Köräş (tatarskie zapasy pasowe)
КөрәшTatarskie zapasy w pasy z chwytem za pas kushak. Pierwsze oficjalne zawody w Kazaniu w 1928 roku, od 2013 roku sport ogólnokrajowy w Rosji, szczyt święta Sabantuy.
Podstawowe informacje
RosjaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Köräş (tatarskie zapasy pasowe)
O sztuce walki Köräş (tatarskie zapasy pasowe)
Koresh to tatarskie zapasy w pasy i należy do rodziny turkijskich form zapasów, które w poszczególnych regionach noszą różne nazwy, jak kuresi, kurash i goresh. Nie ma założyciela ani roku powstania, jest tradycją ludową. United World Wrestling (UWW) i federacja koresh podają, że rękopisy z roku 922 opisują zawody w koresh na placach miast, nie podają jednak autora ani tekstu rękopisu, a w dostępnym tłumaczeniu relacji Ibn Fadlana z podróży do Bułgarów Wołżańskich nie znaleźliśmy wzmianki o zapasach.
Czytaj dalej
Zapasy toczą się w chwycie za pas kushak owinięty wokół talii przeciwnika, w białych spodniach i koszuli w kolorze pasa. Według przepisów zatwierdzonych przez rosyjskie ministerstwo sportu w październiku 2013 walka mężczyzn trwa cztery minuty, po pierwszej połowie jest zatrzymywana i toczy się dalej ze związanymi pasami. Punktuje się wyłącznie techniki, w których zawodnik unosi przeciwnika z maty, podcięcia i obalenia bez uniesienia nie dają punktów, a walka w parterze nie należy do systemu. Zwycięstwo jest czyste albo na punkty. Rozkaz ministerstwa z kwietnia 2013 przewiduje w koresh czternaście kategorii wagowych od 45 kg do powyżej 100 kg oraz kategorię absolutną. Koresh jest związany z Sabantuy, tatarskim świętem zakończenia wiosennych prac rolnych, którego główną konkurencją są zapasy, a zwycięzca nazywa się batyr. Zorganizowana historia zaczyna się od pierwszych oficjalnych zawodów w Kazaniu w lipcu 1928. Tatarska Federacja Zapasów w Pasy Koresh powstała 15 grudnia 1958, Narodowa Federacja Zapasów w Pasy Koresh Rosji 15 kwietnia 2005, a międzynarodowe stowarzyszenie 9 września 2009. Rozkazem ministerstwa sportu nr 208 z 22 kwietnia 2013 koresh został zaliczony do sportów rozwijanych na szczeblu ogólnokrajowym. Federacja podaje, że koresh rozwija się w 42 krajach, a w mistrzostwach świata w Kazaniu w czerwcu 2025 uczestniczyło według World Ethnosport Confederation 31 krajów.
Historia
Najstarszy dowód jest niepewny. UWW i federacja koresh piszą, że rękopisy z roku 922 opisują zawody w koresh na placach miast, nie podają jednak imienia autora. Podróż Ibn Fadlana do Bułgarów Wołżańskich odbyła się od roku 921 do 922, w dostępnym tłumaczeniu jego relacji nie znaleźliśmy jednak wzmianki o zapasach, dlatego związek z koresh traktujemy jako tradycję. Według tradycji zapasy były szczytem Sabantuy, święta zakończenia wiosennych prac rolnych.
Czytaj dalej
Zorganizowana historia zaczyna się w Kazaniu: pierwsze oficjalne zawody odbyły się według federacji w lipcu 1928 jako Spartakiada republik i obwodów autonomicznych, w sierpniu 1928 odbyła się Ogólnozwiązkowa Spartakiada, a UWW mówi o pierwszych mistrzostwach ogólnozwiązkowych w 1928. Pierwsze mistrzostwa Republiki Tatarskiej federacja umieszcza w 1940, UWW w 1949. Od 1956 odbywają się turnieje ku pamięci poety Musa Jalil, a w 1960 Kazań gościła pierwsze mistrzostwa RSFSR. Tatarska Federacja Zapasów w Pasy Koresh powstała 15 grudnia 1958, Narodowa Federacja Zapasów w Pasy Koresh Rosji 15 kwietnia 2005 (zarejestrowana 19 stycznia 2006), a Międzynarodowe Stowarzyszenie Tatarskich Zapasów w Pasy Koresh 9 września 2009, kiedy weszło do Światowego Komitetu Zapasów Tradycyjnych FILA. W kwietniu 2011 Raphaël Martinetti i Zaudat Minnakhmetov podpisali umowę partnerską FILA ze stowarzyszeniem. Drugie mistrzostwa świata odbyły się we wrześniu 2009 w litewskich Šiauliai, trzecie w maju 2010 w Kazaniu z udziałem około 100 zapaśników z 17 krajów. Rozkazem rosyjskiego ministerstwa sportu nr 208 z 22 kwietnia 2013 koresh został przeniesiony z działu sportów narodowych do sportów rozwijanych na szczeblu ogólnokrajowym. Według federacji w 2018 weszło ono do World Ethnosport Confederation.
