Istunka (somalijska walka na kije)
Coroczne święto w somalijskim Afgooye, podczas którego według Castagno (1975) grupy młodych mężczyzn z przeciwległych brzegów rzeki Shabeelle walczyły w pozorowanej walce na kije.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Istunka (somalijska walka na kije)
Istunka jest według Słownika historycznego Somalii Margaret Castagno z 1975 roku świętem walki na kije, które odbywa się co roku w Afgooye nad rzeką Shabeelle. To pozorowana bitwa między grupami młodych mężczyzn z przeciwległych brzegów rzeki, trzydniowe wydarzenie w czasie dabshid, somalijskiego sezonowego nowego roku. Według Abdulahi Ahmed wojownicy niosą w lewej ręce wiązkę świeżo ściętych kijów i używają ich jeden po drugim na nagich ciałach przeciwników. Castagno pisze, że święto bywało bardzo krwawe, ale w ostatnich dziesięcioleciach przed 1975 rokiem złagodniało i stało się atrakcją dla gości z innych części republiki. O pochodzeniu opowiada się różne historie, według Castagno o dawnej bitwie o wodę z rzeki w porze suchej albo o szkoleniu młodych mężczyzn przeciwko tyrańskiemu sułtanowi. Ostatni datowany przekaz o odbyciu święta, jaki znaleźliśmy, pochodzi z 1996 roku.
Historia
Margaret Castagno definiuje w Słowniku historycznym Somalii z 1975 roku istunkę jako święto walki na kije, które odbywa się co roku w Afgooye nad rzeką Shabeelle, pozorowaną bitwę między grupami młodych mężczyzn z przeciwległych brzegów rzeki. Według niej jest to trzydniowe wydarzenie w czasie dabshid, sezonowego nowego roku. Castagno zalicza ją do zwyczajów przedislamskich, często z silną warstwą islamską, które według niej w Somalii wciąż wtedy się utrzymywały. O pochodzeniu zapisuje dwa przekazy. Według pierwszego święto wywodzi się z dawnej bitwy o to, która grupa będzie korzystać z wody rzeki w porze suchej. Według drugiego było pierwotnie ćwiczeniem, które miało przygotować młodych mężczyzn do pokonania wojska tyrańskiego sułtana, który zajął okolicę, a potem został pokonany, a jego wieś zniszczona. Angielska Wikipedia podaje, że turniej powstał w średniowiecznym okresie Ajuran, a w XIX wieku skupił go sułtanat Geledi za sułtana Ahmed Yusuf. Międzynarodowe Centrum Sztuk Walki UNESCO (ICM), powołując się na słownik historyczny Mukhtar z 2003 roku, podaje, że święto i jego walka rozpoczynają nowy sezon siewu w sierpniu lub wrześniu i mają przynieść szczęście. Abdulahi Ahmed natomiast pisze w 2015 roku, że istunka rozpoczyna żniwa pod koniec lipca lub na początku sierpnia.
Czym się różni
Castagno opisuje istunkę jako pozorowaną bitwę między grupami, a Ahmed jako walkę masową, w której jedna strona wypędza drugą z areny, a nie jako pojedynki w parach. Castagno mówi o grupach młodych mężczyzn, Ahmed o młodych i starych.
Technika
Według ICM, które cytuje Mukhtar, mężczyźni walczą nadzy z wyjątkiem przepaski biodrowej i opaski na głowie, noszą amulety i mają w lewej ręce świeże kije, których używają do uderzeń jeden po drugim. Abdulahi Ahmed pisze, że każdy wojownik niesie około tuzina kijów świeżo ściętych z drzewa znanego z twardości i odporności, trzyma je w jednej wiązce w lewej ręce i używa ich jeden po drugim na nagich ciałach przeciwników. Przepisanym strojem jest według niego przepaska biodrowa ma'wis, szal garbassar, płócienna opaska wokół głowy z jedwabnym chwastem nad czołem i amulety na szyi lub ramieniu. Tylko Ahmed i angielska Wikipedia podają, że dawniej walczono siekierami i ostrzami.
Zawody
Castagno opisuje istunkę jako pozorowaną bitwę między grupami młodych mężczyzn z przeciwległych brzegów rzeki. Według Ahmed walczą mieszkańcy zachodniego i wschodniego brzegu rzeki, która przepływa przez Afgooye, a walka zaczyna się, gdy stary mężczyzna na środku areny zadmie w długą miejscową trąbę siimbaar. Jedna strona w końcu opanowuje pole i ściga pokonanych z areny na ulice. Na koniec obie grupy się obejmują, gdy ich komitet starszych każe im przestać.
Dziś
Castagno pisała w 1975 roku, że istunka stała się atrakcją dla gości z innych części republiki i że bywała bardzo krwawa, z wieloma rannymi, ale w ostatnich dziesięcioleciach złagodniała. Kanadyjski urząd ds. imigracji i uchodźców w 1999 roku zacytował doniesienie agencji Xinhua z 22 lipca 1996 roku, według którego klan Galadi jest jednym z dwóch głównych klanów uczestniczących w trzydniowym święcie istunka w okręgu Afgooye, które agencja określiła jako liczące 600 lat. Według ICM, które cytuje Mukhtar z 2003 roku, święto przyciąga wielu gości, także cudzoziemców. Ahmed w 2015 roku opisuje, że turniej zwykle trwa trzy dni, towarzyszą mu ofiary ze zwierząt, tańce ludowe i pieśni sławiące wojowników, a potem w Afgooye wraca zwykłe życie. Angielska Wikipedia podaje, że istunka nadal odbywa się co roku w okolicy Afgooye. Doniesienia prasowego o odbyciu święta po 1996 roku nie znaleźliśmy.
Ciekawostki
Dabshid jest według Castagno somalijskim sezonowym nowym rokiem, nocą ognia, który przypada zwykle na jeden z czterech pierwszych dni sierpnia, kiedy zapala się małe ognisko, a członkowie rodziny przez nie skaczą. Według Ahmed przed istunką w nocy z piątku śpiewa się pieśni i recytuje poezję shirib, a punktem kulminacyjnym jest noc bez snu dhafarka przed walką. Miejscowi według niego wierzą, że gdyby walka się nie odbyła, przyszłyby nieurodzaj, głód, mór, susza, a kobiety nie zachodziłyby w ciążę. Angielska Wikipedia podaje isgaraac jako inną nazwę istunki.
Często zadawane pytania
Jak długo trwa istunka?
Według Margaret Castagno i według doniesienia agencji Xinhua z 1996 roku istunka jest świętem trzydniowym. Odbywa się w czasie dabshid, somalijskiego sezonowego nowego roku.
Kto z kim walczy w istunce?
Według Castagno grupy młodych mężczyzn z przeciwległych brzegów rzeki Shabeelle w Afgooye. Abdulahi Ahmed pisze o mieszkańcach zachodniego i wschodniego brzegu rzeki oraz o walce masowej, w której jedna strona wypędza drugą z areny.
Czy istunka odbywa się do dziś?
Ostatni datowany przekaz, jaki znaleźliśmy, pochodzi z 1996 roku, kiedy o święcie pisała agencja Xinhua. Angielska Wikipedia podaje, że nadal odbywa się co roku w okolicy Afgooye, ale bez odwołania do źródła.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.