Muay Korat
มวยโคราชPółnocno-wschodnia linia boksu tajskiego z Nakhon Ratchasima. Przysłowie przypisuje jej ciężką pięść, znany jest bawoli cios łukiem od pasa, liny wiąże się aż do łokcia.
Podstawowe informacje
TajlandiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Muay Korat
O sztuce walki Muay Korat
Muay Korat to północno-wschodnia linia tradycyjnego boksu tajskiego, nazwana od miasta Nakhon Ratchasima, zwanego Korat. Jest jedną z czterech linii regionalnych obok Chaiya, Lopburi i Tha Sao, a przysłowie o nich mówi: ciężka pięść Korat, spryt Lopburi, dobre wykonanie Chaiya, szybkość Tha Sao. Nie znaleźliśmy założyciela ani czasu powstania. Ekchai pisze, że nie ma jasnego dowodu na pochodzenie stylu z Korat i że region przeżył wojny oraz wielokrotne przesiedlenia ludności, które mogły wymieszać wiedzę bojową. Za Ramy V władca Korat Phra Hemasamahan zapisał swoje nauczanie w rymowankach, jego książka Tamra muay ukazała się dopiero w 1929 roku, a jego uczeń Daeng Thaiprasoet otrzymał tytuł Muen Ngat Choeng Chok po walce przed królem na Sanam Luang, przy czym daty w źródłach się rozchodzą.
Czytaj dalej
Bokser z Korat staje twarzą do przeciwnika z ciężarem na przedniej nodze i uniesioną piętą tylnej, przednia ręka jest z przodu, a tylna pięść osłania ponad piersią. Najbardziej znaną techniką jest bawoli cios mat wiang khwai: pięść cofa się do pasa i wyrzuca z boku łukiem, a uderza grzbiet dłoni. Według badania, które cytuje Ekchai, bokserzy północnego wschodu wolą pięść, łokieć i kolano od kopnięć, a mae mai z Korat radzą przy wejściu bić z zewnątrz, a przy wyjściu od wewnątrz. Meekudwean i współautorzy dzielą trening na trzy stopnie obejmujące 47 pozycji: dziesięć podstawowych postaw i ruchów, jedenaście luk mai i pięć mistrzowskich mae mai khru z dwudziestoma jeden starymi mae mai. Liny wiąże się z surowej nici od łokcia po palce w węzły w kształcie muszli ślimaka, najdłuższe ze wszystkich linii, a przed walką zwilża się je wodą, by stwardniały. Dziś muay Korat naucza się na Nakhon Ratchasima Rajabhat University, która w 2017 roku wydała podręcznik i czterotygodniowy program jako ćwiczenia zdrowotne, a także w szkołach poza prowincją. IFMA prowadzi go jako jedną z pięciu dyscyplin muay boran. Stopni ani szarf w źródłach nie znaleźliśmy.
Historia
Ekchai pisze, że nie ma jasnego dowodu na pochodzenie stylu z Korat. Okolice Nakhon Ratchasima przeżyły wielkie wojny, na przykład powstanie Anuvonga, i wielokrotne przesiedlenia ludzi, ucieczkę z Ayutthayi po 1767 roku czy wywleczenie mieszkańców z Lan Xang za Ramy III, co jego zdaniem mogło wymieszać wiedzę bojową różnych grup. Meekudwean i współautorzy wymieniają tylko wybitnych nauczycieli, nie założycieli. Za Ramy V władca Korat Phra Hemasamahan sprowadził bokserów na walki podczas pogrzebu księcia Urupong Ratsomphot i zapisał swoje nauczanie w rymowankach, jego książka Tamra muay ukazała się w 1929 roku. Jego uczeń Daeng Thaiprasoet otrzymał za Ramy V tytuł Muen Ngat Choeng Chok, według Vata razem ze zwycięzcami z Chaiya i Lopburi, co według tego samego źródła dało początek rymowance o ciężkiej pięści Korat. Data tytułu w źródłach się rozchodzi: Meekudwean i Bangkok Biznews podają Ramę V, tajska Wikipedia za Silpa Wattanatham z 1984 roku około 1918 za Ramy VI. Inni bokserzy z Korat trenowali według Bangkok Biznews u księcia Chumphonu w pałacu Wang Prem Prachakon. Wiązanie lin zostało według nauczyciela Praenga urzędowo zniesione w latach 1931–1932.
