Ip Man
葉問
Mistrz Wing Chun z Foshan (1893-1972), który od lat pięćdziesiątych uczył w Hongkongu, wykształcił Bruce'a Lee i w 1967 roku współzałożył Ving Tsun Athletic Association.
Podstawowe informacje
HongkongBiografia
Ip Man, właśc. Ip Kai-man, urodził się 1 października 1893 w Foshan w prowincji Guangdong za dynastii Qing. Jego rodzicami byli Ip Oi-dor i Ng Shui. Jest znany jako mistrz Wing Chun, który od lat pięćdziesiątych uczył tego stylu w Hongkongu i do którego uczniów należał Bruce Lee.
Zaczął trenować u Chan Wah-shun, źródła rozchodzą się co do tego, czy miał 9, czy 13 lat. Po udarze Chan Wah-shun w 1909 kontynuował u Ng Chung-sok, a trenował także u Leung Bik aż do jego śmierci w 1911.
Do Hongkongu przyjechał w 1950, początkowo był bez pracy i krótko pracował w restauracji. W latach pięćdziesiątych zaczął uczyć Wing Chun, aby uciec od ubóstwa. Szkoła mieściła się kolejno przy Castle Peak Road w Sham Shui Po i przy Lee Tat Street w Yau Ma Tei. Zmodyfikował formę Siu Nim Tau, uporządkował ćwiczenie Mok Yan Jong i przekazywał dalej Baat Cham Dao. W 1967 wraz z uczniami założył Ving Tsun Athletic Association. Wyszkolił między innymi Bruce Lee, Leung Sheung, Lok Yiu, Wong Shun-leung, Victor Kan, William Cheung, Moy Yat i Lo Man-kam.
W 1916 ożenił się z Cheung Wing-sing, która zmarła w 1960, mieli synów Ip Chun i Ip Ching, którzy także byli jego uczniami, oraz córki Ip Nga-sum i Ip Nga-wun. Zmarł 2 grudnia 1972, według innych źródeł 1 grudnia, w Mong Kok w Kowloon w Hongkongu na raka krtani.
Młodość
Ip Man urodził się 1 października 1893 w Foshan jako trzecie z czworga dzieci zamożnej rodziny, jego rodzicami byli Ip Oi-dor i Ng Shui. Miał starszego brata Ip Kai-gak, starszą siostrę Ip Wan-mei i młodszą siostrę Ip Wan-hum i otrzymał tradycyjne chińskie wykształcenie. Jego syn Ip Chun powiedział później, że filmowa siedziba rodziny była bardziej okazała niż prawdziwy dom.
Wing Chun zaczął trenować w Foshan u Chan Wah-shun, źródła podają wiek dziewięć, jedenaście lub trzynaście lat, a sam Ip Man wspomniał w wywiadzie o jedenastu. Około piętnastego lub szesnastego roku życia przeprowadził się z pomocą krewnego Leung Fut-ting do Hongkongu i uczył się w St. Stephen's College.
Szkolenie i nauczyciele
Chan Wah-shun uczył go według Wikipedii około trzech lat, a Ip Man był jego szesnastym i ostatnim uczniem. Gdy Chan po udarze w 1909 przestał uczyć, trening przejął jego drugi najstarszy uczeń Ng Chung-sok. Według rodzinnej wersji opowiadanej przez syna Ip Ching Ip Man kontynuował w Hongkongu u Leung Bik, syna Leung Jan, aż do jego śmierci w 1911.
W Foshan spotkał się według biografii Dana Knighta z Yuen Kay-shan z innej linii Wing Chun i pozwolił mu uczyć swojego syna Ip Chun pierwszej formy Siu Nim Tau. W latach 1945–1949 działał według historyka Benjamina Judkinsa w foshańskim stowarzyszeniu sztuk walki wspieranym przez Kuomintang i ćwiczył w nim kolegów z policji.
