Muay Thasao (muay boran z Uttaraditu)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaTajlandia

RegionAzja

Główny naciskUderzenia

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Muay Thasao (muay boran z Uttaraditu)

O sztuce walki Muay Thasao (muay boran z Uttaraditu)

Muay Tha Sao to północna linia tradycyjnego boksu tajskiego z wioski Ban Tha Sao koło Uttaradit. Jest jedną z czterech zachowanych linii regionalnych obok Lopburi, Chaiya i Korat, a przysłowie o nich mówi: ciężka pięść Korat, spryt Lopburi, dobre wykonanie Chaiya, szybkość Tha Sao. Według Ekchai tradycja wywodzi się ze szkolenia wojsk króla Naresuana w Wang Masa w Phitsanulok, ale jest to przekaz ustny. Phothipanya i Kaewbucha zaliczają Kru Meka z Ban Tha Sao oraz Thongdee Fankhao do najbardziej znanych nauczycieli czasów Thonburi. Thongdee, późniejszy Phraya Phichai Dap Hak, miał według podania uczyć się u Kru Meka, a jego linia połączyła boks z Tha Sao ze szermierką z Sawankhalok i boksem chińskim. Nie znaleźliśmy założyciela ani czasu powstania, a Bangkok Biznews pisze, że o pochodzeniu nie ma wielu dokumentów.

Historia

Ekchai podaje, że według tradycji muay Tha Sao wywodzi się ze szkolenia wojsk króla Naresuana w Wang Masa w powiecie Phrom Phiram w prowincji Phitsanulok, ale jest to przekaz ustny, a nie dowód. Phothipanya i Kaewbucha zaliczają Kru Meka z wioski Ban Tha Sao oraz Thongdee Fankhao do najbardziej znanych nauczycieli boksu czasów Thonburi, a Thailand Foundation umieszcza Kru Meka w czasach Ayutthayi. Według legendy, którą cytuje Ekchai, Thongdee, późniejszy Phraya Phichai Dap Hak, uczył się u nauczycieli z okolicy, u Kru Thianga z Ban Kaeng, u Kru Meka z Ban Tha Sao, u Kru Dap Lueaka z Sawankhalok i u chińskiego nauczyciela boksu w Sukhothai, a jego linia połączyła boks z Tha Sao, szermierkę z Sawankhalok i boks chiński. Dziś nazywa się muay sai Phraya Phichai Dap Hak i nadal jest nauczana. Bangkok Biznews pisze, że o pochodzeniu Tha Sao nie ma wielu dokumentów i że Kru Mek został później kamnanem tambonu Tha It.

Czym się różni

Przysłowie, które cytuje Phothipanya, przypisuje Tha Sao szybkość, Korat ciężką pięść, Lopburi spryt, a Chaiya dobre wykonanie. W wai khru tylko Tha Sao ma ruchy kop mek, song mek i tai mek przypominające Kru Meka, suea lak hang dzieli z Chaiya, a krap benchangkhapradit mają wszystkie cztery linie, każda inaczej. W ubiorze Tha Sao nie różni się od Chaiya i Korat, tylko Lopburi ma czerwone szorty i owinięte kostki. Ekchai podaje długość owijania sznurów u Korat, Lopburi i Chaiya, o Tha Sao nie wspomina. Thailand Foundation podsumowuje: Lopburi precyzja, Chaiya mnogość technik, Korat siła, a Tha Sao szybki, silny i niepozorny atak. Czy linia Tha Sao jest młodsza czy starsza od pozostałych, źródła nie mówią, a spór o najstarszą linię toczy się między Chaiya a Lopburi.

Technika

Bangkok Biznews opisuje muay Tha Sao jako styl zwinności, szybkości i zdecydowania, zwłaszcza w kopnięciach, deptaniu i łokciach. Mae mai to według Ekchai dwanaście technik górnych i dwanaście dolnych, które podaje razem z mae mai linii Phraya Phichai. Thailand Foundation, serwis popularyzatorski bez odnośników do źródeł, dodaje, że mae mai z Tha Sao nie mają nazw i są numerowane, a nazwane luk mai to prostsze sekwencje, że atak porównuje się do siekiery, nogi poruszają się jak bicz i kopie się na każdej wysokości i w każdym kierunku, a rdzeniem jest atak na słabe punkty ciała, by rozstrzygnąć jednym atakiem. Wśród nazwanych technik wymienia tai mek, powolne kołowe unoszenie pięści, nakha sabat hang, po uderzeniu odchylenie i kopnięcie, a ponadto tae liang bon, nang salap bat, dap chawala, sok ku, matcha len hang, hanuman thayan i sok talop fa. Silpa Wattanatham określa Plonga Liang-Praserta jako wybitnego boksera kopiącego, zręcznego obiema nogami.

