Zapasy w stylu klasycznym

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaFrancja

RegionEuropa

Główny naciskChwyty

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Porównania

Katalogi i bazy dla Zapasy w stylu klasycznym

O sztuce walki Zapasy w stylu klasycznym

Zapasy w stylu klasycznym są obok stylu wolnego jednym z dwóch olimpijskich stylów zapasów. Mimo nazwy nie mają bezpośredniego związku ze starożytnością: wywodzą się z francuskich zapasów XVIII i XIX wieku, a Grecy ani Rzymianie ich nie uprawiali. UWW podaje, że Jean Exbrayat, żołnierz armii Napoleona, jest powszechnie wskazywany jako ten, który ustalił niektóre podstawowe zasady. Nazwę przypisuje się włoskiemu zapaśnikowi Basiliowi Bartolettiemu.

Historia

Zapasy w stylu klasycznym są obok stylu wolnego jednym z dwóch olimpijskich stylów zapasów. W Europie XVIII i XIX wieku były najczęściej znane jako zapasy francuskie (lutte française) albo zapasy płaską dłonią (flat hand). UWW podaje, że Jean Exbrayat, żołnierz armii Napoleona zapasający na jarmarkach i uroczystościach, jest powszechnie wskazywany jako ten, który ustalił niektóre podstawowe zasady, roku jednak nie podaje. Przepisy ograniczały chwyty, których celem był tylko ból, a nazwa flat hand miała odróżnić styl od siłaczowskiej rozrywki z uderzeniami pięścią. Nazwę grecko-rzymski przypisuje się włoskiemu zapaśnikowi Basiliowi Bartolettiemu, a według UWW powstała z wezwania działaczy sportowych do powrotu do wartości dawnej Grecji i Rzymu. Grecy ani Rzymianie tego stylu nie uprawiali. Federacja międzynarodowa nazywa styl oficjalnie zapasami klasycznymi (lutte classique). Na igrzyskach 1896 w Atenach zapasy toczono wyłącznie w stylu klasycznym i bez kategorii wagowych. W roku 1900 w Paryżu zapasów nie było, w roku 1904 w St. Louis toczono tylko styl wolny. Od igrzysk 1908 w Londynie styl klasyczny jest w programie stale, a od igrzysk 1920 w Antwerpii zapasy toczą się obok stylu wolnego.

Czym się różni

Od stylu wolnego, drugiej olimpijskiej dyscypliny zapasów, styl klasyczny różni się głównie nogami. Przepisy UWW zakazują w nim chwytania przeciwnika poniżej pasa, podcinania i aktywnego używania nóg, w stylu wolnym wszystko to jest dozwolone. Styl klasyczny opiera się więc na chwytach górnej części ciała i na rzutach. Różni się też punktacja. Przewaga techniczna kończy walkę przy różnicy ośmiu punktów, w stylu wolnym i w zapasach kobiet dopiero przy dziesięciu. Za pierwsze i drugie ostrzeżenie przeciwnika za pasywność aktywny zapaśnik stylu klasycznego otrzymuje punkt, w stylu wolnym po drugim przewinieniu zaczyna się trzydziestosekundowy okres, w którym pasywny zapaśnik musi zdobyć punkt. Gdy dolny zapaśnik po raz drugi odmówi nakazanego startu w parterze, przeciwnik otrzymuje w stylu klasycznym dwa punkty, w wolnym jeden. Kobiety walczą według przepisów stylu wolnego, mają tylko dodatkowo zakazany podwójny nelson. Porównania z judo lub sambo ze źródła federacyjnego nie znaleźliśmy.

Technika

Przepisy UWW (styczeń 2026) we wstępie wyraźnie zakazują w stylu klasycznym chwytania przeciwnika poniżej pasa, podcinania i aktywnego używania nóg do jakiejkolwiek akcji. Art. 44 zakazuje zawodnikowi w pozycji dolnej bronić się nogami, a art. 18 nakłada na sędziów zwracanie w tym stylu szczególnej uwagi na nogi. Atak i obrona odbywają się więc w chwytach powyżej pasa, a styl opiera się na rzutach. Art. 38 przyznaje 5 punktów za rzut o dużej amplitudzie ze stójki, który wprowadza przeciwnika w bezpośrednie niebezpieczeństwo, i tyle samo za rzut z parteru, przy którym atakujący całkowicie unosi przeciwnika i rzuca go w takie położenie. Przewaga techniczna następuje przy przewadze 8 punktów, w stylu wolnym dopiero przy 10. Przy pierwszej i drugiej pasywności walka zostaje zatrzymana, aktywny zapaśnik dostaje 1 punkt i może wybrać, czy walka toczy się dalej w stójce, czy w parterze (art. 46). Przy trzeciej i kolejnej pasywności również wybiera pozycję, punktu już jednak nie dostaje.

Trening

Trening zapaśnika stylu klasycznego w dużej mierze kręci się wokół wagi. Według przepisów UWW pierwsze ważenie z kontrolą lekarską odbywa się rano w dniu, w którym walczy dana kategoria wagowa, i trwa trzydzieści minut. Kto awansuje do repasaży lub do finału, jest ważony ponownie drugiego ranka w piętnastominutowym oknie i nie ma już żadnej tolerancji. Tolerancję dwóch kilogramów przepisy dopuszczają tylko na Pucharach Świata, w Ranking Series i na turniejach międzynarodowych. Zbijanie wagi jest powszechne i ryzykowne. Badanie 350 zapaśników (Frontiers in Nutrition, 2024), z których 60 walczyło stylem klasycznym, wykazało, że 49,1 % zaczęło chudnąć na mniej niż tydzień przed zawodami. Seniorzy zrzucili średnio 4,91 kg, kategoria U20 3,74 kg, a U17 3,00 kg. Bieg w kurtce przeciwdeszczowej podało 89,1 % chudnących, saunę 79,7 %, a skurcze mięśni 72,9 %. Konkretnego planu treningowego ze źródła federacyjnego nie znaleźliśmy. Studium przypadku czterokrotnego mistrza świata w wadze 55 kg wykazało maksymalny pobór tlenu 56 ml/kg/min i 8,4 % tkanki tłuszczowej.

