Yusul
수박Koreańska sztuka walki bez broni oparta na uderzeniach rękami, udokumentowana w kronikach Goryeo i Joseon jako zawody i egzamin wojskowy. Jej związek z taekwondo jest sporny.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Yusul
Według Encyklopedii Kultury Koreańskiej subak to tradycyjna koreańska sztuka walki bez broni, w której atakuje się głównie rękami. Źródła historyczne odnotowują go jako zawody subakhui: kronika Goryeosa pod rokiem 1170 zapisuje, że król nakazał urzędnikom wojskowym takie zawody, a kroniki dynastii Joseon wspominają o nim w XV wieku przy uroczystościach i przy doborze żołnierzy. Green (2001) podaje, że Koreańczycy nazywali słowem subak, po chińsku shoubo, chińskie sztuki uderzeń i zachowali to słowo do XV wieku. Encyklopedia Kultury Koreańskiej uważa malowidła ścienne z grobowców Goguryeo z IV wieku za możliwe przedstawienie subaku lub taekkyeonu, Green taką interpretację nazywa przypuszczeniem. Związek ze sztukami dzisiejszymi jest sporny. W haśle o taekwondo Encyklopedia Kultury Koreańskiej zalicza subak do sztuk tradycyjnych, z których wywodzi się taekwondo. Green w jednym miejscu pisze o syntezie taekkyeonu i subaku, a w innym o taekwondo opartym głównie na japońskim karate. Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje, że subak opisuje podręcznik Muyedobotongji z 1790, a Green pisze, że rozdział o kwonbop, który niektóre koreańskie źródła uważają za ilustrację subaku, został przejęty głównie z podręcznika Qi Jiguang.
Historia
Kronika Goryeosa zapisuje, że w 1170 roku w drodze do Bohyeonwon król Uijong nakazał urzędnikom wojskowym zawody obyeong subakhui, a tego samego wieczoru Yi Go i Yi Uibang wywołali przewrót. Według tej samej kroniki generał Yi Soeung przegrał w zawodach i uciekł, Han Roe uderzył go w twarz, a Yi Soeung spadł ze schodów. Według Goryeosa Yi Uimin został przez króla awansowany za swoją sztukę w subaku, a Choe Chungheon kazał silnym mężczyznom rywalizować i zwycięzców mianował na stanowiska gyowi lub daejeong. Według kroniki król oglądał zawody subakhui także w latach 1342 i 1343. Green podaje, że przed kroniką Goryeosa z 1451 roku nie ma wystarczających wiadomości o koreańskich sztukach walki.
Czym się różni
Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje, że subak wywodzi się z uderzeń rąk, natomiast taekkyeon z pracy nóg, a Green pisze, że w czasach Goryeo popularne były zarówno taekkyeon nastawiony na kopnięcia, jak i subak nastawiony na pięści. Hasło o taekkyeonie w tej samej encyklopedii uznaje wywodzenie taekkyeonu z subaku za sporne, ponieważ zapis obu terminów się nie zgadza, a dzieli je duża odległość czasowa. Jako możliwy dowód związku podaje dzieło Jaemulbo, które przy subaku i walce kakryeok zaznacza, że obecnie nazywa się to takgyeon.
Technika
Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje inne nazwy subyeokchigi i subyeokta, a nazwa według niej może wiązać się ze słowem oznaczającym dłonie, ponieważ trening zaczyna się od zderzania dłoni. Według Muyedobotongji subak miał według encyklopedii 25 technik ciała, rąk i nóg, dziesięć technik tajnych oraz uderzenia w punkty, po których przeciwnik mdleje lub ma zawroty głowy. Green w haśle o taekkyeonie wspomina subakhi, zawody w uderzeniach rąk, wyspecjalizowane w technikach rąk i pięści. Encyklopedia cytuje też dzieło Dongguk yeoji seungnam, według którego dawniej atak i obrona naturalnie przeplatały się w różnych postawach, ale później utrzymywano jedną pozę, a zawody stały się tylko naśladownictwem.
Stopnie i postępy
Kroniki Joseon podają, że przy doborze gwardzistów w 1411 roku przyjęto wszystkich, którzy w subakhui pokonali trzech lub więcej przeciwników. Według Yukjeon, cytowanego w 1443 roku, gwardzista piechoty należał do klasy wyższej, gdy pokonał czterech przeciwników, a do średniej, gdy pokonał trzech. W 1467 roku król nakazał przysyłać ludzi wyróżniających się biegiem, siłą lub subakiem, bez względu na pochodzenie.
Zawody
Kroniki Joseon zapisują zawody subaku podczas uroczystości w Gyeonghoeru i Mohwaru w latach 1416 i 1419, w których zwycięzcy otrzymywali płótno, ryż i fasolę. W 1419 roku wybrano z góry ponad 50 dobrych zapaśników, a Choe Jungi pokonał sześciu przeciwników. Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje, że w Joseon subak rozgrywano podczas przeglądów wojskowych, a ludowo w święto Baekjung w siódmym miesiącu w Jakji koło Yeonsan, dokąd przybywali zapaśnicy z prowincji Chungcheong i Jeolla. Zasad zawodów źródła nie podają, zapisują tylko liczbę pokonanych przeciwników.
Dziś
Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje, że subak uważano za wymarły, a Shin Han-seung, dziedzic tradycji taekkyeonu, szukał jego linii i po śmierci Shina w 1987 roku przedstawia go publiczności jego uczeń Yuk Tae-an. Green pisze, że w 1959 roku w wyniku połączenia związków kongsudo i tangsudo powstało Subakdo Association, na którego czele stał Hwang Ki i które sprzeciwiało się Korea Taekwondo Association. Kim Jong-Kil (2018) podaje, że Hwang Ki według własnych słów odkrył Muyedobotongji w 1957 roku. Cho, Moenig i Nam w Acta Koreana (2012) podają, że najstarszy dowód taekkyeonu pochodzi z początku XVIII wieku.
Ciekawostki
Kroniki Joseon zapisują, że mnich Haeyeon wyróżnił się siłą w zawodach w 1419 roku i dlatego otrzymał rozkaz zapuszczenia włosów i powrotu do życia świeckiego. Goryeosa podaje, że Du Gyeongseung odmówił uprawiania subaku, ponieważ jego teść, generał Mun Yubo, powiedział, że subak to niska sztuka, która nie przystoi silnym mężczyznom.
Często zadawane pytania
Czy subak jest poprzednikiem taekwondo?
Źródła się różnią. Encyklopedia Kultury Koreańskiej zalicza go do poprzedników taekwondo, a Green raz pisze o syntezie taekkyeonu i subaku, a w innym miejscu o taekwondo opartym głównie na japońskim karate.
Gdzie udokumentowano subak?
W kronice Goryeosa od 1170 roku i w kronikach dynastii Joseon w XV wieku, gdzie pojawia się jako zawody podczas uroczystości i jako egzamin przy doborze żołnierzy.
Jaka jest różnica między subakiem a taekkyeonem?
Encyklopedia Kultury Koreańskiej podaje, że subak wywodzi się z uderzeń rąk, natomiast taekkyeon z pracy nóg. Wywodzenie taekkyeonu z subaku uznaje za sporne.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.