Karakucak (turecka walka na trawie)
Karakucak güreşiTradycyjne tureckie zapasy bez oleju, w spodniach pırpıt, od 2022 roku pod Turecką Federacją Tradycyjnych Zapasów. Walczy się bez mostka, od 2025 roku są mistrzostwa świata.
Podstawowe informacje
TurcjaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Karakucak (turecka walka na trawie)
O sztuce walki Karakucak (turecka walka na trawie)
Karakucak to tureckie tradycyjne zapasy bez oleju. Zapasy toczy się w spodniach pırpıt, boso, na trawie, darni, piasku lub macie. Natłuszczone ciało oznacza dyskwalifikację, a skórzany kıspet z zapasów olejowych jest zakazany. Zaczyna się w stójce od podania ręki jak w stylu wolnym i według federacji wolno stosować te same techniki. Główna różnica polega na tym, że nie ma mostka: kto wpadnie w mostek, przegrywa. Według Gül i Özkurt są to zapasy Turków pochodzenia oguzyjskiego, uznawane za najstarszą turecką formę zapasów w Anatolii, a jeszcze około trzydzieści lat temu stanowiły podstawę tureckiego stylu wolnego. Nie udało nam się znaleźć założyciela ani czasu powstania, a federacja wywodzi nazwę z dialektów turkijskich, w których o dzielnym mężczyźnie mówiono kara koçak.
Czytaj dalej
Uprawiano je podczas uroczystości, wesel i festiwali według miejscowych zwyczajów. Dziś kieruje nimi Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu, założona decyzją prezydenta republiki w kwietniu 2022 roku, która obok karakucaku zarządza też zapasami olejowymi, aba, şalvar i kuşak güreşi. Przepisy zawodów z kwietnia 2023 roku zastąpiły starsze przepisy Tureckiej Federacji Zapaśniczej z 2018 roku, a nowelizacja z kwietnia 2026 roku ujednoliciła zapasy w całej Turcji do formy bez mostka i na punkty. Dorośli walczą osiem minut, w wadze ciężkiej baş dziesięć, w dziewięciu kategoriach wagowych od 50 do 55 kg po baş powyżej 90 kg, a remis rozstrzyga złoty punkt. Pierwsze mistrzostwa świata odbyły się 26 października 2025 roku w Kahramanmaraşu, drugie w sierpniu 2026 roku w Ankarze, według UWW z 31 krajami. UWW zalicza zasady karakucaku do zasad zapasów tradycyjnych.
Historia
Według rozdziału Gül i Özkurt w zbiorze o tradycyjnych zapasach świata karakucak to zapasy Turków pochodzenia oguzyjskiego, uznawane za najstarszą turecką formę zapasów w Anatolii. Uprawiano je zwykle podczas uroczystości, wesel i festiwali, globalizacja zmniejszyła ich popularność, a przetrwały głównie dzięki wysiłkom entuzjastów. Jeszcze około trzydzieści lat temu, według tych samych autorów, stanowiły podstawę nowoczesnego stylu wolnego w Turcji, a federacja uznaje je za jeden z fundamentów nowoczesnych zapasów. Nazwę federacja wywodzi z dialektów turkijskich, w których o ciemnym bohaterze i dzielnym mężczyźnie mówiono kara koçak, a forma z czasem zmieniła się w kara kucak. Nie udało nam się znaleźć w źródłach roku powstania ani założyciela. Erman Artun opisał w 2001 roku w czasopiśmie Erdem sędziów karakucaku w regionie Çukurova zwanych salâvatçı, którzy dobierają zapaśników w pary, recytują modlitwy i przedstawiają ich widzom przy akompaniamencie bębna i zurny.
Czytaj dalej
Długo zapasy toczono według miejscowych zwyczajów, a przepisy z 2023 roku podają jako swój cel ujednolicenie karakucaku na szczeblu krajowym. Do 2022 roku podlegały Tureckiej Federacji Zapaśniczej (Türkiye Güreş Federasyonu), która wydała przepisy karakucaku 15 listopada 2018 roku. Decyzją prezydenta republiki ogłoszoną w dzienniku urzędowym 21 kwietnia 2022 roku powstała samodzielna Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu z pięcioma dyscyplinami: zapasy olejowe, karakucak, şalvar, aba i kuşak güreşi. Pierwsze walne zgromadzenie odbyło się 29 czerwca 2022 roku, a pierwszym prezydentem został wybrany İbrahim Türkiş. W grudniu 2022 roku federacja zorganizowała w Kahramanmaraşu pierwsze warsztaty o karakucaku, kuşaku, şalvarze i abie z około trzystoma uczestnikami, 14 kwietnia 2023 roku przyjęła nowe przepisy zawodów, 13 czerwca 2023 roku wstąpiła do Światowej Konfederacji Etnosportu, a 23 lipca 2024 roku została przyjęta do UWW. W lutym 2024 roku w irańskim Tebrizie odbył się Puchar Świata z czternastoma krajami, 26 października 2025 roku pierwsze mistrzostwa świata w Kahramanmaraşu, a w sierpniu 2026 roku drugie w Ankarze.
