Zapasy plażowe
Dyscyplina zapaśnicza United World Wrestling na piasku. Walczy się w stójce w kole o średnicy siedmiu metrów, jedna runda trwająca trzy minuty, wygrywa pierwszy z trzema punktami.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Zapasy plażowe
O sztuce walki Zapasy plażowe
Zapasy plażowe to dyscyplina United World Wrestling (UWW) rozgrywana w stójce na piasku. Zapasy na piasku to zwyczaj znacznie starszy niż jakikolwiek przepis, jako styl zawodniczy z własnymi przepisami przyjęła je jednak międzynarodowa federacja, wówczas FILA, w głosowaniu kongresu 20 sierpnia 2004 w Atenach. Pierwsze mistrzostwa świata odbyły się według UWW w 2006 roku w Antalyi, do 2010 roku tylko dla seniorów. Federacja zmieniła przepisy w 2015 roku, a od 2019 roku trwa seria Beach Wrestling World Series.
Czytaj dalej
Przepisy World Series (wersja z marca 2026) są krótkie. Walczy się w kole o średnicy siedmiu metrów, wyznaczonym taśmą, z warstwą drobnego piasku o grubości co najmniej trzydziestu centymetrów. Walka ma jedną rundę trwającą trzy minuty bez przerwy i kończy się wcześniej, gdy tylko jeden zawodnik zdobędzie trzy punkty. Jeden punkt przysługuje za sprowadzenie do ziemi dowolnej części ciała przeciwnika z wyjątkiem rąk albo za wyprowadzenie go poza koło, trzy punkty za podcięcie lub rzut, po którym przeciwnik kończy na plecach. Przy wyniku 0:0 po półtorej minuty sędzia wskazuje zawodnika pasywnego. W porównaniu ze stylem wolnym brakuje parteru: cała walka toczy się w stójce, w chwytach i w walce o równowagę na niestabilnym podłożu. Startuje się w spodenkach zawodniczych lub kąpielówkach, bez obuwia. Seniorskie kategorie wagowe World Series to u mężczyzn 70, 80, 90 i powyżej 90 kg, u kobiet 50, 60, 70 i powyżej 70 kg, a pozostałe kategorie to U15, U17 i U20. Dyscyplina była w programie ANOC World Beach Games w Doha w 2019 roku i Azjatyckich Igrzysk Plażowych, a jest włączona do Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich w Dakarze 2026.
Historia
Zapasy na piasku są starsze niż jakikolwiek przepis, ale współczesne zapasy plażowe mają dokładną datę: kongres międzynarodowej federacji FILA przyjął je do swoich stylów w głosowaniu 20 sierpnia 2004 w Atenach. Według sprawozdania USA Wrestling przepisy z 2004 roku zakładały koło o średnicy sześciu metrów, dwa typy wagowe (lekki i ciężki) bez ważenia oraz zwycięstwo przez położenie na łopatki, rzut lub wypchnięcie poza strefę. Listem prezydenta Raphaela Martinettiego z 4 października 2005 federacja ogłosiła mistrzostwa świata w tureckiej Antalyi na dni od 13 do 15 października 2006, które UWW uznaje dziś za pierwsze mistrzostwa świata. Do 2010 roku rywalizowali tylko seniorzy, od 2011 roku seniorzy mają cztery kategorie wagowe na płeć (mężczyźni 70, 80, 90 kg i waga ciężka, kobiety 50, 60, 70 kg i waga ciężka). W 2015 roku UWW zmieniła przepisy międzynarodowe, a w 2019 roku wprowadziła serię Beach Wrestling World Series.
Czym się różni
Przepisy UWW dla stylu wolnego stwierdzają we wstępie, że zapasy plażowe rządzą się odrębnymi przepisami, a różnice są zasadnicze. Styl wolny ma dwie rundy po trzy minuty i walczy się także w parterze, zapasy plażowe jedną rundę trwającą trzy minuty i tylko w stójce. Styl wolny kończy się położeniem na łopatki, przewagą techniczną przy różnicy dziesięciu punktów lub na punkty, zapasy plażowe, gdy tylko jeden zawodnik zdobędzie trzy punkty. Styl wolny punktuje akcje jednym, dwoma, czterema i pięcioma punktami na macie o średnicy dziewięciu metrów, zapasy plażowe tylko jednym i trzema, w piasku w kole o średnicy siedmiu metrów. Zamiast trykotu walczy się w spodenkach lub kąpielówkach, bez obuwia. Same zapasy plażowe zmieniły się od przyjęcia w 2004 roku: ówczesne przepisy zakładały koło o średnicy sześciu metrów, dwa typy wagowe bez ważenia i zwycięstwo przez położenie na łopatki, rzut lub wypchnięcie, dzisiejsze koło siedmiu metrów, cztery kategorie wagowe i ważenie.
Technika
Przepisy Beach Wrestling World Series (wersja z marca 2026) ustalają jedną rundę trwającą trzy minuty dla wszystkich kategorii wiekowych. Walczy się tylko w stójce, a nogi wolno używać we wszystkich akcjach. Powierzchnią jest koło o średnicy siedmiu metrów, wyznaczone kontrastową taśmą o szerokości od ośmiu do dziesięciu centymetrów bez metalowych części, a warstwa drobnego piasku bez kamieni i muszli ma co najmniej trzydzieści centymetrów.
