Buhurt (Walka w pełnej zbroi)
Nowoczesny sport pełnokontaktowy w replikach zbroi z XIV i XV wieku. Różni się od behourdu, raczej ćwiczebnego starcia giermków i młodych rycerzy.
Podstawowe informacje
UkrainaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Buhurt (Walka w pełnej zbroi)
O sztuce walki Buhurt (Walka w pełnej zbroi)
Buhurt to nowoczesny sport pełnokontaktowy, w którym zawodnicy w replikach zbroi walczą na serio o zwycięstwo. Siemirchanowa (2024) zalicza go do historycznych walk średniowiecznych (HMB), które definiuje jako pełnokontaktową dyscyplinę sportową z zawodami w replikach zbroi i broni z XIV i XV wieku, a buhurtem nazywa w nich walkę masową z wieloma uczestnikami. Należy go odróżnić od średniowiecznego behourdu. Był on według Mereniuk (2022) raczej ćwiczebnym starciem giermków i młodych rycerzy z kopią i tarczą, a Whitbread (2013) podaje, że Antoine de la Sale w 1459 roku używał słowa behourt jako synonimu słowa tournois.
Czytaj dalej
Według wspomnień respondentów zebranych przez Siemirchanową HMB oddzieliły się od reszty rekonstrukcji średniowiecznej jako osobny nurt w krajach byłego ZSRR na początku lat 2000. Założyciela jako osoby nie udało nam się potwierdzić w źródłach. Pierwszy festiwal Battle of the Nations odbył się wiosną 2010 roku w twierdzy Chocim na Ukrainie z drużynami z Białorusi, Polski, Rosji i Ukrainy, a według Texty.org.ua zorganizował go charkowski przedsiębiorca Anton Trubnikow. W 2013 roku po sporze z organizatorami powstała konkurencyjna International Medieval Combat Federation (IMCF), która od 2014 roku organizuje własne mistrzostwa świata. Zawodnik według Siemirchanowej nosi zbroję ważącą około 30 kg i nieostrzoną replikę broni. Ciosy kłute i ostra broń są zakazane, a główną techniką są silne cięcia mające wyeliminować i przewrócić przeciwnika. Ministerstwo Młodzieży i Sportu Ukrainy podaje, że wpisało walkę średniowieczną w 2016 roku do rejestru uznanych sportów.
Historia
Według Mereniuk (2022) czasownik béhourder jest używany we francuszczyźnie mniej więcej od XII wieku. Behourd (buhurd, bohort, po łacinie bohordicum) oznaczał według niej ogólne szkolenie wojskowe, a Juliet Barker i Richard Barber opisali go jako ograniczoną formę hastiludium dla giermków lub rycerzy w trakcie szkolenia, w której zakazano broni bojowej. Whitbread (2013) podaje, że w czerwcu 1288 roku na targu w Boston odbył się bohort dla giermków, w którym rycerze nie mogli uczestniczyć, oraz że Antoine de la Sale w traktacie z 1459 roku używał słowa behourt jako synonimu słowa tournois. Według wspomnień respondentów zebranych przez Siemirchanową (2024) nowoczesny nurt oddzielił się od reszty rekonstrukcji średniowiecznej na początku lat 2000. Wikipedia angielska umieszcza pierwsze duże bitwy na stalową broń w Rosji, na Białorusi i na Ukrainie pod koniec lat dziewięćdziesiątych i na początku XXI wieku. Według organizatora w 2009 roku odbył się w Charkowie szczyt przygotowawczy, a pierwsza Battle of the Nations odbyła się wiosną 2010 roku w Chocimiu. W 2013 roku według BuzzFeed (2014) zawodnicy z Wielkiej Brytanii, USA i innych krajów opuścili HMBIA z powodu oskarżeń o oszukiwanie i korupcję i założyli IMCF.
