Kanku Sho
観空小 · Kanku sho
Dosłownie: „Spojrzenie w niebo, mała forma“
Wymowa: [kanku szo]
Inne nazwy: Kusanku Sho, Kushanku Sho, Kosokun Sho
Krótsza z dwóch kat Kanku: według JKA 48 ruchów i dwa kiai. Należy do najbardziej akrobatycznych kat Shotokanu, bo zawiera dwa wyskoki, jeden z obrotem w powietrzu.
Podstawowe informacje
O kata
Kanku Sho to krótsza z dwóch kat Kanku, choć według themartialway.com.au jest bardziej wymagająca kondycyjnie, zwłaszcza przy powtarzaniu. JKA liczy ją dziś na 48 ruchów; w książce Best Karate 9 podawano jeszcze 47. Według obecnego ujęcia JKA kiai pada przy szóstym i przy ostatnim ruchu. Garenewing.co.uk zauważa, że obie katy Kanku mają podobną liczbę technik na średnim poziomie – około 32 w Dai i 38 w Sho. Themartialway.com.au zalicza ją do najbardziej akrobatycznych kat Shotokanu. Ma dwa wyskoki – według controlconceptscanada.ca obrotowy wyskok kaiten tobi i kopnięcie mikazuki tobi geri z obrotem w powietrzu – i oba sprawiają duże trudności ćwiczącym, którzy dopiero się ich uczą. Według themartialway.com.au to także jedyna kata, w której pojawia się tsukami uke z drugą ręką trzymającą własny nadgarstek (kaeshi dori). Angielska Wikipedia zwraca uwagę, że kata zaczyna się inaczej niż Kanku Dai. Themartialway.com.au pisze mimo to, że obie mają podobny embusen i sekwencję ruchów, bo Itosu wzorował się na Kanku Dai.
Kata w poszczególnych stylach
| Styl | Nazwa w stylu | Ruchów | Kiai |
|---|---|---|---|
| Shotokan | Kanku Sho | 48 | 2 |
| Shito-ryu | Kosokun Sho | — | — |
| Shōrin-ryū | Kusanku Sho | — | — |
Znaczenie nazwy
Garenewing.co.uk rozkłada nazwę na trzy znaki: 観 (kan) oznacza spojrzenie lub patrzenie, 空 (ku) niebo lub pustkę, a 小 (sho) mały. Kata pierwotnie nazywała się Kusanku Sho, od chińskiego urzędnika Kusanku, którego nauki z XVIII wieku zachowały się w kacie Kusanku; przydomek sho odróżnia ją od większej wersji.
Twórca i historia
Garenewing.co.uk i themartialway.com.au przypisują powstanie Anko Itosu, nauczycielowi Shuri-te, oba jednak z zastrzeżeniem („mówi się", „przyjmuje się"). Historyoffighting.com pisze, że kata najpewniej powstała z Kanku Dai i była przekazywana jako część nauk Itosu. GKR Karate podaje, że Itosu stworzył małą wersję być może w odpowiedzi na wówczas rozpowszechnioną walkę kijem bo; na tej samej stronie przypisuje jednak powstanie także Sakugawie, dlatego nie przywiązujemy wagi do tego twierdzenia. Gichin Funakoshi przemianował Kusanku Sho na Kanku Sho, gdy wprowadzał katę na głównych wyspach Japonii; angielska Wikipedia datuje przemianowanie na 1935 rok, historyoffighting.com na lata trzydzieste. Oba wyskoki są według garenewing.co.uk niemal na pewno dziełem jego syna Yoshitaki Funakoshiego – zachowała się fotografia z początku lat czterdziestych, na której wykonuje drugi wyskok. To samo źródło wspomina też wersję, że Yoshitaka nauczył się katy podczas podróży na Okinawę i przyniósł ją do Shotokanu.
Różnice między stylami
Oficjalna lista kat WUKF z 7 kwietnia 2024 roku prowadzi ją jako opcjonalną katę tokui pod trzema nazwami: Kanku Sho w Shotokanie, Budokanie i Shisui-ryu, Kusanku Sho w Shorin-ryu oraz Kosokun Sho w Shito-ryu i Shukokai. Według GKR Karate Funakoshi przy przejmowaniu do Shotokanu zastąpił kocie postawy neko ashi dachi postawami tylnymi.
Bunkai – zastosowania
Garenewing.co.uk przejmuje od Kanazawy dla głównej sekwencji katy nazwę soete kake dori, dosłownie „chwyt dodaną ręką". Tę samą technikę jo uke to samo źródło wykłada najczęściej jako uchwycenie krótkiego kija jo i wykręcenie go przeciwnikowi z rąk. Historyoffighting.com pisze ogólniej, że kata zawiera ruchy typowe dla kat Itosu: podwójne uderzenia i ruchy, którymi można opanować lub rozbroić człowieka z kijem.
Klasyfikacja na zawodach
- Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
Kluczowa wskazówka
Według controlconceptscanada.ca w całej kacie trzeba dbać o płynne i szybkie przemieszczenia ciała; chwyty różnią się przy tym zasadniczo od chwytów w Bassai Dai.
Techniki w kata
Więcej źródeł na ten temat (8)
- en.wikipedia.org/wiki/Kūsankū_(kata)
- en.wikipedia.org/wiki/Kusanku
- garenewing.co.uk/home/karate/kankusho.php
- themartialway.com.au/kanku-sho
- controlconceptscanada.ca/kanku-sho
- historyoffighting.com/the-blog/the-history-of-the-kanku-kata
- gkrkarate.com/about-gkr/black-belt-2nd-dan/kanku-sho-lineage-to-gkr
- wukf-karate.org/wp-content/uploads/2024/05/OFFICIAL-WUKF-KATA-LIST-07-AP…