Czym się różni
Od zapasów olejowych yağlı güreş, które UNESCO zapisało w 2010 roku jako festiwal Kırkpınar, karakucak różni się tym, że natłuszczone ciało i natłuszczony pırpıt są zakazane i nie wolno nosić skórzanego kıspetu, typowego elementu zapasów olejowych. UWW prowadzi oba style jako osobne dyscypliny. Od stylu wolnego według federacji karakucak różni się głównie tym, że nie ma mostka: zapaśnik, który wpadnie w mostek, przegrywa, a poza tym techniki są podobne. Şalvar güreşi jest u federacji osobną sekcją z własnym przepisem, a karakucak uprawia się tylko w pırpıcie.
Technika
Walka zaczyna się w stójce od podania ręki jak w stylu wolnym i według federacji wolno stosować te same techniki. Główna różnica to mostek: w karakucaku go nie ma, a zapaśnik, który wpadnie w mostek, przegrywa. Przepisy z 2023 roku rozróżniały walki z mostkiem i bez mostka, a nowelizacja z 30 kwietnia 2026 roku ustaliła, że w całej Turcji walczy się od początku bez mostka i na punkty.
Czytaj dalej
Zapaśnik nosi pırpıt bez gumki w pasie, jest boso i nie może mieć pierścieni, bransolet ani paska, a sędzia przywiązuje mu do kostki z losowania niebieską lub czerwoną opaskę. Natłuszczone ciało oznacza dyskwalifikację, natłuszczony pırpıt i skórzany kıspet są zakazane, a obręcz pırpıtu nie może być z płótna woskowanego ani ze skóry. Walczy się na powierzchni co najmniej 30 na 30 metrów, z dala od widzów, na trawie, darni, piasku, glinie, glinie ze słomą, śniegu lub macie. Zwycięstwo przez położenie następuje, gdy jednocześnie ziemi dotkną obie łopatki, przy przejściu w mostek, gdy jednocześnie ziemi dotkną oba łokcie, albo gdy jedno ramię lub łokieć jest na ziemi, a drugie ramię zbliży się do ziemi na odległość łokcia. W niektórych regionach według przepisów o położeniu decydują też chwyty künde i paça kazık, w których przeciwnika obraca się w powietrzu. Przewaga techniczna następuje przy różnicy ośmiu punktów, zwycięstwo na punkty przy różnicy od jednego do siedmiu. Jeden punkt przyznaje się za opanowanie przeciwnika na ziemi, doprowadzenie go do podporu lub przejście z dołu do góry, dwa punkty za doprowadzenie przeciwnika do niebezpiecznej sytuacji. Za bierność lub faul daje się ostrzeżenie, po trzech ostrzeżeniach zapaśnik przegrywa, ucieczka z powierzchni oznacza ostrzeżenie i punkt dla przeciwnika. Zakazane jest między innymi naciskanie na kręgosłup, wyginanie palców, przekręcanie stawów, gryzienie, drapanie, trzymanie głowy obiema rękami i ściąganie przeciwnikowi pırpıtu.
Trening
Nie udało nam się znaleźć opisu metodyki treningowej, federacja publikuje tylko dane organizacyjne. Według sprawozdania z działalności federacja miała w 2024 roku dla karakucaku 213 aktywnych sędziów i 49 trenerów pierwszego stopnia, a w grudniu 2023 roku zorganizowała w Kahramanmaraşu kurs asystentów trenera. Zawody wymagają licencji z roczną wizą, a zapaśnicy bez licencji nie mogą startować. Ważenie odbywa się w dniu zawodów od ósmej do jedenastej bez tolerancji, w spodenkach lub w pırpıcie, a po zapisaniu się zapaśnik ciągnie los. Lokalne zawody odbywają się według kalendarza federacji głównie od czerwca do września. Szkolne mistrzostwa Turcji w abie i karakucaku odbyły się w Kayseri w maju 2024 roku z prawie 2500 uczestnikami.
