Enter the Dragon

Enter the Dragon (chiń. 龍爭虎鬥) to film w reżyserii Roberta Clouse'a z 1973 roku, koprodukcja firmy z Hongkongu Concord Production i amerykańskiego studia Warner Bros. Jest to ostatni film, który Bruce Lee ukończył: zmarł 20 lipca 1973 roku i premiery już nie dożył. Scenariusz Michaela Allina nazywał się pierwotnie Blood and Steel i celował w filmy w stylu Bonda; tytuł Enter the Dragon wymyślił Lee. Producenci celowo obsadzili bohaterów pochodzenia azjatyckiego, białego i czarnego, aby film trafił do jak najszerszej publiczności. Obok Lee grają John Saxon, Jim Kelly, Bob Wall i Bolo Yeung, którzy wszyscy sami ćwiczyli sztuki walki. W roli O'Hary Lee chciał pierwotnie Chucka Norrisa; Jim Kelly wskoczył w pośpiechu za Rockne'a Tarkingtona, a producent Fred Weintraub przyszedł z tego powodu do jego dojo w Los Angeles. Zdjęcia kręcono w Hongkongu od lutego do kwietnia 1973 roku, sceny na wyspie powstały w Palm Villa koło Stanley, a dźwięk według tamtejszej praktyki dogrywano później. W małych niewymienionych w napisach rolach pojawiają się Sammo Hung i Jackie Chan. W 2004 roku Library of Congress wpisała film do amerykańskiego National Film Registry. Angielska Wikipedia przypisuje mu udział w światowym zainteresowaniu sztukami walki i wymienia go jako inspirację serii gier Street Fighter. Wielokrotnie zapowiadany remake, ostatnio w 2018 roku, nie powstał.

Sztuki walki w dziele

Choreografia walk

Według dostępnych źródeł sekwencje walk zaplanował i ułożył sam Bruce Lee; nie udało nam się potwierdzić, że jest on formalnie wymieniony za to w napisach. Lee pokazuje w nich podejście, które rozwijał jako Jeet Kune Do i którego korzenie sięgają Wing Chun, którego uczył się u Ip Mana. Początkowy pojedynek z Sammo Hungiem kręcono według chińskich źródeł dopiero miesiąc po zakończeniu głównych zdjęć i wyreżyserował go sam Lee. Elementy gimnastyczne tej sceny, przewrót i salto w tył, wykonał za Lee dubler Yuen Wah. Jim Kelly był w czasie zdjęć mistrzem karate, w 1971 roku wygrał wagę średnią na Long Beach International Karate Championships i ćwiczył Shorin-ryu. Bob Wall, przeciwnik Lee w walce z rozbitymi butelkami, ćwiczył Tang Soo Do u Chucka Norrisa; według jego słów w scenie użyto prawdziwych butelek, a Lee pociął się tak, że trzeba go było zszywać. John Saxon miał czarny pas w judo i w Shotokan, który trzy lata ćwiczył u Hidetaki Nishiyamy. Bolo Yeung poznał Lee podczas kręcenia reklamy i przy tym filmie blisko z nim trenował. Jackie Chan gra niewymienionego w napisach pomocnika, z którym Lee walczy; drobne role załatwił mu Sammo Hung.

Ludzie i sztuki walki

• Robert ClouseReżyseria
• Bruce LeeChoreografia walk· Jeet Kune Do
• Bruce LeeAktor — jako Lee· Jeet Kune Do (faktycznie trenuje)
• John SaxonAktor — jako Roper· Shotokan (faktycznie trenuje)
• Jim KellyAktor — jako Williams· Shōrin-ryū (faktycznie trenuje)
• Bob WallAktor — jako O'Hara· Tangsudo (faktycznie trenuje)
• Bolo YeungAktor — jako Bolo· Kung Fu (faktycznie trenuje)
• Sammo HungAktor· Kung Fu (faktycznie trenuje)
• Jackie ChanKaskader· Kung Fu (faktycznie trenuje)

Nagrody

• Nagroda · National Film Registry, Library of Congress (2004)