Pehlwani (kushti)
कुश्तीTradycyjne zapasy subkontynentu indyjskiego, uprawiane w akharach w dole z gliną. Według antropologa Josepha Altera synteza perskich zapasów Mogołów i tradycji hinduistycznej.
Podstawowe informacje
IndieCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Pehlwani (kushti)
O sztuce walki Pehlwani (kushti)
Pehlwani, częściej kushti, to tradycyjne zapasy subkontynentu indyjskiego. Według antropologa Josepha S. Altera (The Wrestler's Body, 1992) dzisiejsze zapasy indyjskie są syntezą perskiej formy, którą do południowej Azji przynieśli Mogołowie, i rodzimej tradycji hinduistycznej, udokumentowanej co najmniej od XI wieku, a sanskrycką nazwę mallayuddha zapaśnicy uważają dziś za archaiczną. Ćwiczy się w akharach, zapaśniczych salach treningowych prowadzonych przez guru z grupą starszych uczniów, gdzie zapaśnicy często też mieszkają.
Czytaj dalej
Zapasy odbywają się w dole z gliną, nie na macie. Alter podaje, że do gliny miesza się kurkumę dla właściwości leczniczych, a w Gujarat maślankę, olej i ochrę, a prasa opisuje też ghee i kwaśne mleko. Dół zapaśnicy kopią sami krótką ciężką motyką w bruzdy przypominające zaorane grunty, a Alter zalicza to do najważniejszych ćwiczeń. Kushti to zapasy zawodnicze, zapasy treningowe nazywa się jor. Trening opiera się na powtórzeniach w ogromnych liczbach. Dand to pompka z wygiętym kręgosłupem, bethak to głęboki przysiad na obu nogach z wyskokiem na palce, a dobry zapaśnik wykonuje według Altera około 1 500 dandów na godzinę. Gada to ciężki kamień o wadze od 10 do 60 kg na końcu metrowego bambusowego drąga, gar nal to kamienny pierścień zawieszony na szyi, którego używa niewielu zapaśników. Dieta to mleko, ghee i migdały, a do tradycyjnego reżimu należy wstawanie przed świtem i wstrzemięźliwość brahmacharya. Najsłynniejszym zapaśnikiem jest Gama, który w 1910 roku w Londynie zremisował ze Zbyszkiem po prawie trzech godzinach, a gdy ten nie stawił się na rewanż, otrzymał pas John Bull. Napis w muzeum w Baroda mówi, że pozostał niepokonany. Krajowym mistrzostwem w stylu indyjskim jest według Altera Bharat Kesari, a zapasy w glinie przetrwały dziś obok maty także w zawodach Wrestling Federation of India, która w grudniu 2018 roku zorganizowała pierwsze krajowe mistrzostwa w zapasach w błocie.
Historia
Głównym źródłem do historii indyjskich zapasów jest monografia antropologa Josepha S. Altera The Wrestler's Body: Identity and Ideology in North India (University of California Press, 1992), oparta na badaniach terenowych w Varanasi w latach osiemdziesiątych. Według Altera dzisiejsze zapasy są syntezą perskiej formy, którą do południowej Azji przynieśli Mogołowie, i rodzimej formy hinduistycznej, udokumentowanej co najmniej od XI wieku. Perska i hinduistyczna technika są według niego identyczne, różni się kultura muzułmańskiego i hinduistycznego zapaśnictwa. Sanskrycki termin mallayuddha, walka zapaśnicza, jest według Altera używany rzadko, a zapaśnicy uważają go za archaiczny. Wrestling Federation of India umieszcza początki zapasów w Indiach aż w piątym tysiącleciu przed naszą erą, źródła się nie podaje.
Czytaj dalej
Alter podkreśla rolę królewskiego mecenatu: według dzisiejszych zapaśników bez niego zapasy by wymarły, a mecenat zmienił sport ludowy w dyskurs polityczny o nacjonalistycznym podtekście. Najsłynniejszą postacią jest Gama (urodzony 22 maja 1878 w Jabbowal koło Amritsar, zmarł 23 maja 1960), którego maharadża z Patiala według Altera obdarował wsią i roczną pensją w wysokości 6 000 rupii i który mimo to zmarł w biedzie. Według The National zapasy na macie dotarły w 1976 do akhary w Delhi, a od tamtej pory w akharach uczy się obu. Wrestling Federation of India zorganizowała pod koniec grudnia 2018 w Pune pierwsze krajowe mistrzostwa w zapasach w błocie.
Czym się różni
W porównaniu z olimpijskim stylem wolnym kushti różni się głównie nawierzchnią i otoczeniem. Scroll.in napisał o pierwszych krajowych mistrzostwach w błocie w 2018 roku, że jedyną różnicą wobec maty była nawierzchnia, a Indian Express opisał turniej Bharat Kesari Dangal w Ambala w 2017 roku jako zapasy na macie, gdzie widzowie musieli przywyknąć do kushti z matą zamiast błota. W obrębie indyjskich zapasów Alter rozróżnia muzułmańską i hinduistyczną kulturę zapaśniczą, technicznie identyczne, ale formalnie odmienne. Obok zawodniczego kushti stoją zapasy treningowe jor.
