Lausatök Glima (wolna glima)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaIslandia

RegionEuropa

Główny naciskChwyty

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Lausatök Glima (wolna glima)

O sztuce walki Lausatök Glima (wolna glima)

Lausatök to staroislandzki zapas. Słownik Cleasby'ego i Vigfússona z 1874 roku wyjaśnia jego nazwę jako wolny chwyt, przeciwieństwo ciasnego objęcia wokół pleców. Według Þorsteinna Einarssona lausatök uprawiano na Islandii obok glímy, hryggspenny i axlatök, a wraz z nimi kodeks Jónsbók, przyjęty na Alþingi w 1281 roku, zaliczał je do leikfang. Charles Nathan Hatton napisał w 2011 roku, że hryggspenna i lausatök są często również nazywane glímą, jednak od XIII wieku słowo glíma jest przeważnie synonimem stylu z chwytem za spodnie. Þorsteinn Einarsson wnioskuje, że lausatök oznaczały chwyty na całym ciele przeciwnika oraz techniki nogami, tułowiem i rękami. Według Hattona nie miały przepisanej postawy wyjściowej, choć zapaśnicy zwykle przyjmowali chwyt za kołnierz i łokieć. Stare przepisy glímy, które w 1900 roku cytowało czasopismo Islandzkiego Towarzystwa Literackiego, zakazywały lausatök w glímie. Recenzent w czasopiśmie Skírnir w 1918 roku zgodził się z wykładnią, że glíma jest z pochodzenia czymś pomiędzy lausatök a hryggspenną. W listopadzie 2007 roku na turnieju glímy rywalizowano według ówczesnej prasy także w lausatök. Na witrynie Glímusamband Íslands ani w przepisach glímy z 2024 roku nie udało nam się znaleźć żadnej wzmianki o lausatök.

Historia

Słownik Cleasby'ego i Vigfússona z 1874 roku podaje lausa-tök jako termin zapaśniczy oznaczający wolny chwyt, przeciwieństwo ciasnego objęcia wokół pleców. Þorsteinn Einarsson napisał w 1987 roku, że na Islandii axlatök uprawiano obok glímy, lausatök i hryggspenny, a wraz z nimi kodeks Jónsbók, przyjęty na Alþingi w 1281 roku, zaliczał je do leikfang. Słowo leikfang jest według niego poświadczone już w sadze Heiðarvíga, spisanej około 1200 roku, jako zbiorcza nazwa rodzajów zapasów uprawianych dla zabawy. Fangbrögð według niego wspomina wiele sag o Islandczykach, spisanych od czasu około 1200 roku do XV wieku. Recenzent w czasopiśmie Skírnir stwierdził w 1918 roku, że na Islandii, jak wszędzie, uprawiano różne lausatök, zwłaszcza axlatök, ale nie jako regularną dyscyplinę. Walki na śmierć i życie według niego rzadko były tylko hryggspenną albo tylko lausatök, lecz jednym i drugim. Walka według niego długo zaczynała się jako lausatök i przechodziła w hryggspennę albo w coś pomiędzy obiema, czyli w glímę albo coś w tym rodzaju. Þorsteinn Einarsson natomiast pisze, że źródła axlatök wspominają, ale ich nie opisują i często mylą je z lausatök. The Icelandic Canadian napisał w 1947 roku, że pierwsi osadnicy przynieśli na Islandię dwa rodzaje zapasów, hryggspennę i lausatök, czyli catch-as-catch-can.

Czym się różni

Dzisiejsze przepisy glímy Glímulög przewidują mocny chwyt za pas i rzemień udowy i zakazują innych chwytów. Dawne przepisy glímy, które w 1900 roku cytowało czasopismo Islandzkiego Towarzystwa Literackiego, wyraźnie zakazywały lausatök w glímie. Þorsteinn Einarsson napisał w 1987 roku, że glímowcy mogą w zapasach szkockich i angielskich z chwytem przez ramiona wziąć chwyt za kurtkę i użyć przeciw przeciwnikowi zarówno technik glímy, jak i technik rękami islandzkich lausatök.

Technika

Þorsteinn Einarsson w 1987 roku wnioskuje, że leikfang obejmował zapasy z wolnymi chwytami na całe ciało przeciwnika, w których techniki wykonywano nogami, tułowiem i rękami. W 1992 roku scharakteryzował laustatök słowami sviptingar, sveiflur, hnykkir i hrindingar, z technikami biodrami, nogami i rękami. W artykule z 1977 roku zaliczał laustök do bojowych fangbrögð w dwóch postaciach, z chwytem za kurtkę i technikami nóg oraz z chwytami za wszystkie części ciała i technikami nóg. Charles Nathan Hatton napisał w 2011 roku, że lausatök nie miały przepisanej postawy wyjściowej, chociaż zapaśnicy zazwyczaj przyjmowali chwyt za kołnierz i łokieć. Czasopismo Ský opisało w 1997 roku lausatök jako zapasy, w których wolno było chwytać rękami w dowolnym miejscu na przeciwniku.

Zawody

Morgunblaðið ogłosił w listopadzie 2007 roku, że na turnieju glímy będzie się rywalizować także w hryggspennie i lausatök. Austurglugginn opublikował 22 listopada 2007 roku wyniki z osobnymi kategoriami lausatök, na przykład u kobiet powyżej 66 kg z zawodniczkami ze Szwecji i Islandii. Nie udało nam się znaleźć nowszych zawodów w lausatök.

Dziś

W serwisie internetowym Glímusamband Íslands, w przepisach glímy z 2024 roku ani w rocznym sprawozdaniu federacji za 2024 rok nie udało nam się znaleźć żadnej wzmianki o lausatök. Morgunblaðið ogłosił w 1995 roku pokazy dawnych fangbrögð, wśród nich lausatök, axlatök i hryggspennę, z glímowcami w strojach z epoki.

Ciekawostki

Þorsteinn Einarsson podaje jako przykład zapasów laus tök og fanghella walki Finnbogiego z blámaðurem u jarla Hákona i z Álfurem w sadze o Finnbogim. Charles Nathan Hatton uważa za prawdopodobne, że Jóhannes Jósefsson czerpał część inspiracji dla swojego pokazu samoobrony ze swobodniejszego stylu lausatök, który na Islandii na przełomie XIX i XX wieku jeszcze uprawiano. Czasopismo Andvari w 1881 roku, wymieniając rozrywki, podaje glímę w postaci lausatök i hryggspenny.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.