ImpakuImpaku

Võ Bình Định (Sztuki walki prowincji Bình Định)

Võ thuật Bình Định

Tradycyjne sztuki walki wietnamskiej prowincji Bình Định, związane z powstaniem Tây Sơn. Narodowe niematerialne dziedzictwo, wsie An Thái, An Vinh i Thuận Truyền.

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaWietnam
RegionAzja
Główny naciskMieszane

Charakter i pochodzenie

StatusŻywa, zorganizowana
Typ liniiTradycyjna
Epoka powstaniaWczesna nowożytność

Trening

StrójStrój tradycyjny
Rola broniBroń w centrum
Rola formFormy są podstawą

Dla kogo

Programy dla dzieciGrupy dziecięce powszechnie
Odpowiednie dla seniorówOdpowiednie z modyfikacjami

Organizacja i zawody

Status olimpijskiNieolimpijska

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Uderzenia rękamiKluczowe
KopnięciaZnaczące
Rzuty i obaleniaMarginalne
Walka w parterzeNie występuje
Dźwignie i unieruchomieniaMarginalne
BrońKluczowe

O sztuce walki Võ Bình Định (Sztuki walki prowincji Bình Định)

Võ Bình Định, pełną nazwą Võ cổ truyền Bình Định, to zbiorcza nazwa tradycyjnych sztuk walki wietnamskiej prowincji Bình Định. Czasopismo specjalistyczne Quản lý nhà nước określa je jako kolebkę tradycyjnych wietnamskich sztuk walki, a prowincja ma według niego dziesiątki znanych wsi sztuk walki, wśród nich An Vinh, Thuận Truyền i An Thái. Nie jest to jedna szkoła z jednym założycielem i nie udało nam się znaleźć potwierdzenia ani założyciela, ani roku powstania. Według VietNamNet dokładne pochodzenie pozostaje zagadką, a historycy spierają się o XV wiek.

Czytaj dalej

Z prowincją wiąże się powstanie braci Tây Sơn, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ i Nguyễn Huệ, w drugiej połowie XVIII wieku. Green pisze, że ich zwycięstwa przypisywano częściowo stylowi walki Võ Tây Sơn, często zwanemu Võ Bình Định. Ich nauczycielem był według dziennika Báo Văn hóa Trương Văn Hiến, który według Giáo dục Việt Nam uczył we wsi An Thái nad rzeką Côn. Według VietNamNet Võ Bình Định ma trzy główne style, An Thái i An Vinh słynące z form bez broni, a Thuận Truyền słynący z broni. Według Báo Văn hóa charakterystyczne są formy quyền i techniki z kijem roi, a Green podaje w programie osiemnaście rodzajów broni z naciskiem na miecz. Ministerstwo Kultury, Sportu i Turystyki wpisało Võ cổ truyền Bình Định według Báo Văn hóa w 2012 roku na krajową listę dziedzictwa niematerialnego, a uroczyste uznanie ogłosiło według VietNamNet 1 sierpnia 2014 roku. W marcu 2025 roku rząd zgodził się na złożenie kandydatury do UNESCO. Od 2006 roku w prowincji odbywa się Międzynarodowy Festiwal Tradycyjnych Wietnamskich Sztuk Walki. W kwietniu 2025 roku prowincje Bình Định i Gia Lai zatwierdziły według Báo Văn hóa połączenie pod nazwą Gia Lai.

Historia

Dokładne pochodzenie Võ Bình Định pozostaje według VietNamNet zagadką, a historycy przypuszczają, że powstało w XV wieku, kiedy król Lê Thánh Tông wysłał tu wojowników i generałów. Według Báo Văn hóa prowincja podaje, że sztuka pojawiła się bardzo wcześnie i wyraźnie ujawniła się w czasach Tây Sơn w XVIII wieku jako połączenie różnych nurtów i szkół. Według VnExpress w Bình Định mieszały się sztuki tubylców, przybyszów i obcokrajowców, między innymi Chińczyków uciekających przed Mandżurami. Nie udało nam się znaleźć udokumentowanego założyciela ani roku powstania.