Czym się różni
Przysłowie cytowane przez Phothipanyę przypisuje Korat ciężką pięść, Lopburi spryt, Chaiya dobre wykonanie, a Tha Sao szybkość. Korat wiąże liny najdłużej ze wszystkich linii, według Ekchaia aż do łokcia, Lopburi mniej, a Chaiya ledwie za nadgarstek. Wai khru z Korat ma według Phothipanyi jako jedyne ruchy dern thaksinawat i kop phra mae thorani, a krok yang sam khum dzieli z Chaiya. Strojem Korat nie różni się od Chaiya i Tha Sao, tylko Lopburi ma czerwone spodenki i obwiązane kostki. Bokserzy północnego wschodu wolą według badania, które cytuje Ekchai, broń wewnętrzną, pięść, łokieć i kolano, natomiast bokserzy południa kopnięcia i kolana.
Technika
Postawa z Korat według Meekudweana i współautorów: twarzą do przeciwnika, kolana lekko ugięte, ciężar na przedniej nodze, pięta tylnej uniesiona, ręka po stronie wysuniętej nogi z przodu, a tylna pięść osłania powyżej piersi. Przy ruchu w przód i w tył tylna pięść obraca się nad przednią, a krokowi towarzyszy rotacja. Charakterystyczny jest bawoli cios mat wiang khwai, ludowo także mat khwang khwai, mat i-le lub mat i-poe: pięść cofa się do pasa i wyrzuca z boku łukiem, a uderza grzbiet dłoni, przypisuje się go Muen Ngat Choeng Chokowi. Bokserzy północnego wschodu wolą według Somporna Saengchaia, którego cytuje Ekchai, ze względu na budowę ciała broń wewnętrzną, pięść, łokieć i kolano, od kopnięć.
Czytaj dalej
Meekudwean i współautorzy dzielą umiejętności z Korat na trzy stopnie obejmujące 47 pozycji: pięć podstawowych postaw statycznych i pięć ruchomych, jedenaście luk mai zwanych kae thang muay, czyli kontrataków, i pięć mistrzowskich mae mai khru z dwudziestoma jeden starymi mae mai. Mae mai khru według Ekchaia radzą: ściągnij pięść i kopnij przednią nogą, osłaniaj się łokciami, bij w ramię, przy wejściu bij z zewnątrz, przy wyjściu od wewnątrz, oraz chok chang prasan nga. Wśród starych mae mai są tat mala, ka chik rang, Hanuman thawai waen, lom phloi ai, ling ching luk mai, Kumphan hak hok lub ruesi mut sa. Z technik ruchomych autorzy podają obrotowy łokieć po niecelnym kopnięciu, zwany talop nok klang wehat, oraz kombinację łokcia i kolana w przód.
Trening
Dawne metody treningu według wersetów nauczyciela zwanego Bua Nil-acha z Wat Im i traktatu Phra Hemasamahana: rozciągnąć się ciosem zaraz po przebudzeniu, umyć twarz w dłoniach, patrzeć we wschodzące słońce, nurkować z otwartymi oczami, bić łokciami w wodę po szyję i walczyć z cieniem rano i wieczorem. Liny wiąże trener: siedzący bokser wyciąga przedramię, trener owija surową nić od łokcia po palce, skręca ją w węzły w kształcie muszli ślimaka i utrwala, a przed walką dłonie zwilża się wodą, by węzły stwardniały. Po opanowaniu podstawowych ruchów następuje według Bangkok Biznews obrzęd yok khru, a potem uczy się kroku yang sam khum. Wai khru ma według Meekudweana tylko dwa ruchy, ukłon przed królem thawai bangkhom i yang sam khum, według Phothipanyi pięć, w tym dern thaksinawat i kop phra mae thorani, a towarzyszą mu pi chawa, klong khaek i ching z pieśnią Sarahma. Bokser nosi mongkhon na głowie i prajiad na ramionach. Nakhon Ratchasima Rajabhat University wydała w 2017 roku podręcznik Silapa muay thai Korat oraz czterotygodniowy program z dziesięcioma postawami dla dzieci od dziesięciu do czternastu lat i seniorów, a Phothipanya badała wai khru z Korat w szkole Ban Phai w prowincji Khon Kaen.
