Vale tudo

Podstawowe informacje

Mistrzowie i osobistości

Euclides PereiraRickson Gracie

Kraj pochodzeniaBrazylia

RegionAmeryka Południowa

Główny naciskMieszane

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Vale tudo

O sztuce walki Vale tudo

Vale tudo to brazylijskie określenie walk między przedstawicielami różnych dyscyplin walki i zarazem historyczny prekursor MMA. Miranda (2012) podaje, że MMA nazywano dawniej vale tudo, a Furtado, Camilo i Camilo (2018) uznają pierwsze UFC w 1993 roku za przejście od vale-tudo do MMA. Początki w źródłach różnie się datuje. Alonzo i inni (2008) umieszczają pierwsze imprezy vale-tudo na początku lat 30. przy Hélio Gracie, inne prace już w latach 20. Lise i Capraro w Revista Brasileira de Ciências do Esporte (2018) zwracają uwagę, że Sada Miyako organizował w Rio starcia różnych dyscyplin już w 1908 roku, a ideę prymatu Gracie nazywają wymyśloną tradycją. Według nich określenia vale-tudo nie używano wówczas powszechnie. Od 1959 do 1962 roku walki pokazywano w programie telewizyjnym Heróis do Ringue, a po jego zdjęciu z anteny vale tudo zakazano w stanie Guanabara ze względu na ryzyko dla zdrowia zawodników, podają Müller Júnior, Lise i Capraro (2025). Imprezy wróciły w 1983 roku, a w latach 80. i 90. podsycała je w Rio rywalizacja jiu-jitsu z sojuszem muay thai i luta livre.

Historia

Lise i Capraro cytują Gazeta de Notícias z 2 maja 1909 roku, która opisała walkę, w której Japończyk Sada Miyako zmierzył się z Brazylijczykiem Cyríaco da Silva, zakończoną kopnięciem rabo de arraia. Biografia Reila Gracie z 2012 roku według nich uznaje za pierwszą publiczną walkę vale-tudo pojedynek, w którym Carlos Gracie zmierzył się pod koniec lat 20. z kapoeirystą Samuelem. Garcia, Lima da Silva i Votre w czasopiśmie Movimento (2016) podają, że w latach 30. gazety w Rio często ogłaszały imprezy z boksem, jiu-jitsu, kapoeirą, zapasami w stylu klasycznym, a czasem starcia różnych dyscyplin. Correio da Manhã według nich pisał w marcu 1930 roku o walce, w której Manoel Rufino zmierzył się z przedstawicielem amerykańskiego luta livre z załogi amerykańskiego krążownika. Green (2001) podaje, że Carlos Gracie ogłaszał w gazetach gotowość walki z każdym.

Czym się różni

Garcia i inni piszą, że jiu-jitsu musiało przebijać się wśród innych dyscyplin walki, a jego głównym rywalem stało się luta livre, budowane w ścisłej współpracy z zapasami olimpijskimi i toczone w krótkich spodenkach. Miranda podaje, że UFC z powodu krytyki przemocy przerobiło reguły, by oddalić się od idei vale tudo. Według Furtado i innych pierwsze UFC w 1993 roku nie miało jeszcze kategorii wagowych, rękawic, ochraniacza na zęby ani limitu czasu.

Technika

Zasady różniły się zależnie od imprezy i regionu. Pinheiro (2010) według Lise i Capraro pisze, że pierwsze walki, w których Carlos i Hélio Gracie walczyli, toczyły się bez reguł i bez limitu czasu. Świadek João Ricardo opisuje u Garcia i innych koniec lat 60.: trzy rundy, na niektórych imprezach bez uderzeń pięścią i głową, w Rio dozwolona otwarta dłoń, kolano i łokieć, ale nie głowa, a w Goiás walczono prawdziwymi pięściami. Reguły imprezy z 1984 roku według Müller Júnior i innych zakazywały uderzeń zaciśniętą pięścią, łokciem i głową oraz kopnięć leżącego przeciwnika, ale zawodnicy ich według komentatora Léo Batista nie przestrzegali. Świadek Sylvio Bhering wspomina walkę w ringu z linami, gołymi rękami i z dozwolonym wszystkim poza palcem w oku.

Zawody

Według Garcia i innych imprezy w Rio organizowali znani zawodnicy luta livre i jiu-jitsu, którzy wyzywali się i walczyli nawet na plażach, ulicach i parkingach. Müller Júnior i inni podają, że imprezy wróciły w 1983 roku, gdy gubernator Leonel Brizola mianował szefem państwowej administracji sportu SUDERJ Robson Gracie, a pierwszy wieczór w Maracanãzinho przyciągnął 15 tysięcy osób. Impreza Gracie (jiu-jitsu) przeciw boksowi tajskiemu 30 listopada 1984 roku miała 22 tysiące widzów, a Jornal do Brasil pisał o krzykach, bijatykach, latających krzesłach i wyzwiskach. Według Garcia i innych od lat 80. promotorzy szukali na świecie najlepszych zawodników, a od drugiej połowy lat 90. centrum vale-tudo była Japonia.

Dziś

Na przesłuchaniu brazylijskiej Izby Deputowanych w październiku 2016 roku konsultant UFC Brasil Guilherme Farhat powiedział, że czas vale-tudo, gdy dozwolone było wszystko, minął, a MMA ma ponad 40 zakazanych uderzeń. Przewodniczący Comissão Atlética Brasileira de Artes Marciais Mistas (CABMMA) Rafael Thomas Favetti oświadczył tam, że komisja nie jest ani państwowa, ani federacją, nie organizuje zawodów, lecz zapewnia regulację, zdrowie sportowców, reguły i antydoping. Projekt ustawy zakazującej transmisji walk został według przewodniczącego przesłuchania jednomyślnie odrzucony.

Ciekawostki

Według Garcia i innych Jornal do Brasil wydrukował 9 stycznia 1960 roku list szefa policji w stopniu major-brigadeiro lotnictwa z prośbą o zakaz takich pokazów, a sprawa trafiła do Conselho Nacional de Desportos. Green podaje, że Hélio Gracie wyzwał Joe Louis, a jego syn Royce Mike Tyson, ale z wyzwań nic nie wyszło. Müller Júnior i inni piszą za Martinez (2011), że rywalizacja muay thai i jiu-jitsu w Rio posłużyła za podstawę powstania UFC w 1993 roku.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.