Stopnie i postępy
Karakucak nie ma stopni, a zapaśnicy dzielą się według wieku i wagi. Kategorie wiekowe według przepisów to minikler 12 do 14 lat, yıldızlar 15 do 17, gençler 18 do 20 i büyükler 18 do 45 lat, a na zawodach lokalnych także minikler 10 do 11 lat. Dorośli i juniorzy walczą na turniejach tradycyjnych w dziewięciu kategoriach wagowych: 50 do 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90 kg i baş powyżej 90 kg, na turniejach pierwszej klasy w ośmiu, na lokalnych w siedmiu, a na weselach i uroczystościach w pięciu. Walka trwa u dorosłych i juniorów osiem minut, w baş dziesięć, u yıldızlar sześć, a u minikler cztery, a remis rozstrzyga złoty punkt w dogrywce. Rywalizuje się systemem pucharowym, a nagroda w kategorii dzieli się 50, 30 i 20 procent między trzech pierwszych. Federacja co roku organizuje mistrzostwa Turcji wszystkich kategorii wiekowych. Na mistrzostwach świata 2025 nagrody wynosiły 50000, 30000 i dwa razy 20000 lir tureckich.
Dziś
Pierwsze mistrzostwa świata w karakucaku odbyły się 26 października 2025 roku w kompleksie sportowym Batıpark w Kahramanmaraşu pod egidą UWW, a organizatorem była turecka federacja tradycyjnych zapasów. Walczono osiem minut w dziewięciu kategoriach wagowych od 50 do 55 kg po ponad 90 kg, bez mostka, z nieograniczoną dogrywką do złotego punktu i w pırpıcie bez obręczy, a każdy kraj mógł zgłosić dwóch zawodników na kategorię. Według Światowej Konfederacji Etnosportu wystartowało 107 sportowców z 16 krajów, w drużynach wygrała Turcja przed Iranem i Azerbejdżanem, a złoty pas w kategorii baş zdobył Feyzullah Aktürk. Drugie mistrzostwa świata odbyły się 15 i 16 sierpnia 2026 roku w ankarskiej dzielnicy Keçiören, według UWW z 31 krajami, według agencji AA z 33, a Turcja wygrała klasyfikację drużynową z 200 punktami przed Iranem i Azerbejdżanem.
Czytaj dalej
UWW prowadzi International Karakucak Wrestling Rules, angielskie tłumaczenie przepisów tureckiej federacji, wśród zasad zapasów tradycyjnych obok alysz, pahlawani czy kazachskiego kuresi. Federacja publikuje roczny kalendarz karakucaku i organizuje mistrzostwa Turcji według kategorii, w latach 2023 i 2024 na przykład w Erzurumie, Sivasie, Tokacie i Çorum. Pierwsze zawody sezonu 2026 odbyły się 2 maja w Tarsusie z udziałem ponad czterystu sportowców. Założycielski prezydent federacji İbrahim Türkiş został w listopadzie 2024 roku ponownie wybrany.
Ciekawostki
Feyzullah Aktürk wygrał kategorię powyżej 90 kg na pierwszych mistrzostwach świata 2025 i na drugich w Ankarze w 2026 roku, gdzie w finale pokonał Mongoła Altangerela Chinbata 3:1 i otrzymał premię 100000 dolarów, a łączna pula nagród wyniosła według UWW 326000 dolarów. Według lokalnej prasy Aktürk był w 2025 roku drugi na Kırkpınarze i jest trzykrotnym mistrzem Europy. Wśród gości honorowych mistrzostw 2026 byli według agencji AA Adam Sajtijew, Razambek Dżamałow, Chamzat Czimajew i Artur Beterbijew. Waga ciężka baş ma w przepisach wyjątek: mogą w niej walczyć także ci, którzy startowali w baş lub başaltı na Kırkpınarze, albo trójka najlepszych mistrzostw Turcji seniorów powyżej 84 kg.
Często zadawane pytania
Czym karakucak różni się od zapasów olejowych Kırkpınar?
Karakucak toczy się bez oleju: natłuszczone ciało oznacza dyskwalifikację, a skórzany kıspet z zapasów olejowych jest zakazany, walczy się w płóciennych spodniach pırpıt. UNESCO zapisało w 2010 roku tylko festiwal zapasów olejowych Kırkpınar.
Jakie są zasady karakucaku?
Zaczyna się w stójce jak w stylu wolnym i stosuje się podobne techniki, ale mostka nie ma: kto w niego wpadnie, przegrywa. Dorośli walczą osiem minut, w wadze ciężkiej baş dziesięć, w dziewięciu kategoriach wagowych, wygrywa się przez położenie, przewagą techniczną przy różnicy ośmiu punktów lub na punkty, a remis rozstrzyga złoty punkt.
Czy karakucak ma mistrzostwa świata?
Tak, pierwsze odbyły się 26 października 2025 roku w Kahramanmaraşu, a drugie w sierpniu 2026 roku w Ankarze, oba pod egidą UWW i w organizacji tureckiej federacji tradycyjnych zapasów. Według UWW w drugich wzięło udział 31 krajów.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.