Chatanyara Kushanku

Podstawowe informacje

O kata

Chatanyara Kushanku to jedna z wersji katy Kusanku, z której wywodzi się także shotokanowa Kanku Dai. Angielska Wikipedia opisuje ją jako najbardziej swoistą z nich pod nazwą Chatanyara no Kusanku w Matsubayashi-ryu, Shito-ryu i Isshin-ryu. Nosi imię mistrza Yary z wioski Chatan na Okinawie, któremu tradycja ją przypisuje. Jesse Enkamp (karatebyjesse.com) uważa ją za pierwotną postać Kusanku: według niego nauczył się jej Itosu Anko i na jej podstawie stworzył dla nauczania szkolnego uproszczone wersje Kusanku Sho i Kusanku Dai. Międzynarodowe Towarzystwo Badań nad Karate Ryukyu (koryu-uchinadi.com) opisuje w Yara Kusanku uderzenia rękami, łokciami, kolanami i nogami, klincz w staniu, uwalnianie się i kontrataki oraz walkę w parterze. Liczby ruchów i okrzyków kiai nie udało nam się w źródłach ustalić. Rika Usami zdobyła nią mistrzostwo świata WKF w Paryżu w 2012 roku, a według WKF dwanaście tysięcy widzów w Bercy biło jej brawo na stojąco. Ryo Kiyuna zwyciężył nią na mistrzostwach Azji 2015 w Jokohamie, Damian Quintero zajął drugie miejsce na mistrzostwach świata 2016. Na liście WUKF z kwietnia 2024 roku jest fakultatywną katą tokui dla Shorin-ryu, Shito-ryu i Shukokai.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa ma trzy części: Chatan to wioska na Okinawie, Yara imię mistrza, który w niej mieszkał, a Kusanku imię chińskiego nauczyciela, od którego kata według tradycji pochodzi. Zapis 北谷屋良公相君 łączy znaki 北谷屋良, którymi angielska Wikipedia zapisuje Chatan Yara, ze znakami 公相君 (po chińsku Kung Hsiang Chun) dla Kusanku. To, że katy uczył właśnie on, według Wikipedii potwierdza tylko jej nazwa i ustna tradycja; dokument z epoki się nie zachował.

Twórca i historia

Angielska Wikipedia opisuje przekaz następująco: Kusanku nauczył katy Chatana Yary, od niego przejął ją Sakugawa Kanga, a od niego Matsumura Sokon. Co do tego, kiedy żył Yara, źródła się różnią. Wikipedia podaje lata 1668–1756 i urodzenie w Shuri, koryu-uchinadi.com pisze o Yarze Peichinie (ok. 1741–1812), urzędniku z okręgu Chatan, i pozostawia otwarte, czy nauczył się katy bezpośrednio od chińskiego mistrza, czy ułożył ją sam na podstawie jego nauk. Sam Kusankun, według Jessego Enkampa, pojawia się w kronice Oshima Hikki, którą Tobe Ryoen spisał po tym, jak w 1762 roku tajfun zniósł okinawski statek zmierzający do Satsumy ku wybrzeżu Oshimy na Shikoku; urzędnik Shiohira opisuje w niej pokaz walki kumiai-jutsu Kusankuna. Miał przypłynąć w 1756 roku, jednak w Pekinie ani w Fuzhou nie udało się znaleźć o nim żadnych zapisów. Katę przekazywał także Kyan Chotoku (1870–1945). Eizo Shimabukuro nauczył się od niego Chatan Yara no Kusanku, ale wykluczył ją ze swojego Shobayashi Shorin-ryu.

Różnice między stylami

Według karatephilosophy.com Shito-ryu wyróżnia cztery wersje Kosokun: Kosokun Sho, Kosokun Dai, Shiho Kosokun i Chatanyara Kushanku; tę ostatnią trzyma więc osobno od pozostałych. W Isshin-ryu ćwiczy się ją pod prostą nazwą Kusanku – założyciel Tatsuo Shimabuku nauczył się jej od Kyan Chotoku, a styl określa ją, według angielskiej Wikipedii, jako katę walki nocnej. Lista kat Shukokai zapisuje ją jako Chatanyara Kunsanku.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Pokrewne katy

• Wariant kata: Kanku Dai