Wkład i innowacje
Według Hong Kong Ving Tsun Athletic Association Ip Man zaczął uczyć w Hongkongu w 1950, a pierwsza klasa liczyła około ośmiu osób, wśród nich Leung Sheung, Lok Yiu i Lau Ming. Szkoła kilkakrotnie zmieniała miejsce, działała między innymi w Yau Ma Tei, w Lei Cheng Uk Estate, a od 1961 przy Castle Peak Road. W 1964 zamknął salę treningową, dalej uczył po umówieniu i wezwał uczniów do założenia stowarzyszenia. Siedmiu upoważnionych uczniów założyło w 1967 Ving Tsun Athletic Association, według jego odręcznej notatki o propozycji nazwy z 24 sierpnia 1967, a w 1968 kupiło stałą siedzibę przy Nullah Road.
Według Andrew Hang Lum Ma przyjmował w latach pięćdziesiątych uczniów selektywnie. Ip Man spisał także wykład o pochodzeniu Wing Chun, cytowany jako jeden z najstarszych pisemnych wykładów stylu. Sześć tygodni przed śmiercią poprosił synów i ucznia Lau Hon Lam o nagranie jego ćwiczeń, ale z powodu słabości zdołał pokazać tylko formy Siu Nim Tau, Chum Kiu i ćwiczenie z drewnianym manekinem.
Legendy i udokumentowane fakty
Filmy z Donniem Yenem przedstawiły postać Ip Man jako policjanta i bohatera, który podczas japońskiej okupacji pokonywał japońskich żołnierzy. Udokumentowana jest jednak dopiero powojenna służba policyjna w Foshan w latach 1945–1949, a walki z japońskimi postaciami są według Wikipedii filmową dramatyzacją. Podczas okupacji uczył według kroniki na witrynie kwokwingchun.com w latach 1941–1943 małą grupę na zapleczu przędzalni tekstylnej, a nie całą fabrykę.
Historia o Leung Bik, który miał pokonać młodego Ip Man, a potem go uczyć, opiera się na rodzinnej opowieści, a sam Ip Man opisał ją w wywiadzie inaczej. Bruce Lee bywa określany jako jego główny uczeń, ale w liście do Wong Shun-leung z 11 stycznia 1970 nazwał się według Wikipedii technicznie uczniem Ip Man i podał, że kung-fu nauczył się głównie od Wong.
Pogłoski o uzależnieniu od opium i o działalności jako tajny agent podaje Wikipedia jako sporne, a oficjalna historia stowarzyszenia milczy o nich. Nie udało nam się znaleźć udokumentowanego cytatu o dokładnym pochodzeniu.
Dziedzictwo
Ip Man zmarł w grudniu 1972 w Mong Kok na raka krtani w wieku 79 lat, Wikipedia podaje 2 grudnia, inne źródło 1 grudnia. Prezesem stowarzyszenia został po około sześciu miesiącach debat wybrany jego uczeń Wong Shun-leung. Syn Ip Chun, urodzony w 1924, uczył Wing Chun w Hongkongu od 1967 i został prezesem stowarzyszenia. Młodszy syn Ip Ching wydał w 2001 z Ronem Heimbergerem książkę Ip Man: Portrait of a Kung Fu Master.
W Foshan Museum otwarto 9 listopada 2002 muzeum Ip Man Tong. Hong Kong Ving Tsun Athletic Association określa się jako stowarzyszenie jego linii i szacuje, że dzięki jego uczniom i ich uczniom Wing Chun ćwiczy ponad milion ludzi. W listopadzie 1999 zorganizowało pierwszą światową konferencję Wing Chun z udziałem ponad 800 osób, a 8 listopada 2025 uczciło 75 lat od początku jego nauczania w Hongkongu.
Nauczyciele, uczniowie i rodzina
Powiązane sztuki walki
Kata i formy
Organizacje
- Ving Tsun Athletic AssociationWspółzałożyciel · 1967
Filmografia
Rola w filmie nie oznacza, że dana osoba naprawdę ćwiczy tę sztukę — to jest wskazane wyżej.