Czym się różni
Federacja koresh opisuje różnicę wobec klasycznych zapasów w pasy tak, że koresh zabrania podcięć, a dopuszcza podcinanie kolanem i rzuty z zamierzonym upadkiem, różni się też kolorem koszul, czerwone lub zielone w koresh, niebieskie lub zielone w klasycznych zapasach w pasy. Według World Ethnosport Confederation koresh różni się od kirgiskiego kurosh niektórymi technikami, a kurosh dopuszcza manewry nogami. Od alysh, w którym pas trzyma się przez całą walkę, koresh różni się tym, że ze związanymi pasami walczy się dopiero w drugiej połowie, porównanie to opiera się na przepisach obu stylów.
Technika
Przepisy koresh zatwierdzone rozkazem rosyjskiego ministerstwa sportu nr 796 z 14 października 2013 ustalają długość walki mężczyzn i młodzieńców na cztery minuty, po pierwszej połowie walka jest zatrzymywana i toczy się dalej ze związanymi pasami kushak. Zwycięstwo jest czyste (4 punkty dla zwycięzcy, 0 dla pokonanego) albo na punkty. Punktuje się wyłącznie techniki, w których zawodnik unosi przeciwnika z maty, podcięcia i obalenia bez uniesienia nie są punktowane, przepisy nie znają parteru, a unikanie chwytu jest zabronione. Federacja dodaje, że podcięcia, zamiatanie i łapanie nóg są zabronione, a rzuty z pomocą nóg dozwolone. Walczy się w białych spodniach sportowych i koszuli lub koszulce w kolorze pasa, według federacji czerwonej lub zielonej, a zegarki, bransolety i łańcuszki są zabronione. Rozkaz nr 208 z 22 kwietnia 2013 przewiduje w koresh czternaście kategorii wagowych (45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, powyżej 80, 85, 90, powyżej 90, 100 i powyżej 100 kg) oraz kategorię absolutną, kategorie różnią się w zależności od wieku i zawodów. Na mistrzostwach świata 2025 w Kazaniu walczono według World Ethnosport Confederation na piasku i na matach.
Stopnie i postępy
Koresh nie ma stopni ani pasów jako rang, awans wiedzie przez kategorie wiekowe i wagowe według rosyjskiego rejestru sportów. Od 2019 według federacji zapaśnicy w koresh mogą zdobywać tytuły Mistrz Sportu Rosji, Mistrz Sportu Klasy Międzynarodowej i Zasłużony Mistrz Sportu Rosji. Zwycięzca walki na Sabantuy nazywa się batyr.
Dziś
Koresh kieruje Narodowa Federacja Zapasów w Pasy Koresh Rosji oraz międzynarodowa federacja z siedzibą w Kazaniu, która według własnych danych rozwija koresh w 42 krajach i umieszcza go w programach igrzysk WNP, World Nomad Games i igrzysk BRICS. Mistrzostwa świata w koresh i kirgiskim kurosh odbyły się od 19 do 23 czerwca 2025 w Pałacu Sztuk Walki Ak Bars w Kazaniu, według World Ethnosport Confederation z udziałem 31 krajów i 22 kompletów medali, federacja podaje we wniosku 27 krajów. Sabantuy odbywa się według UWW co roku w ponad 70 rosyjskich regionach i w 20 krajach poza Rosją. Na liście UNESCO Sabantuy nie ma, rząd Tatarstanu uznał umieszczenie go na niej w 2017 za cel na przyszłość. Na World Nomad Games 2024 w Astanie koresh był jedną z dyscyplin delegacji Tatarstanu liczącej około pięćdziesięciu sportowców.
Ciekawostki
Zwycięzca walki na Sabantuy nazywa się batyr, a według archiwum rządu Tatarstanu pokonany nie jest zhańbiony, obaj odchodzą z uściskiem dłoni. Nagrodą dla zwycięzcy bywa według angielskiej Wikipedii w małych wsiach baran, a w dużych miastach także samochód. Umowę partnerską międzynarodowej federacji FILA ze stowarzyszeniem koresh podpisał w kwietniu 2011 prezydent FILA Raphaël Martinetti.
Często zadawane pytania
Czym jest Sabantuy?
Tatarskie święto narodowe zakończenia wiosennych prac rolnych. Jego główną konkurencją są zapasy koresh, a zwycięzca nazywa się batyr.
Kiedy odbyły się pierwsze oficjalne zawody w zapasach koresh?
W Kazaniu w 1928 roku. Federacja datuje je na lipiec 1928 jako Spartakiadę republik i obwodów autonomicznych.
Czy koresh jest w Rosji uznanym sportem?
Tak. Rozkazem ministerstwa sportu nr 208 z 22 kwietnia 2013 roku został zaliczony do sportów rozwijanych na szczeblu ogólnokrajowym, a od 2019 roku według federacji przyznaje się w nim tytuły mistrza sportu.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.