Hryggspenna Glima
Staroislandzkie zapasy siłowe w uścisku wokół tułowia, w których przeciwnicy próbują złamać się nawzajem do tyłu. W 2024 roku odbył się turniej Iceland Open Hryggspenna.
Podstawowe informacje
IslandiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Hryggspenna Glima
O sztuce walki Hryggspenna Glima
Hryggspenna to staroislandzkie zapasy, których nazwę słownik Cleasby'ego i Vigfússona z 1874 roku wyjaśnia jako termin zapaśniczy oznaczający objęcie ramionami pleców przeciwnika. Pismo emigrantów Lögberg napisało w 1917 roku, że hryggspenna była najwyraźniej w starożytności uprawiana u wszystkich narodów nordyckich i jest bardzo prosta oraz niewątpliwie prastara. Według Þorsteinna Einarssona kodeks Jónsbók, przyjęty na Alþingi w 1281 roku, zaliczał ją razem z glímą, lausatök i axlatök do leikfang. Zapaśnicy według The Icelandic Canadian z 1947 roku obejmowali się ramionami, prawe ramię pod lewym ramieniem przeciwnika, a lewe nad jego prawym, i splatali dłonie na plecach. Każdy starał się następnie wygiąć przeciwnika do tyłu, aż zmusił go do upadku na ziemię. Þorsteinn Einarsson opisuje mocny chwyt wokół tułowia w pasie, bez technik, tylko siłą, by złamać przeciwnika do tyłu. Lögberg dodaje, że decyduje siła, ale techniki w hryggspennie zawsze do pewnego stopnia stosowano. Roczne sprawozdanie Glímusamband Íslands podaje turniej Iceland Open Hryggspenna z 27 października 2024 roku we Vogar. Związek z brytyjskim backholdem jest sporny. Morgunblaðið napisał w 2012 roku, że backhold jest w podstawie hryggspenną, Þorsteinn Einarsson natomiast w 1987 roku zaliczał szkocki backhold do axlatök z chwytem przez ramiona.
Historia
Słownik Cleasby'ego i Vigfússona z 1874 roku podaje hrygg-spenna jako termin zapaśniczy oznaczający wzajemne objęcie ramionami pleców. Gazeta Islandczyków na emigracji Lögberg z Winnipeg napisała w 1917 roku, że hryggspenna była zapewne w starożytności uprawiana u wszystkich narodów nordyckich, jest bardzo prosta i niewątpliwie prastara. Według tej samej gazety uchwyty wokół talii pojawiają się we wszystkich rodzajach zapasów opartych głównie na sile. The Icelandic Canadian podał w 1947 roku, że pierwsi osadnicy przywieźli na Islandię dwa rodzaje zapasów, hryggspennę i lausatök. Według Þorsteinna Einarssona kodeks Jónsbók, przyjęty na Alþingi w 1281 roku, zaliczał hryggspennę razem z glímą, lausatök i axlatök do leikfang. Zestawienie rodzajów leikfang z czasów wolnego państwa z 1992 roku podaje hryggspennę jako próbę siły bez technik, w której przeciwnika łamie się do tyłu. Recenzent w czasopiśmie Skírnir napisał w 1918 roku, że zapasy długo zaczynały się jako lausatök i przechodziły w hryggspennę lub w coś pośredniego, czyli w glímę lub w coś w tym rodzaju. Dawne zasady glímy, które w 1900 roku cytowało czasopismo Islandzkiego Towarzystwa Literackiego, głosiły, że hryggspenna w glímie nie obowiązuje.
Czym się różni
Przepisy glímy Glímulög przewidują mocny chwyt za pas i pasek na udzie, a upadkiem jest według nich dotknięcie udem, pośladkiem, tułowiem, barkiem, głową lub górną częścią ramienia, przy czym podpieranie się ręką i kolanem jest dozwolone. Od axlatök odróżnia ją Þorsteinn Einarsson tym, że w axlatök chwyt biegł wokół tułowia wysoko nad łopatkami, a rzuty wykonywano nogami i biodrami, natomiast w hryggspennie chwyt był w pasie, bez rzutów. Związek z zapasami brytyjskimi jest sporny. Lögberg napisał w 1917 roku, że hryggspenna utrzymuje się jako osobny sport także u Anglików pod nazwą Cumberland-wrestling. Morgunblaðið określił w 2012 roku backhold jako w zasadzie hryggspennę, a Víkurfréttir w 2014 roku jako bardzo podobny. Þorsteinn Einarsson natomiast w 1987 roku zaliczał szkocki backhold do axlatök z wysokim chwytem przez barki, a Bændablaðið opisał w 2005 roku backhold jako zapasy z chwytem za barki i plecy zamiast za pas.