Czym się różni
Siemirchanowa (2024) odróżnia HMB od teatralnej rekonstrukcji ze scenariuszem i z góry ustalonym wynikiem. Według niej w HMB walczy się naprawdę o zwycięstwo, a przy polu walki czuwa pogotowie ratunkowe. W średniowieczu, według niej, przeważały pchnięcia ostrą bronią w niezasłonięte miejsca, podczas gdy w HMB pchnięcia, ostra broń i trafienia poza dozwoloną strefą są zakazane, a główną techniką są mocne cięcia mające wyeliminować i powalić przeciwnika. Nowoczesna zbroja wytrzymuje więc wielokrotnie więcej uderzeń niż średniowieczny oryginał. Według Mereniuk (2022) średniowieczny behourd był głównie ćwiczeniem z kopią i tarczą w zbroi z tkaniny. Angielskojęzyczna Wikipedia odróżnia stalowy buhurt od walki Society for Creative Anachronism, która od pierwszych turniejów w 1966 roku w Berkeley używa zbroi historycznych, ale broni z rattanu.
Technika
Według Siemirchanowej (2024) zawodnik wkłada kopię europejskiej zbroi z XIV i XV wieku o wadze około 30 kg. Najpopularniejszą ochroną tułowia jest brygantyna, ponieważ kolczuga nie wystarcza dla bezpieczeństwa, a pełna zbroja płytowa utrudnia szybki ruch. Według regulaminu ISB Rossii (2021) nowoczesna ochrona może być tylko ukrytą trzecią warstwą pod autentyczną zbroją. Repliki broni muszą według zasad cytowanych przez Siemirchanową odpowiadać wzorom historycznym wagą, ale ostrza muszą być zaokrąglone i mieć co najmniej 2 mm grubości. Najczęstszą bronią jednoręczną są miecz romański, falchion i topór jednoręczny, a spośród dwuręcznych halabarda, glewia i polaks. Tarcze służą także do uderzeń krawędzią, dlatego muszą być obciągnięte tkaniną lub skórą i mieć zaokrąglone rogi. Według AP (2026) niektóre techniki i części wyposażenia wywodzą się z pism Fiore dei Liberi i Johannesa Liechtenauera, a rzeczniczka IMCF Kamila Studencka nazwała je mieszanką technik nowoczesnych i historycznych.
Trening
Według Siemirchanowej (2024) podstawową jednostką HMB jest klub rekonstrukcji historycznej, a nowi ludzie przychodzą przez znajomych, przez kluby i ze zwykłych sekcji sportowych oraz siłowni. Jej zdaniem czołówka wymaga regularnych ciężkich treningów i dużych wydatków, a dobry zestaw zbroi może kosztować 200 tysięcy rubli lub więcej. Ukraiński reprezentant Artem Berehovyj trenuje według DOU (2018) pięć do sześciu razy w tygodniu, w tym trzy razy HMB i dwa razy na siłowni, a przed dużymi zawodami dodatkowo zapasy lub kickboxing. Mohammadalizadeh i in. (2024) zmierzyli w studium przypadku jednego zawodnika podczas symulowanego profightu średnie tętno 170,3 uderzenia na minutę, czyli 90,1% maksimum wiekowego, a mleczan wzrósł ze spoczynkowego 1,0 mmol/l do 8,2 mmol/l po trzeciej rundzie. Autorzy konkludują, że ten sport stawia przed zawodnikami spore wymagania tlenowe i beztlenowe.
Zawody
Battle of the Nations odbywała się według Siemirchanowej (2024) w Europie co roku w latach 2010-2019, a w 2019 roku przyciągnęła według organizatorów ponad 900 uczestników i 40 drużyn narodowych. Na pierwszej edycji walczono według Texty.org.ua 5 na 5 w pojedynkach, wieczorem w buhurtach 40 na 40, a następnego dnia 21 na 21. Foreign Policy (2013) podaje, że zawodnik odpada, gdy ziemi dotkną trzy części ciała wraz ze stopami, a wygrywa strona z ostatnim stojącym. Kłucie jest według tego źródła zabronione, podobnie jak uderzenia w stopy, zahaczanie nóg, krocze i potylica. Na mistrzostwach IMCF pojedynki 1 na 1 mają według AP (2026) dwie jednominutowe rundy, a zawodnik odpada po trzecim upadku na ziemię lub poddaniu się, w przeciwnym razie o punktach decydują marszałkowie. Siemirchanowa podaje, że HMB ma zbiór zasad, drabinki turniejowe, kategorie wagowe i korpus certyfikowanych sędziów. Według Ministerstwa Młodzieży i Sportu Ukrainy ukraińska reprezentacja pokonała w 2017 roku w Barcelonie w finale kategorii 21 na 21 drużynę rosyjską.
