Chidaoba
ჩიდაობაGruzińskie narodowe zapasy w kurtce czocha, łączące walkę z muzyką i tańcem. Od 2018 roku na liście UNESCO.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Chidaoba
O sztuce walki Chidaoba
Chidaoba to gruzińskie narodowe zapasy, które UNESCO w 2018 roku wpisało na Reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Według dokumentacji nominacyjnej miała do późnego średniowiecza funkcję bojową i dopiero potem stała się sportem atrakcyjnym dla widzów. Bangladeski dziennik Prothom Alo pisze, że w XIII wieku była częścią szkolenia armii gruzińskiej. Jako tradycja ludowa nie ma założyciela ani roku powstania. Od olimpijskich zapasów w stylu klasycznym, które według Gruzińskiej encyklopedii pojawiły się w Gruzji dopiero na początku XX wieku jako przedstawienie cyrkowe, różni się pochodzeniem i pojęciem. Zapasy odbywają się w specjalnym stroju zwanym czocha, a UNESCO szacuje liczbę chwytów i przeciwchwytów na dwieście. Chidaoba to nie tylko pojedynek: łączy walkę, muzykę, taniec i strój oraz kieruje się rycerskim kodeksem. Turnieje otwierają zurna i bęben doli, a odbywają się na otwartej arenie przed liczną publicznością. Młodzi uczą się przez oglądanie walk i ćwiczą na zewnątrz od wczesnej wiosny do jesieni. Według UNESCO sekcje są niemal w każdej wsi i mieście Gruzji, a chidaobę uprawia duża część męskiej populacji.
Historia
Według dokumentacji nominacyjnej UNESCO chidaoba miała do późnego średniowiecza funkcję bojową i dopiero potem stopniowo stała się sportem atrakcyjnym dla widzów. Bangladeski dziennik Prothom Alo pisze w artykule o wpisaniu, że w XIII wieku była częścią szkolenia armii gruzińskiej, a później zmieniła się w uroczyste wydarzenie społeczności. W 2018 roku UNESCO wpisało chidaobę na Reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości pod numerem 01371. Stało się to na 13. sesji Komitetu Międzyrządowego na Mauritiusie.
Czym się różni
Chidaoba różni się od zapasów sportowych tym, że według UNESCO łączy walkę, muzykę, taniec i specjalny strój oraz kieruje się rycerskim kodeksem zachowania. Od olimpijskich zapasów w stylu klasycznym odróżnia ją także pochodzenie, bo te według Gruzińskiej encyklopedii pojawiły się w Gruzji dopiero na początku XX wieku jako przedstawienie cyrkowe.
Technika
Według UNESCO zapaśnicy starają się pokonać przeciwnika specjalnymi chwytami, a połączenie chwytów i przeciwchwytów wyraża ich pomysłowość. UNESCO szacuje liczbę chwytów i przeciwchwytów na dwieście. Zapasy odbywają się w specjalnym stroju zwanym czocha. Według dziennika Prothom Alo zakazane są umyślne kopnięcia, uderzenia atakujące i atak na klęczącego przeciwnika, a walka trwa pięć minut. Oficjalnych przepisów federacji nie znaleźliśmy.
Trening
Według UNESCO młodzi uczą się przez oglądanie walk, a potem ćwiczą na zewnątrz od wczesnej wiosny do jesieni. Umiejętności przekazuje się według dziennika Prothom Alo w rodzinach i w specjalnych szkołach.
Stopnie i postępy
Systemu stopni ani struktury zawodów federacji nie znaleźliśmy w źródłach. Według UNESCO tradycję niosą młodzi ludzie, mieszkańcy miast, kluby sportowe, instytucje edukacyjne i organizacje amatorskie.
Dziś
Według UNESCO chidaobę uprawia duża część męskiej populacji Gruzji, a sekcje są niemal w każdej wsi i mieście. Turnieje odbywają się na otwartej arenie przed liczną publicznością.
Ciekawostki
Według UNESCO turnieje otwiera instrument dęty zurna i gruziński bęben doli, których muzyka zwiększa dynamikę walki. Zapaśnicy czasem opuszczają arenę w tańcu w gruzińskim stylu ludowym.
Często zadawane pytania
Czy chidaoba jest na liście UNESCO?
Tak. W 2018 roku UNESCO wpisało ją na Reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości pod numerem 01371.
Czym jest czocha?
Specjalny strój, w którym zapasuje się w chidaobę. Jest to zarazem tradycyjna gruzińska kurtka.
Ile chwytów ma chidaoba?
UNESCO szacuje liczbę chwytów i przeciwchwytów na dwieście. To szacunek, a nie stała liczba.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.