Czytaj dalej
Punktacja (art. 13) ma tylko dwie wartości. Jeden punkt dostaje zawodnik, który sprowadzi do ziemi dowolną część ciała przeciwnika z wyjątkiem rąk albo wyprowadzi przeciwnika częścią ciała poza powierzchnię zawodów. Trzy punkty dostaje za podcięcie lub rzut, po którym przeciwnik kończy na plecach, a pierwszy zawodnik z trzema punktami wygrywa (art. 16). Na ANOC World Beach Games 2019 ANOC opisywała wyjątek dla rąk i stóp, a UWW podawała za rzut na plecy dwa punkty, dzisiejsze przepisy mają tylko ręce i trzy punkty. Przy wyniku 0:0 po półtorej minuty sędzia musi wskazać zawodnika pasywnego, który po drugim przewinieniu ma trzydzieści sekund na zdobycie punktu, w przeciwnym razie punkt zdobywa przeciwnik (art. 19). Jeśli przewidziano kontrolę wideo, każdy zawodnik ma dwa wnioski o video challenge na turniej (art. 18). Kategorie seniorskie to u mężczyzn 70, 80, 90 i powyżej 90 kg, u kobiet 50, 60, 70 i powyżej 70 kg, seniorzy startują od 20 lat (od 18 z zaświadczeniem lekarskim), a z jednej federacji w kategorii może być najwyżej trzech zawodników (art. 4). Startuje się w spodenkach zawodniczych lub kąpielówkach, obuwie jest zabronione (art. 5).
Stopnie i postępy
Zapasy plażowe nie mają pasów ani stopni. Droga wiedzie przez kategorie wiekowe U15 (chłopcy 45 do 75 kg, dziewczęta 40 do 65 kg), U17 (chłopcy 60 do 90 kg, dziewczęta 45 do 75 kg), U20 i seniorów, których kategorie określa art. 4 przepisów i załącznik 3. O rozstawieniu decyduje ranking Beach Wrestling World Series w czterech kategoriach męskich (70, 80, 90, powyżej 90 kg) i czterech żeńskich (50, 60, 70, powyżej 70 kg): nie ma losowania, rozstawienie bierze się z rankingu (art. 9).
Dziś
Zapasami plażowymi zarządza United World Wrestling z siedzibą w Corsier-sur-Vevey w Szwajcarii. Seria Beach Wrestling World Series 2026 miała pięć przystanków: Da Nang (9 i 10 maja), Porec (30 i 31 maja), Batumi (20 i 21 czerwca), Baku (28 i 29 sierpnia) i Katerini (26 i 27 września). Ostatni przystanek w greckim Katerini był zarazem mistrzostwami świata 2026 i według UWW miał rekordową liczbę 97 zgłoszonych zawodników z 18 krajów (58 mężczyzn i 39 kobiet), największą ekipę 23 zawodników wysłały Stany Zjednoczone. Poza serią dyscyplina była w 2019 roku w programie pierwszych ANOC World Beach Games w Doha, a wcześniej Azjatyckich Igrzysk Plażowych (Phuket 2014, Wietnam 2016). W programie letnich igrzysk olimpijskich jej nie ma: prezydent UWW powiedział na kongresie 27 października 2024, że MKOl nie rozważał jej przy decyzji o dodatkowych sportach w 2023 roku, za to jest ona, z parytetem płci, w programie Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich w Dakarze (od 31 października do 13 listopada 2026).
Ciekawostki
Muhammad Inam z Pakistanu został w 2017 roku w tureckim Dalyanie pierwszym pakistańskim mistrzem świata w jakiejkolwiek formie zapasów, tytuł w kategorii do 90 kg obronił w 2018 roku, a w 2019 roku wygrał pierwsze złoto zapasów plażowych na World Beach Games w Doha, pokonując w finale Gruzina Datę Marsagishviliego 5:3. Na mistrzostwach świata 2026 w Katerini wystartowali czterokrotny mistrz świata Levan Kelekhsashvili z Gruzji i trzykrotna mistrzyni świata Eliana Bommarito ze Stanów Zjednoczonych.
Często zadawane pytania
Jak długo trwa walka w zapasach plażowych?
Jedna runda trwająca trzy minuty we wszystkich kategoriach wiekowych. Walka kończy się wcześniej, gdy tylko jeden zawodnik zdobędzie trzy punkty.
Jak punktuje się akcje w zapasach plażowych?
Jeden punkt przysługuje za sprowadzenie do ziemi dowolnej części ciała przeciwnika z wyjątkiem rąk albo za wyprowadzenie go poza koło, trzy punkty za podcięcie lub rzut, po którym przeciwnik kończy na plecach.
Czy zapasy plażowe są sportem olimpijskim?
W programie letnich igrzysk olimpijskich ich nie ma, MKOl według UWW nie rozważał ich w 2023 roku. Są włączone do Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich w Dakarze 2026, które odbywają się od 31 października do 13 listopada 2026.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.