Trening

Phothipanya i Kaewbucha badali wai khru Tha Sao w Wat Yai Tha Sao u nauczyciela Praphai Chanthabandita. Ma ono według nich pięć ruchów, krap benchangkhapradit, kop mek, song mek, tai mek i suea lak hang, z których trzy przypominają Kru Meka i nie ma ich żadna inna linia, a towarzyszą mu pi chawa, klong khaek i ching z pieśnią Sarahma. Bokser nosi czarne szorty, pha khao ma związaną w ochraniacz krachap, mongkhon na głowie i prajiad na ramionach. Thailand Foundation podaje inną czwórkę ruchów i dodaje, że styl przekazuje się w rodzinie, że chętnego z zewnątrz musi ocenić nauczyciel i że charakterystycznym ćwiczeniem jest kopanie ponad pniem bananowca do wysokości głowy, a mae mai uczą się według niej tylko przyszli nauczyciele. Praca magisterska Naresuan University z 2020 roku o linii Phraya Phichai rodziny Chaowanpreecha wykazała, że wiedzę przekazuje jeden główny nauczyciel za pomocą rytuałów przyjęcia ucznia, wai khru i nauki w formie wierszy. Prowincjonalny urząd kultury włączył według Daily News muay Phraya Phichai i Tha Sao do lokalnego programu nauczania dla piątych klas szkół podstawowych i pierwszych klas szkół średnich pierwszego stopnia w Uttaradit.

Stopnie i postępy

W źródłach muay Tha Sao nie ma stopni, pasów ani szarf. Jedyną formą formalnego awansu, jaką znaleźliśmy, jest przyjęcie ucznia przez nauczyciela: według Thailand Foundation bokser może nosić mongkhon z dziewięciu pasm surowej przędzy owiniętej czerwonym materiałem z jantrą dopiero po obrzędzie krob khru i nie może go pożyczać. Według tego serwisu mae mai uczą się tylko uczniowie przeznaczeni na nauczycieli.

Dziś

W grudniu 2025 Urząd Kultury prowincji Uttaradit zorganizował ze stowarzyszeniem muay Tha Sao i Phraya Phichai Dap Hak festiwal w Wat Yai Tha Sao z rytuałem wai khru, wystawą, stoiskami szkół i dziesięcioma walkami, a świątynia jest według urzędu miejscem, gdzie Phraya Phichai uczył się linii Tha Sao. Według tego samego urzędu styl jest częścią lokalnego programu nauczania w Uttaradit. Na Amazing Muaythai Festival 2023 Tha Sao przedstawiono jako linię północy obok Korat i Chaiya, a senacka komisja sportu wymieniła ją w 2023 roku wśród lokalnych linii o wyraźnej tożsamości. Na Światowym Dniu wai khru muay thai 2018 w Ayutthayi pokazano prezentacje Chaiya, Korat, Tha Sao i Lopburi. Phothipanya i Kaewbucha uznali wai khru Tha Sao za jedyne spełniające wszystkie pięć kryteriów autentyczności, ale Thailand Foundation pisze, że styl podtrzymuje tylko niewielki krąg nauczycieli, bokserów i uczniów. IFMA wymienia Tha Sao jako jedną z pięciu dyscyplin muay boran. Ministerstwo Kultury umieściło muay thai jako całość na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa 30 lipca 2010 roku, a umieszczenia samej linii nie znaleźliśmy.

Ciekawostki

Silpa Wattanatham przypomina, że powiązanie Kru Meka z opowieścią o Nai Khanom Tom pochodzi z legendy i powieści i nie jest jasnym dowodem, że Khanom Tom był jego uczniem. Młody Thongdee zwyciężył według Silpa Wattanatham w Tak przed Phraya Tak nad nauczycielem Nai Hao, pozornie upadając przy linach. Thailand Foundation pisze, że śmiertelny cios na Jia Phra Tabong nie musiał być hanuman thawai waen, ponieważ mae mai z Tha Sao nie mają nazw, a Silpa Wattanatham podaje, że trenerzy radzili Phae tę technikę. Czasownik kop w nazwach ruchów oznacza według Phothipanyi zebranie symbolicznej rzeczy obiema rękami do piersi.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.