Schwingen
Szwajcarskie zapasy narodowe w spodniach z surowego płótna na kręgach z trocin. Szczytem jest święto Eidgenössisches i tytuł Schwingerkönig.
Podstawowe informacje
SzwajcariaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Schwingen
O sztuce walki Schwingen
Schwingen to szwajcarskie zapasy narodowe. Według Historycznego leksykonu Szwajcarii chwyt za ubranie przeciwnika widać już na obrazach z XIII wieku, ale jako zawody alpejskich pasterzy schwingen jest udokumentowany od około 1600 roku. W 1895 roku powstał Eidgenössischer Schwingerverband, a schwingen znajduje się dziś na szwajcarskiej liście żywych tradycji. Pierwsze kobiece Schwingfest odbyło się w 1980 roku. Walczy się w spodniach z surowego płótna ze skórzanym pasem na kręgach z trocin o średnicy do 14 metrów. Chwyt wolno wykonać tylko przy trzymaniu spodni rywala, a wygrywa ten, kto położy rywala na plecach tak, by co najmniej dwie trzecie obu łopatek dotknęło trocin. Pięć głównych chwytów to Brienzer, Kurz, Bur, Hüfter i Übersprung, a podręczniki opisują ponad sto kolejnych. Walkę ocenia się notą od 8,50 do 10,00. Szczytem jest Eidgenössisches Schwing- und Älplerfest. W 2025 roku odbyło się w Mollis, a według SRF przyszło około pół miliona widzów. Najlepsi dostają wieniec z liści dębu, zwycięzca tytuł Schwingerkönig i byka. Po rozstrzygniętej walce zwycięzca tradycyjnie strzepuje trociny z pleców pokonanego.
Historia
Według Historycznego leksykonu Szwajcarii chwyt za ubranie przeciwnika widać na obrazach z XIII wieku, ale jako forma zawodów alpejskich pasterzy schwingen jest udokumentowany dopiero od około 1600 roku. Święta w Unspunnen koło Interlaken w latach 1805 i 1808 były wczesną próbą ożywienia gier pasterskich na poziomie krajowym, a w 1855 roku schwingen trafił pod nazwą Nationalturnen do programu Federalnego Święta Gimnastyków w Lozannie. Pierwsze, jeszcze nieoficjalne Eidgenössisches Schwing- und Älplerfest odbyło się według radia SRF 14 i 15 sierpnia 1889 roku w Zurychu. W 1895 roku z inicjatywy zuryskiego polityka Erwina Zschokkego powstał Eidgenössischer Schwingerverband. Pierwsze kobiece Schwingfest zorganizowała 17 sierpnia 1980 roku w Aeschi koło Spiez Dora Hari: walczyło około 76 kobiet, a przyszło około 15 000 widzów.
Czym się różni
Od zapasów olimpijskich schwingen różni się miejscem i chwytem. Walczy się na kręgach z trocin o średnicy 14 metrów i wysokości 15 centymetrów, na Eidgenössisches jest ich siedem, a na mniejszych świętach kręgi mają od 7 do 14 metrów. Chwyt wolno wykonać tylko przy trzymaniu spodni rywala. Po rozstrzygniętej walce zwycięzca według SRF tradycyjnie strzepuje trociny z pleców pokonanego.
Technika
Zapaśnicy walczą w spodniach z surowego płótna (Zwilch) ze skórzanym pasem. Wygrywa ten, kto położy rywala na plecach tak, by co najmniej dwie trzecie obu łopatek dotknęło trocin. Chwyt wolno wykonać tylko przy trzymaniu spodni rywala, wyjątkiem jest Bodenlätz, przy którym spodnie puszcza się i chwyta ramię. Pięć głównych chwytów to według SRF Brienzer, Kurz, Bur, Hüfter i Übersprung, a podręczniki opisują ponad sto chwytów. Walkę ocenia się notą: 10,00 za rzut na plecy, 9,75 za przewagę w parterze, 8,75 do 9,00 za nierozstrzygnięty pojedynek i 8,50 do 8,75 za porażkę.
Trening
ESV ma dla młodzieży czterostopniowe egzaminy, Buebeschwinger, Jungschwinger, Kranzschwinger i Eidgenosse, za które otrzymuje się materiałowe odznaki Zweig, Doppelzweig, Kranz i Kranz mit Kreuz. Orientacyjny wiek stopni to 8–10, 10–12, 12–14 i 14–15 lat. Egzaminy obejmują 34 chwyty, na przykład Kurz i Gammen na pierwszym stopniu oraz Wyberhaken na czwartym, a wszystkie mają opanować juniorzy w wieku 15–18 lat. Według związku początkujący powinien trenować co najmniej dwa lata, zanim zda pierwszy egzamin.
Stopnie i postępy
Głównym miernikiem sukcesu jest wieniec z liści dębu (Kranz), który na święcie otrzymuje 15 do 18 procent uczestników. Na Eidgenössisches walczy się w ośmiu rundach, a po siedmiu rundach dwaj najlepsi spotykają się w decydującym Schlussgang. Zwycięzca zdobywa tytuł Schwingerkönig, który według dziennika Blick nosi dożywotnio. Rekord w liczbie wieńców z Eidgenössisches ma według Blick Karl Meli z dziewięcioma, a trzy tytuły króla zdobyli Jörg Abderhalden, Ruedi Hunsperger i Hans Stucki.
Dziś
Eidgenössisches Schwing- und Älplerfest 2025 odbyło się od 29 do 31 sierpnia w Mollis w kantonie Glarus. Walczyło 270 schwingerów, budżet wyniósł 35 do 40 milionów franków, a według SRF przybyło około pół miliona widzów. Koleje szwajcarskie uruchomiły 500 dodatkowych pociągów, a królem został Armon Orlik z Maienfeld. Żeński związek Eidgenössischer Frauenschwingerverband powstał w 1992 roku i według Blick zrzesza około 180 aktywnych zawodniczek. Najbardziej utytułowana Sonia Kälin była czterokrotnie królową.
Ciekawostki
Król schwingen dostaje według Blick byka o wadze około 1000 kg i wartości około 30 000 franków. Schwingen znajduje się na szwajcarskiej liście żywych tradycji, którą prowadzi Federalny Urząd Kultury. Według legendy, którą przytacza berneński sport uniwersytecki, kobiety uczyły się chwytu Wyberhaken w obronie przed intruzami.
Często zadawane pytania
Co dostaje zwycięzca schwingen?
Król schwingen dostaje według dziennika Blick byka o wadze około 1000 kg i wartości około 30 000 franków. Najlepsi zapaśnicy święta dostają wieniec z liści dębu.
Jak wygrywa się w schwingen?
Rywala trzeba położyć na plecach tak, by co najmniej dwie trzecie obu łopatek dotknęło trocin. Chwyt wolno wykonać tylko przy trzymaniu spodni rywala.
Czy kobiety mogą walczyć w schwingen?
Tak. Pierwsze kobiece Schwingfest odbyło się w 1980 roku, a od 1992 roku istnieje żeński związek Eidgenössischer Frauenschwingerverband.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.