Technika
Według The Icelandic Canadian z 1947 roku każdy zapaśnik obejmował przeciwnika ramionami, prawe ramię pod jego lewym, a lewe nad jego prawym, i spinał dłonie na plecach. Każdy starał się potem wygiąć ciało drugiego do tyłu, aż zmusił go do upadku na ziemię. Þorsteinn Einarsson napisał w 1987 roku, że uchwyty były mocne wokół tułowia w talii, technik nie stosowano i liczyła się tylko siła, którą łamie się przeciwnika do tyłu. Charles Nathan Hatton opisuje postawę niedźwiedziego uścisku i pisze, że z powodu niemal całkowitego braku techniki hryggspenna faworyzowała mężczyzn o brutalnej sile i rozmiarach. Lögberg podał w 1917 roku, że decyduje siła, a zręczność trochę pomaga, jeśli stosuje się techniki, które do pewnego stopnia stosowano zawsze. Zwycięzca według tej samej gazety zwykle upada na pokonanego. Þorsteinn Einarsson opisał w 1991 roku wariant z technikami glímy, w którym przegrywa ten, kto dotknie podłoża inną częścią ciała niż stopami. Kto zapasował z zapalczywym przeciwnikiem, wie według niego, jak trudno puścić uchwyt na plecach przeciwnika i wsunąć lewe ramię pod jego prawe.
Trening
Þorsteinn Einarsson opisał w 1991 roku w czasopiśmie Skinfaxi hryggspennę jako grę. Ćwiczący stoją w parach naprzeciw siebie, chwytają się za tułów chwytem skierowanym ku górze do łopatek, poruszają się glímowym krokiem stígandi i zginają się nawzajem do tyłu bez rzutów, jeśli tak wcześniej ustalono. Gdy któryś puści chwyt, walka się zatrzymuje.
Zawody
Turniej Iceland Open Hryggspenna odbył się według rocznego sprawozdania Glímusamband Íslands w niedzielę 27 października 2024 roku w Vogar, dzień po turnieju Iceland Open w glímie. Sprawozdanie wymienia między innymi kategorie juniorek powyżej 70 kg, juniorów do 74 i powyżej 74 kg, kobiet powyżej 75 kg i mężczyzn do 84 kg, a walki prowadził sędzia główny z dwoma pomocniczymi. W 2007 roku Austurglugginn i Skinfaxi wydrukowały wyniki hryggspenny z zawodnikami z Islandii, Szwecji, Danii i Niderlandów.
Dziś
W kalendarzu Glímusamband Íslands na rok 2024 z ośmiu turniejów jeden jest w hryggspennie, pozostałe w glímie. Według tego samego sprawozdania związek wysłał w lutym 2024 roku siedmiu zawodników na turniej backholdu w Pontivy w Bretanii, gdzie rywalizowało ponad 200 zawodników z sześciu krajów. Morgunblaðið zapowiedział w 1995 roku pokazy starych fangbrögð, w tym hryggspenny, dla mieszkańców i zagranicznych turystów.
Ciekawostki
Islandzkim zapaśnikiem glímy roku 2024 został według związku Hákon Gunnarsson, który na Iceland Open w hryggspennie wygrał kategorię juniorów, wagową i otwartą mężczyzn. Program festynu wikingów w Hafnarfjörður w 1997 roku podawał zawody zapaśników glímy w hryggspennie. Mówca cytowany przez czasopismo Skinfaxi w 1926 roku stwierdził, że buxnatök, hryggspennę i axlatök znają także w niektórych regionach Norwegii.
Często zadawane pytania
Co oznacza hryggspenna?
Słownik Cleasby'ego i Vigfússona z 1874 roku wyjaśnia ją jako termin zapaśniczy oznaczający objęcie ramionami pleców przeciwnika.
Jak wygrywa się w hryggspennie?
Starsze opisy podają, że zapaśnik stara się wygiąć przeciwnika do tyłu, aż zmusi go do upadku na ziemię. W wariancie z technikami glímy według Þorsteinna Einarssona przegrywa ten, kto dotknie podłoża inną częścią ciała niż stopami.
Czy hryggspenna to to samo co backhold?
Źródła są rozbieżne. Morgunblaðið w 2012 roku uznał backhold w gruncie rzeczy za hryggspennę, a Þorsteinn Einarsson w 1987 roku zaliczał go natomiast do axlatök, z uchwytem przez ramiona.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.