Tahtib (egipska walka kijem)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaEgipt

RegionAfryka

Główny naciskBroń

Poziom kontaktuLekki kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Tahtib (egipska walka kijem)

O sztuce walki Tahtib (egipska walka kijem)

Tahtib (UNESCO pisze Tahteeb) to egipska gra z kijem, którą UNESCO w 2016 roku wpisało na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Według UNESCO jest to krótka, pozbawiona przemocy wymiana między dwoma przeciwnikami, z których każdy trzyma długi kij, przy muzyce ludowej. Gracze muszą w pełni panować nad ruchem, ponieważ uderzać nie wolno. Grają w nią mężczyźni, młodzi i starzy, przeważnie z ludności Saʿīdí w Górnym Egipcie, głównie na wsi, gdzie kij należy do codziennego życia i uchodzi za oznakę męskości. Według UNESCO tahtib służył w starożytnym Egipcie jako sztuka walki, a dziś jest grą uroczystą. Séverine Gabry-Thienpont rozbiera jednak faraoński rodowód, do którego przyznają się gracze, jako konstrukcję pamięci. Tahtib gra się na weselach i pielgrzymkach (mawlid), a ministerstwo kultury organizuje coroczny festiwal w Luxorze. Odnogę sportową Modern Tahtib założył według własnej strony internetowej Adel Boulad w 2014 roku.

Historia

UNESCO podaje, że w starożytnym Egipcie tahtib służył jako sztuka walki, a jego rola od tego czasu zmieniła się w grę uroczystą, przy czym część symboliki i wartości pozostała. N. de G. Davies opisał w 1905 roku w grobowcu Meryra II w Amarnie scenę ćwiczeń żołnierzy z zapasami, szermierką na kije i boksem. Ponieważ brakuje broni, interpretuje ją jako ćwiczenia atletyczne, nie jako bitwę. Green podaje, że techniki walki na kije z grobowców w Beni Hasan z Państwa Środkowego (2040–1785 p.n.e.) zachowały się do dziś jako tahteeb. W tekście opisu grobowców w Beni Hasan, którego autorem jest Newberry, nie udało nam się znaleźć walki na kije. Angielska Wikipedia umieszcza najstarsze ślady tahtibu na reliefach piramidy Sahure w Abusirze z V dynastii.

Czym się różni

Green opisuje odrębną beduińską sztukę walki z dłuższym kijem spacerowym zwanym naboud, którą według niego ćwiczono z formami wirującymi i przypominającymi taniec aż do czasów współczesnych. Angielska Wikipedia natomiast podaje nabboot jako jedną z nazw kija w tahtib. Według tej samej Wikipedii istnieje żeńska kabaretowa odmiana raqs el assaya (taniec z kijem) z lżejszym kijem zagiętym na jednym końcu, która stała się częścią tańca orientalnego raqs sharqi. Według strony internetowej jego założyciela Adel Boulad Modern Tahtib dodaje do tradycyjnej gry skodyfikowane układy, strój sportowy, walkę na 360 stopni oraz otwartość na mężczyzn i kobiety. W Modern Tahtib według angielskiej Wikipedii zlicza się dotknięcia głowy i ciała.

Technika

Muzyka jest według Gabry-Thienpont dla tahtibu kluczowa. Graczom towarzyszy, ich zachęca i zarazem miarkuje gra na mizmar i tabla baladi. Arab News w 2024 roku opisał dwóch przeciwników z bambusowymi kijami na okrągłej arenie przy ludowej muzyce Saʿīdí z Górnego Egiptu. Angielska Wikipedia podaje, że kij ma około czterech stóp długości, nazywa się asa, asaya, assaya lub nabboot i często zakreśla się nim wielkie ósemki w poprzek ciała. Według niej perkusista grający na tabl trzyma w prawej ręce cięższą zakrzywioną pałkę do głębokiego uderzenia, a w lewej lekki pręt do szybkich uderzeń.

Trening

Według UNESCO tahtib jest przekazywany w rodzinach, w sąsiedztwie i każdemu, kto chce się uczyć. Komitet UNESCO zauważył w decyzji o umieszczeniu na liście, że może ono wesprzeć nauczanie gry w wychowaniu fizycznym. Modern Tahtib według swojej witryny uczy za pomocą układów zwanych tashkila, z których każdy rozgrywa się w pięciu trybach prowadzących do walki swobodnej. W piątym trybie gracz wykonuje układ przeciwko dwóm napastnikom w kręgu.

Zawody

Według UNESCO tahtib rozgrywa się przed widzami jako krótka bezprzemocowa wymiana między dwoma przeciwnikami, z których każdy trzyma długi kij, podczas gdy w tle gra muzyka ludowa. Gracze muszą mieć ruch w pełni pod kontrolą, ponieważ uderzać nie wolno. Zasady gry według UNESCO opierają się na wartościach, takich jak wzajemny szacunek, przyjaźń, odwaga, siła, rycerskość i duma. Gabry-Thienpont opisuje go jako wyłącznie męską sztukę walki o surowych zasadach, w której dwaj mężczyźni przedstawiają pojedynek w choreografowanej serii danych figur. Według Ahram Online z 2022 roku gracze starają się dotknąć końcem kija określonych części ciała przeciwnika, a kto zachowuje się brutalnie, zostaje wykluczony i nie może grać. W Modern Tahtib według angielskiej Wikipedii zwycięża się jednym czystym dotknięciem głowy lub trzema dotknięciami ciała.

Dziś

UNESCO podaje, że tahtib rozgrywa się w publicznym i prywatnym otoczeniu społecznym, czasem organizuje się zawody zachęcające nowych graczy, a specjalne wieczory tahtib z udziałem różnych gubernatorstw mogą trwać prawie tydzień. Gabry-Thienpont opisuje go jako grę, którą zwykle prezentuje się na weselach i pielgrzymkach (mawlid). Grę w 2013 roku zinwentaryzowała organizacja Association of Upper Egypt for Education and Development wraz z Egipską Komisją Narodową ds. UNESCO, a komitet wspomniał o programie Train the Trainers, który prowadzą lokalne organizacje pozarządowe i zatwierdziły egipskie ministerstwa sportu i kultury. Arab News w 2024 roku pisał o corocznym festiwalu tahtib w Luxorze, który odbywa się w grudniu i organizuje go egipskie ministerstwo kultury. Ahram Online w styczniu 2022 roku informował o ogólnokrajowym festiwalu, który odbył się od 23 do 27 grudnia. Africanews w grudniu 2025 roku pisał o inicjatywie w Luxorze, która uczy tahtib dziewczęta i młode kobiety. Trenerka Evon Asaad według niego powiedziała, że tahtib był tradycyjnie zarezerwowany dla mężczyzn, a postawy stopniowo się zmieniają. Modern Tahtib według swojej strony internetowej certyfikował 25 marca 2017 roku w Egipcie pierwszych piętnastu instruktorów, w tym trzy kobiety.

Ciekawostki

Green podaje, że tahteeb ćwiczy się w szkołach religijnych Bractwa Muzułmańskiego (Ikhwaan-al-Muslimeen). Według Ahram Online kij dawniej robiono z prawdziwego drewna i nazywano go shouma. Angielska Wikipedia podaje jako pierwotną nazwę fan a'nazaha wa-tahtib, którą tłumaczy jako sztukę bycia prostym i uczciwym przy pomocy kija. Green w swojej chronologii opisuje fryzy w grobowcu w Sakkarze, na których chłopcy w lekkich tunikach fechtują łodygami papirusu, być może bawiąc się w żołnierzy.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.