Technika
Według Altera słowem kushti określa się zapasy zawodnicze, a słowem jor zapasy treningowe. Zapasy odbywają się w dole z gliną, a zapaśnicy noszą przepaskę biodrową zwaną langot. Pisanych zasad zapasów w glinie nie znaleźliśmy. Na pierwszych krajowych mistrzostwach w zapasach w błocie w Pune w grudniu 2018 punkty zdobywano według Scroll.in za obalenia i rzuty, wygrywało się przez położenie przeciwnika na łopatki, a zapaśnicy nie mogli chwytać langot przeciwnika. Jedyną różnicą wobec zapasów na macie była według relacji nawierzchnia. Wrestling Federation of India kieruje się według swojego statutu przepisami United World Wrestling i wymienia pehlwani wśród stylów stowarzyszonych.
Trening
Trening w akharze Alter opisuje szczegółowo. Dół kopie się krótką ciężką motyką zwaną pharsa w bruzdy przypominające zaorane grunty, a kopanie należy do najważniejszych ćwiczeń. Do gliny miesza się kurkumę dla jej właściwości leczniczych, w Gujarat maślankę, olej i czerwoną ochrę, a podczas święta Nag Panchami olej, kurkumę, czasem perfumy i liście miodli indyjskiej. The National opisuje kopanie dwudziestokilogramową motyką, mieszanie kurkumy z olejem gorczycowym i wyrównywanie ciężką deską zwaną fatta, a w opisach z 2021 roku podaje także ghee i kwaśne mleko.
Czytaj dalej
Podstawą są dand, pompka z wygiętym kręgosłupem, i bethak, głęboki przysiad na obu nogach z wyskokiem na palce. Dobry zapaśnik wykonuje według Altera około 1 500 dandów na godzinę, a wielu robi ich 2 000 dziennie, bethaki wykonuje się w seriach po 60 do 100. Gada to ciężki okrągły kamień o wadze od 10 do 60 kg na końcu metrowego bambusowego drąga, gar nal to kamienny pierścień zawieszony na szyi, którego używa niewielu zapaśników. Zapaśnicy mają wstawać o trzeciej rano, w praktyce wstają między wpół do piątej a piątą. Mecenasi opłacają im mleko, ghee i migdały, które zapaśnicy uważają za źródło siły. Podstawą życia zapaśnika jest według Altera brahmacharya, wstrzemięźliwość z zasadą ochrony nasienia, której symbolem jest langot. Akhara liczy od pięciu do siedemdziesięciu członków w wieku od 8 do 65 lat, a guru wymaga od ucznia całkowitego oddania. W akharze w Delhi opisanej przez The National w 2008 roku zapaśnicy mieszkają, nie wolno im pić ani palić, jedzą wegetariańsko, a ci cięższi wypijają nawet sześć litrów mleka dziennie.
Stopnie i postępy
Indyjskie zapasy nie mają stopni ani pasów, pozycję dają tytuły. Bharat Kesari to według Altera coroczne krajowe mistrzostwa w stylu indyjskim, które w latach osiemdziesiątych sponsorowała Indian Wrestling Federation. Tytuł Hind Kesari wygrał w 1960 roku Ganpatrao Andalkar, a Rustam-e-Hind był tytułem noszonym przez mistrza. Według olympics.com Gama zdobył go po powrocie z Anglii w 1910 roku, pokonując Raheema Bakhsha. Nie znaleźliśmy, kto przyznaje te tytuły dzisiaj, a Indian Style Wrestling Association of India twierdzi, że tradycyjne tytuły są chronione znakami towarowymi.
Dziś
Zapasami w Indiach zarządza Wrestling Federation of India, według swojego statutu członek Indian Olympic Association i United World Wrestling. Zrzesza związki stanowe i terytorialne i wprowadza przepisy UWW, a na stronie internetowej nie podaje roku założenia ani liczby członków. Wśród przedmiotów działalności wymienia także zapasy tradycyjne, a pehlwani umieszcza wśród stylów stowarzyszonych. Pierwsze krajowe mistrzostwa w zapasach w błocie zorganizowała w Pune pod koniec grudnia 2018 z nagrodami 75 000 rupii za złoto, 50 000 za srebro i 25 000 za brąz. O tradycyjne tytuły toczy się spór: Indian Style Wrestling Association of India zażądała sądowego zakazu zawodów Maharashtra Kesari w Pune, powołując się na znaki towarowe. Na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO nie ma żadnego indyjskiego elementu zapaśniczego.
Ciekawostki
Gama nie został dopuszczony w Londynie w 1910 roku do zawodów John Bull z powodu wzrostu, ogłosił otwarte wyzwanie, a finał ze Zbyszkiem 10 września 1910 roku zakończył się po prawie trzech godzinach remisem. Zbyszko nie stawił się na rewanż, a Gama dostał pas John Bull. Rewanż w Patiala Alter umieszcza w roku 1928 i pisze, że Gama wygrał w dwie i pół sekundy przed ponad 40 000 widzów, olympics.com podaje rok 1927 i czas poniżej minuty. Napis w muzeum w Baroda mówi, że Gama pozostał przez całe życie niepokonany, olympics.com mówi o ponad 5 000 walk. Alter opowiada, że Gama radził młodzieńcowi robić jedenaście dandów i bethaków dziennie, jeść garść ciecierzycy i myśleć o Bogu.
Często zadawane pytania
Czym jest akhara?
Sala zapaśnicza prowadzona przez guru i grupę starszych uczniów, gdzie zapasy odbywają się w dole z gliną, a zapaśnicy ćwiczą i często mieszkają.
Co dodaje się do gliny w dole do kushti?
Według Altera kurkumę, a w Gujarat maślankę, olej i ochrę. Prasa podaje także ghee i kwaśne mleko.
Czy kushti jest na liście UNESCO?
Nie. Wśród elementów niematerialnego dziedzictwa Indii w UNESCO nie ma żadnego elementu zapaśniczego.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.