Stopnie i postępy

Zapasy w stylu klasycznym nie mają pasów ani stopni, awansuje się przez kategorie wiekowe i wyniki. Przepisy UWW znają kategorie U15 (14 do 15 lat), U17 (16 do 17), U20 (18 do 20), U23 (19 do 23), seniorów od 20 lat i weteranów powyżej 35 lat. Walki U15, U17 i weteranów mają dwie rundy po dwie minuty, U20, U23 i seniorów dwie rundy po trzy minuty, zawsze z trzydziestosekundową przerwą. Na wymienione zawody międzynarodowe zapaśnik potrzebuje licencji UWW. Obowiązuje tylko na dany rok, co roku jest odnawiana i służy jednocześnie jako ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą. Jak dokładnie działa kwalifikacja na igrzyska olimpijskie i punktacja Ranking Series, w przepisach jeszcze nie znaleźliśmy.

Dla kogo

Pierwszym olimpijskim zwycięzcą w zapasach był w roku 1896 w Atenach Niemiec Carl Schuhmann, który wygrał wtedy zawody w stylu klasycznym bez kategorii wagowych, a na tych samych igrzyskach także trzy konkurencje gimnastyczne. Obciążenie fizjologiczne zapaśników tego stylu mierzyły dwa badania. Karnincic i współpracownicy (Journal of Sports Science and Medicine, 2009) obserwowali mleczan u 20 zapaśników, dziesięciu chorwackich reprezentantów i dziesięciu członków klubu w Splicie. Po rozgrzewce mieli 2,6 mmol/l, mleczan w trakcie walki rósł, a najwyższy był na końcu. Podczas symulowanych zawodów 12 mężczyzn w kategorii 74 kg (International Journal of Wrestling Science, 2011) średnie tętno wzrosło ze 138 w pierwszej tercji do 183 uderzeń na minutę w trzeciej, z maksimum 193, a mleczan sięgnął aż 20,3 mmol/l. Badanie miało trzy tercje, dzisiejsze przepisy mają dwie. Oba badania opisują reakcję organizmu zawodników, nie korzyść treningu dla zwykłych ćwiczących.

Zawody

Przepisy UWW (styczeń 2026, art. 7) mają dla seniorów dziesięć kategorii wagowych stylu klasycznego w przedziale od 55 do 130 kg, dla kategorii U20 i U23 sześć. Kategorii kobiecej w stylu klasycznym przepisy nie mają, a zapasy kobiet podlegają przepisom stylu wolnego. Dlaczego kobiety nie zapasają w stylu klasycznym i od kiedy, nie znaleźliśmy. Liczba konkurencji olimpijskich się zmieniała: w roku 1896 jedna bez kategorii wagowych, 1908 cztery, 2000 osiem, w latach 2004 do 2012 siedem, a od roku 2020 sześć. Na igrzyskach w Paryżu 2024 zapasy toczono w kategoriach 60, 67, 77, 87, 97 i 130 kg, a więc w sześciu z osiemnastu konkurencji zapaśniczych, tyle samo miał męski i kobiecy styl wolny.

Dziś

Molnár i współpracownicy (Journal of Sports Science and Medicine, 2022) obserwowali pięć imprez UWW w latach 2016 do 2019 z 2 483 zapaśnikami w 3 007 walkach i odnotowali 9,1 urazu średnio ciężkiego i ciężkiego na 1 000 ekspozycji. Styl klasyczny i zapasy kobiet miały jednakowo 9,5 na 1 000 ekspozycji, styl wolny 8,5. Na igrzyskach w Rio 2016 wśród 352 zapaśników w 410 walkach odnotowano 22 urazy, w tym 40,9 % w męskim stylu klasycznym, 36,4 % w męskim stylu wolnym i 22,7 % w kobiecym stylu wolnym. Wskaźnik urazów na zapaśników wynosił w stylu klasycznym 7,6 %. To mała próba.

Ciekawostki

Półfinał wagi średniej na igrzyskach olimpijskich 1912 w Sztokholmie między Martinem Kleinem z Imperium Rosyjskiego a Finem Alfredem Asikainenem trwał 11 godzin i 40 minut. Klein wygrał przez położenie na łopatki, ale był tak wyczerpany, że lekarze nie pozwolili mu stanąć do finału. Złoto bez walki zdobył Claes Johanson, a Klein wziął srebro. Aleksandr Karielin zdobył złoto olimpijskie w latach 1988, 1992 i 1996 oraz dziewięć tytułów mistrza świata. Według UWW przegrał w karierze międzynarodowej tylko jedną walkę, finał igrzysk olimpijskich 2000, gdzie wziął srebro. Kubańczyk Mijaín López wygrał w Paryżu 2024 kategorię do 130 kg i jako pierwszy sportowiec zdobył pięć złotych medali olimpijskich z rzędu w tej samej dyscyplinie indywidualnej.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.