Hakutsuru

Podstawowe informacje

O kata

Hakutsuru znaczy biały żuraw, a nazwa odsyła do chińskiego stylu Białego Żurawia. W karate przyznają się do niego dwie udokumentowane linie: Matsumura Seito Shorin-ryu, gdzie katę przekazywał Hohan Soken, i Shito-ryu, do którego formy żurawia przyniósł Mabuni Kenwa od handlarza herbatą Go Kenkiego. Czy chodzi o tę samą katę, nie udało nam się ustalić; sądzimy, że raczej nie, bo każda linia prowadzi do innego chińskiego nauczyciela. Według worldbudokan.com w kacie przyjmuje się postawę żurawia na jednej nodze, a skrzydło, po japońsku hane, w bloku chwyta, zasłania lub odbija cios. Ten sam tekst przeciwstawia miękkie, koliste techniki Hakutsuru silnej, prostoliniowej technice okinawskich kat i jako ćwiczenie równowagi podaje trening katy na sosnowym pniu w rzece. Wraz ze sławą tajnej katy przychodzą też wątpliwości. Motobu Naoki na blogu Motobu-ryu przekazał historię z drugiej ręki, według której Soken zaimprowizował za granicą jeden pokaz Hakutsuru; jak twierdzi, nie potrafi ocenić jej prawdziwości. Fred Lohse z bostońskiego dojo Goju-ryu pisze, że formy żurawia na Okinawie ćwiczy się tak samo jak resztę systemów, do których należą.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Itosu-kai España tłumaczy nazwę jako biały żuraw i zalicza ją do chińskiej szkoły Hakutsuru-ken. Według worldbudokan.com techniki katy naśladują delikatne ruchy żurawia lub białej czapli. Okinawankarate.org rozkłada żurawia między kilka kat linii Matsumury: Chinto wykorzystuje postawę na jednej nodze, Gojushiho ruchy szyi i dzioba, a Hakutsuru skrzydło; w Hakutsuru widzi chińską zasadę miękkiej, obronnej pięści połączoną z treningiem równowagi.

Twórca i historia

Według Hohana Sokena, jak cytuje go worldbudokan.com, Bushi Matsumura nauczył się stylu Białego Żurawia w Chinach i przywiózł go na Okinawę w latach sześćdziesiątych dziewiętnastego wieku. Angielska Wikipedia pisze o Nabe Matsumurze, że tajny system Białego Żurawia uczono tylko najbliższą rodzinę; od Matsumury trafił do wnuka Nabe Matsumury, a od niego do siostrzeńca Sokena. Soken, według Wikipedii, uczył się u stryja Naihanchi, Pinan, Passai, Chinto, Kusanku, Gojushiho, Sanchin i Rohai, a Hakutsuru jako ostatniej, w wieku dwudziestu trzech lat. Rok urodzenia Sokena różni się: Wikipedia i worldbudokan.com podają 1889, Itosu-kai España 1891. Do Shito-ryu formy żurawia trafiły inną drogą. Mabuni Kenwa nauczył się Hakutsuru-ken od Go Kenkiego, który według karatebyjesse.com urodził się w 1886 roku w Fuzhou i na Okinawie handlował herbatą. Według webhiden.jp formy te przekazywano potem osobno, po kilka naraz i tylko posiadaczom szóstego danu i wyższych.

Różnice między stylami

W Matsumura Seito Shorin-ryu katy, według worldbudokan.com, uczy się w dwóch odmianach: prostszej sho i bardzo rozbudowanej dai z wieloma złożonymi technikami rąk. W Shito-ryu Hakutsuru-ken tworzy, według webhiden.jp, zbiór około dwudziestu form; podstawowa z nich nazywa się Hakucho (白鳥, biały ptak), inne to na przykład Papuren, Yantsu i Kakuho. Japońska Wikipedia zalicza do kat referencyjnych Shito-ryu Hakucho i Nipaipo; osobnej katy Hakutsuru nie ma na swojej liście. Kenny Johnson z Tani-ha Shito-ryu, według bloga dojo Ryubukan, nauczył się dwóch wersji Hakutsuru. W Kyokushinie nie znaleźliśmy Hakutsuru w źródłach.