popłynęła krew, a kto pierwszy przelał krew, wygrywał. Thomas Hughes opisuje, że gracz przegrywał, gdy tylko krew spłynęła mu cal nad brwią.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.