Czytaj dalej

Green pisze, że walka Tây Sơn bywa często podawana jako pierwotna wietnamska sztuka i zyskała sławę w całym kraju dzięki powstaniu w 1773 roku, kiedy trzej bracia Tây Sơn poprowadzili bunt i podzielili kraj między siebie. Według niego ich zwycięstwo częściowo przypisywano stylowi walki Võ Tây Sơn, często zwanemu Võ Bình Định, a dzisiejsi praktykujący wywodzą swoje linie od jednego z trzech braci. VietNamNet datuje powstanie na lata 1771 do 1788. Według VnExpress z powodu zasług w powstaniu sztukę nazywano võ Tây Sơn, a dziś zbiorczo võ Bình Định. Nauczycielem braci Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ i Nguyễn Lữ był według Báo Văn hóa Trương Văn Hiến. Według Giáo dục Việt Nam pochodził z Hà Tĩnh, po 1765 roku uciekł i osiadł w An Thái nad rzeką Côn, gdzie otworzył szkołę. Uczył wykształcenia i walki, mówiąc, że wykształcenie bez walki jest słabością, a walka bez wykształcenia prowadzi do przemocy. VnExpress wymienia mistrzów z czasów przed powstaniem, z czasu jego przygotowań oraz generałów z czasów Tây Sơn.

Czym się różni

Võ Bình Định nie jest jedną szkołą, ale zbiorem wiejskich tradycji. Czasopismo Quản lý nhà nước wymienia dziesiątki wsi sztuk walki, An Vinh, Thuận Truyền i Phủ Thiện w powiecie Tây Sơn, An Thái i Phương Danh w mieście An Nhơn oraz An Hòa, Kỳ Sơn i Đại Lễ w powiecie Tuy Phước. Według VietNamNet sztuka ma trzy główne style, An Thái i An Vinh słynące z układów bez broni oraz Thuận Truyền słynący z broni. Badacz cytowany przez dziennik Việt Nam News w 2021 roku podaje, że Thuận Truyền jest znany z walki kijem, An Vinh z wojowniczek, An Thái z mocniejszego stylu bez broni, a pagoda Long Phước z pokojowego buddyjskiego podejścia. Green wspomina przekaz, według którego wietnamski styl Quan Ki Do wywodzi się między innymi z Võ Bình Định.

Technika

Green opisuje Võ Tây Sơn jako sztukę walki ofensywną do dziś, z formami bez broni i z bronią. Program obejmuje według niego osiemnaście rodzajów broni z naciskiem na broń sieczną, zwłaszcza miecz. Według VietNamNet rozszerzone techniki obejmują osiemnaście różnych form z bronią, a najlepszą bronią Bình Định są kij, miecz, szabla i włócznia. Charakterystyczne są według dziennika Báo Văn hóa głośne okrzyki uczniów podczas form quyền i technik z kijem roi. Szkoła rodu Hồ we wsi Thuận Truyền jest według tego samego dziennika znana z kija i naucza form Thất bộ, Thái Sơn, Bát quái, Tứ môn, Ngũ môn, Trực chỉ, Tấn nhất, Tiên ông i Lạc côn.

Trening

Według VietNamNet Võ Bình Định koncentruje się na czterech podstawach, treningu oddechu, walce bez broni, walce z bronią i treningu woli. Wietnamska federacja sztuk walki Bình Định podzieliła według tego samego artykułu nauczanie na siedemnaście układów, a walka z bronią wykorzystuje osiemnaście różnych broni, między innymi długie kije, miecze, włócznie i topory. Według Báo Văn hóa ćwiczenia służą nie tylko samoobronie i zdrowiu, ale także kształtowaniu charakteru, moralności i filozofii życia. Według czasopisma Quản lý nhà nước prowincja od 2016 roku wprowadza tradycyjne sztuki walki do szkół i na zawody Hội khỏe Phù Đổng.