Stopnie i postępy
W źródłach muay Korat nie używa stopni, pasów ani szarf, mongkhon i prajiad to amulety, nie rangi. Postęp wyznacza kolejność treningu według Meekudweana i współautorów: podstawowe postawy i ruchy, potem jedenaście luk mai, następnie pięć mae mai khru i dwadzieścia jeden starych mae mai. Historyczny tytuł muen, jaki otrzymał Daeng Thaiprasoet, był królewskim wyróżnieniem dla zwycięzców, nie stopniem.
Dziś
Meekudwean i współautorzy przedstawiają muay Korat jako ćwiczenia zdrowotne angażujące pięść, nogę, kolano i łokieć, korzystne dla kondycji, równowagi i wagi, w celu zachowania sztuki lokalnej i narodowej. Nakhon Ratchasima Rajabhat University wydała w 2017 roku podręcznik i program dla dzieci i seniorów, a wai khru naucza się także w szkole Ban Phai w prowincji Khon Kaen, czyli poza prowincją rodzinną. Na Amazing Muaythai Festival 2023 Korat był jedną z trzech przedstawionych linii regionalnych obok Tha Sao i Chaiya. IFMA prowadzi muay Korat jako jedną z pięciu dyscyplin muay boran rozróżnionych postawami i technikami. Nie znaleźliśmy wpisania samej linii na tajską listę niematerialnego dziedzictwa, muay thai jest na niej jako całość.
Ciekawostki
Bawoli cios ma w Korat trzy ludowe nazwy: mat khwang khwai, mat i-le i mat i-poe. Imię władcy Phra Hemasamahan zapisuje się w źródłach na dwa sposoby, inaczej w jego książce z 1929 roku, a inaczej u Meekudweana. Ekchai przypomina, że już La Loubère zapisał, że syjamscy bokserzy owijają dłonie surową nicią trzy do czterech razy, podczas gdy Laotańczycy używali miedzianych obręczy. Daeng Thaiprasoet urodził się według tajskiej Wikipedii około 1888 roku w Nakhon Sawan, do Korat przeniósł się w wieku jedenastu lat, a jego pierwszym nauczycielem był Changwang Phang, który uczył także krabi-krabong.
Często zadawane pytania
Czym wyróżnia się muay Korat?
Ciężką pięścią, jak mówi przysłowie. Najbardziej znany jest bawoli cios mat wiang khwai, pięść cofnięta do pasa i wyrzucona łukiem z boku, oraz liny wiązane z surowej nici aż do łokcia, najdłuższe ze wszystkich linii regionalnych.
Kim był Muen Ngat Choeng Chok?
Bokser z Korat Daeng Thaiprasoet, uczeń władcy Korat Phra Hemasamahana, który otrzymał ten tytuł po walce przed królem na Sanam Luang. Źródła rozchodzą się co do tego, czy było to za Ramy V, czy około 1918 roku za Ramy VI.
Czy muay Korat uczy się jeszcze dziś?
Tak, Nakhon Ratchasima Rajabhat University wydała w 2017 roku podręcznik i program także jako ćwiczenia zdrowotne, wai khru naucza się także w szkole w Khon Kaen, a IFMA prowadzi Korat jako jedną z pięciu dyscyplin muay boran.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.