Rohai

Podstawowe informacje

O kata

Rohai to nie pojedyncza kata, lecz cała rodzina form, która według angielskiej Wikipedii wywodzi się ze szkoły okinawskiej Tomari-te. Najstarsza postać nosi nazwę Matsumora Rohai, z niej powstały później trzy krótsze katy Rohai Shodan, Nidan i Sandan. Wado-ryu ćwiczy tylko jedną z nich pod prostą nazwą Rohai, a tak samo nazywa się ta kata w wielu szkołach Shorin-ryu. W Shorin-ryu i Matsubayashi-ryu ćwiczący według Wikipedii spotyka się w niej najpierw z uderzeniem dłonią w dół, gedan shotei ate, i postawą na jednej nodze, ippon ashi dachi. Zawiera także serię okrężnych uderzeń, tomoe zuki, identyczną z fragmentem katy Bassai, tyle że tutaj przechodzi w kopnięcie lub blok, hangetsu geri. Dojo Ota Sensei, które naucza Matsubayashi-ryu, opisuje ją jako krótką i bardzo elegancką katę liczącą 27 kroków, w której ćwiczący stoi na jednej nodze, a drugą przyciąga do szybkiego zamaszystego kopnięcia. Na oficjalnej liście kat WKF Rohai figuruje jako osobna pozycja obok Itosu Rohai Shodan, Nidan i Sandan oraz obok Matsumura Rohai. Lista WUKF z kwietnia 2024 roku zalicza ją do kat sentei w Shorin-ryu i do kat tokui w Wado-ryu.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa zapisywana jest znakami 鷺牌, które angielska Wikipedia tłumaczy jako „obraz czapli" lub „znak czapli". Źródła nie zgadzają się co do ptaka: historyoffighting.com pisze o „widzeniu żurawia", a Międzynarodowa Unia Karate i Kobudo (IKKU) o „widzeniu białej czapli" i łączy katę z czujnością, wdziękiem i precyzyjnym uderzeniem we właściwej chwili. Karatephilosophy.com podaje dla Wado-ryu inny zapis, 老梅, i porównuje płynne ruchy ramion do skrzydeł czapli.

Twórca i historia

Najstarsze pisemne oparcie, według Olafa Steinbrechera (thekaratepage.com), daje Nagamine Shoshin, założyciel Matsubayashi-ryu: w jednej ze swoich książek pisze, że odziedziczył Rohai po Iha Kotatsu, który przekazywał sztukę Matsumory Kosaku z Tomari. Steinbrecher przytacza też Motobu Chokiego, według którego Rohai przed zniesieniem królestwa Riukiu ćwiczono tylko w Tomari, a do Shuri i Nahy dotarła dopiero po utworzeniu prefektury Okinawa w 1879 roku. Że Itosu Anko stworzył z pierwotnej katy trzy krótsze, podają zarówno angielska Wikipedia, jak i historyoffighting.com. Steinbrecher zauważa, że brakuje na to pisemnego dowodu: Mabuni Kenwa w 1937 roku zaliczył Rohai Shodan, Nidan i Sandan do kat linii Itosu, lecz bez nazwiska Itosu, i sam Steinbrecher nie zdziwiłby się, gdyby stworzył je Mabuni.

Różnice między stylami

Według angielskiej Wikipedii Shito-ryu naucza wszystkich trzech Rohai wiązanych z Itosu oraz Matsumora Rohai, a Gensei-ryu i Shindo Jinen-ryu uczą tylko Matsumora Rohai. Wado-ryu ma tylko jedną katę Rohai; według Steinbrechera jest identyczna z Rohai Shodan ze Shito-ryu, a Otsuka Hironori najpewniej nauczył się jej od Mabuniego. Steinbrecher dodaje, że pierwotnej formie Matsumory odpowiada tylko Rohai Shodan, Nidan przypomina Wansu, a Sandan katy Jiin, Chinte i Kusanku Sho; Matsumora Rohai trafiła do Shito-ryu za pośrednictwem Teruo Hayashiego, który przejął ją od Nagaminego. Meikyo ze Shotokanu według Wikipedii wyraźnie różni się od wszystkich tych form. Koreańskie Tang Soo Do i Soo Bahk Do wywodzą się z wersji Matsumory i dodały do niej łamanie desek lub cegieł.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Pokrewne katy

• Dała początek: Meikyo