Dziś

Według dziennika Báo Văn hóa Ministerstwo Kultury, Sportu i Turystyki wpisało Võ cổ truyền Bình Định w 2012 roku na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. VietNamNet podaje, że ministerstwo ogłosiło uznanie 1 sierpnia 2014 roku podczas otwarcia piątego Międzynarodowego Festiwalu Tradycyjnych Wietnamskich Sztuk Walki, a Nhân Dân umieszcza uznanie w 2014 roku. W sierpniu 2023 roku była to według Báo Văn hóa jedna z dwóch szkół tradycyjnych wietnamskich sztuk walki na liście krajowej. Prowincja w 2013 roku założyła Centrum Tradycyjnych Sztuk Walki Bình Định. Decyzjami z lat 2016 i 2022 zatwierdziła plany ochrony tradycyjnych sztuk walki. Międzynarodowy festiwal odbywa się w prowincji od 2006 roku, do 2025 roku odbyło się osiem edycji. 28 marca 2025 roku wicepremier Mai Văn Chính zgodził się na złożenie nominacji do UNESCO. Tradycyjne sztuki walki zrzesza Wietnamska Federacja Tradycyjnych Sztuk Walki, której założenie zatwierdziła decyzja z 19 sierpnia 1991 roku. W kwietniu 2025 roku prowincje Bình Định i Gia Lai zatwierdziły połączenie pod nazwą Gia Lai.

Ciekawostki

Ludowe powiedzenie, które przytacza VnExpress, mówi, że kto przyjdzie do Bình Định, zobaczy dziewczęta walczące kijem roi i ćwiczące formy quyền. Green pisze, że w XX wieku za najpopularniejsze wietnamskie systemy uważano vovinam, Kim Ke i Võ Bình Định. Nauka sztuk walki w pagodzie Long Phước rozpoczęła się według Báo Văn hóa przed około trzydziestoma laty z inicjatywy czcigodnego Thích Hạnh Hòa i kładzie nacisk na etykę buddyjską. Wielki mistrz Phi Long Vịnh jest według tego samego dziennika potomkiem Trương Văn Hiến w dziewiątym pokoleniu i z tradycji rodzinnej nauczył się formy Ngọc Trản thần công. Prowincja od 2012 roku wspiera wybrane szkoły sztuk walki na potrzeby turystyki.

Często zadawane pytania

Czym jest Võ Bình Định?

Zbiorcza nazwa tradycyjnych sztuk walki wietnamskiej prowincji Bình Định. Czasopismo Quản lý nhà nước nazywa je kolebką tradycyjnych wietnamskich sztuk walki. Nie jest to jedna szkoła, lecz dziesiątki wiejskich tradycji.

Jak Võ Bình Định wiąże się z powstaniem Tây Sơn?

Green podaje, że zwycięstwa braci Tây Sơn w XVIII wieku przypisywano częściowo stylowi walki Võ Tây Sơn, często zwanemu Võ Bình Định. Ich nauczycielem był według Báo Văn hóa Trương Văn Hiến.

Czy Võ Bình Định jest na liście UNESCO?

Według stanu na 28 marca 2025 roku nie, wtedy rząd zgodził się na złożenie kandydatury do UNESCO. Na krajową listę dziedzictwa niematerialnego Wietnamu wpisało je ministerstwo według Báo Văn hóa w 2012 roku, według VietNamNet i Nhân Dân w 2014 roku.

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.

Shaolin QuanWuzuquan (pięść pięciu przodków)Tai Chi styl Wu (Hao)Ditangquan (pięść tocząca się po ziemi)Emeiquan (kung-fu z góry Emei)Tianshan Pai (kung-fu z gór Tienszan)