Dziś
Ministerstwo Młodzieży i Sportu Ukrainy podaje, że w 2016 roku wpisało walkę średniowieczną do rejestru uznanych sportów. Po założeniu Ogólnoukraińskiej Federacji Walki Średniowiecznej pod koniec 2016 roku ministerstwo według własnych słów uznało ją za sport nieolimpijski. Rząd Ukrainy twierdzi w sprawozdaniu z 2019 roku, że Ukraina była pierwszym krajem, który poparł walkę średniowieczną na poziomie państwowym. Według ministerstwa zawody ogólnoukraińskie odbyły się 12 kwietnia 2025 roku w kijowskim parku Peremoha także w stanie wojennym. Siemirchanowa (2024) podaje, że po lutym 2022 roku największe międzynarodowe imprezy z udziałem drużyn rosyjskich i ukraińskich się nie odbywają, a międzynarodowa społeczność HMB jest w kryzysie, ale na poziomie krajowym treningi i turnieje trwają. Anglojęzyczna Wikipedia podaje, że po odwołaniu Battle of the Nations w 2022 roku jej członkowie utworzyli Buhurt League, z której powstał Buhurt International. Agencja AP (2026) odnotowuje wzrost tego sportu w USA, gdzie drużyna Alexa Kinga w trzy lata urosła z około 10 do ponad 50 członków. Według AP IMCF twierdzi, że ogólny wskaźnik urazów jest porównywalny z typowymi sztukami walki pełnokontaktowymi.
Ciekawostki
Według Mereniuk (2022) sobór w Albi zakazał w 1254 roku duchownym publicznego udziału w behourdzie z kopią i tarczą. W niemieckiej wersji powieści Chrétiena de Troyes behourd odbył się jej zdaniem zaraz po ślubie Erka i Enidy, trzy tygodnie przed wielkim turniejem. Pochodzenie słowa jest według Mereniuk sporne. H. F. Cripps-Day wywodzi je od łacińskiego burdandum, a Charles du Cange od saksońskiego bord. Semirchanowa (2024) opisuje slangowe określenie bugurtooptimizace na dostosowanie zbroi do maksymalnej skuteczności w walce masowej, często kosztem autentyczności. Jej zdaniem tuniki mogą nosić zarówno heraldykę historyczną, jak i symbole nowoczesnych klubów i reprezentacji, a drużyna kanadyjska nosi liść klonu. Według Texty.org.ua bilet na pierwszą Battle of the Nations kosztował 65 hrywien, a kowal na miejscu oferował zbroję za siedem tysięcy hrywien.
Często zadawane pytania
Czy nowoczesny buhurt to to samo co średniowieczny behourd?
Nie. Nowoczesny buhurt to według Siemirchanowej (2024) sport pełnokontaktowy w replikach zbroi, a średniowieczny behourd był według Mereniuk (2022) głównie ćwiczeniem z kopią i tarczą w zbroi z materiału.
Kiedy i gdzie odbyła się pierwsza Battle of the Nations?
Według Texty.org.ua wiosną 2010 roku w twierdzy Chocim na Ukrainie, a według Medievalists.net z drużynami z Białorusi, Polski, Rosji i Ukrainy. W 2009 roku według organizatora odbył się tylko szczyt przygotowawczy w Charkowie.
Jaką bronią walczy się w buhurcie?
Według Siemirchanowej (2024) nieostrzonymi replikami, najczęściej mieczem romańskim, falchionem i siekierą jednoręczną, spośród broni dwuręcznych halabardami, glewiami i pollaxami.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.