Musangwe (pięściarstwo Vendów)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaRepublika Południowej Afryki

RegionAfryka

Główny naciskUderzenia

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

O sztuce walki Musangwe (pięściarstwo Vendów)

Musangwe to tradycyjna walka na pięści Vendów na północy południowoafrykańskiej prowincji Limpopo. Według artykułu Ndwakhulu Tshishongi z 2013 roku odbywa się co roku między 16 grudnia a 1 stycznia, najczęściej koło wsi Tshifudi, około 20 km od Thohoyandou, w miejscu przy kąpielisku dla bydła. Walczy się gołymi rękami, bez rękawic i ochrony. Według Tshishongi walka trwa, dopóki nie popłynie krew, ktoś nie zostanie znokautowany albo jeden z wojowników nie podniesie ręki na znak poddania się. Według Tshishongi zwycięzcy tradycyjnie nie dostają nagród i walczą dla osobistej dumy i honoru swojej wsi. Według przewodniczącego stowarzyszenia Musangwe Association Tshilidziego Ndevany wojownicy są podzieleni na sześć kategorii wiekowych, od dziewięciu lat do legend w wieku 45 lat i więcej. Pochodzenie źródła podają różnie: Tshishonga na koniec XIX wieku, agencja Anadolu na rok 1829, a Ndevana na XVIII wiek. Kobiety nie mogą uczestniczyć w walkach i według tabu Vendów nie mogą nawet zbliżać się do tego miejsca.

Historia

Według artykułu Ndwakhulu Tshishongi w czasopiśmie Alternation z 2013 roku historia musangwe miała się zacząć pod koniec XIX wieku, a wsie takie jak Gaba, Tshifudi, Tshaulu i Halambani zawsze do niej należały. Tshishonga pisze zarazem, że w dolinach Gaba i Tshifudi walczy się od wieków i że pierwotnie chodziło o wychowanie mężczyzn do wojowania i wybór najodważniejszych, którzy mieli walczyć za plemię. Musangwe według niego dosłownie oznacza męską grę przy kąpielisku dla bydła, która zaczęła się, gdy ludzie oglądali walki byków. Agencja Anadolu podała w 2017 roku, że tradycja rzekomo sięga roku 1829 i że według wojowników zaczęła się od młodych pastuchów, którzy zachęcali swoje byki do walki, co zachęciło też chłopców. Regionalna gazeta Zoutpansberger pisała w 2008 roku, że walki na pięści, lokalnie zwane musangwe i shibakela, są popularne wśród Vendów i Tsongów co najmniej od XIX wieku. Przewodniczący stowarzyszenia Musangwe Association Tshilidzi Ndevana mówi według Tshishongi, że walki na pięści należą do ich życia od XVIII wieku, że jego dziadek walczył tu w 1939 roku, potem jego ojciec, a on sam zaczął w latach siedemdziesiątych XX wieku. Według Tshishongi przekazuje się, że zginął tylko jeden wojownik, w 1929 roku, a jego duch jest przywoływany na początku każdego turnieju, by chronić uczestników.

Czym się różni

Angielska Wikipedia podaje, że zwycięzcy zwykle otrzymywali nagrody, o których decydował wódz (Khosi) lub wiejski przywódca (Vhamusanda), a wyzwany mężczyzna musiał przyjąć wyzwanie, bo inaczej groziły mu kary lub kara cielesna od starszych. Tshishonga i agencja Anadolu piszą natomiast, że zwycięzca nie dostaje niczego. Od tradycyjnej formy różni się komercyjny turniej, który według dziennika Sowetan w 2009 roku przygotowywała firma JTK Productions na stadionie University of Venda. Zwycięzca miał otrzymać 25 000 randów. W 2016 roku według News24 król Vendów Toni Mphephu Ramabulana przyznał podczas weekendu dziedzictwa trofeum najlepszemu wojownikowi.

Technika

Walczy się gołymi pięściami. Według agencji Anadolu wojownicy nie mają żadnej ochrony poza zwykłym ubraniem. Tshishonga pisze, że musangwe nie ma ścisłych reguł, wszystko jest dozwolone i wojownicy mogą uderzyć przeciwnika głową lub kolanem. Według agencji Anadolu natomiast starsi pilnują wykroczeń, takich jak gryzienie czy kopanie. Nazwanych technik nie znaleźliśmy w źródłach.

Stopnie i postępy

Według Ndevany, cytowanego przez Tshishongę, istnieje sześć kategorii wojowników: Vho-Mammbide (od 9 do 13 lat), Roverside (14 do 17), Pre-Ngwenya (18 do 25), Ngwenya (26 do 35), Mature Ngwenya (36 do 45) i Legends (45 lat i więcej). Mistrz (ngwena) zdobywa według Tshishongi szacunek, a mieszkańcy wsi wskazują go jako przywódcę wspólnoty i obrońcę wsi. Starsi mężczyźni są trenerami i doradcami. Agencja Anadolu podała w 2017 roku, że do udziału zachęca się już dwunastoletnich chłopców.

Zawody

Według Tshishongi wojownik, który chce walczyć, wbiega na środek kręgu, wyciąga ramię i wskazuje pięścią możliwych przeciwników. Kto chce, odpowiada pokazaniem pięści, pozostali pomijają wyzwanie albo unoszą ręce na znak poddania się. Tshishonga, powołując się na Wendego, podaje trzy zasady, a walka trwa, dopóki nie popłynie krew, ktoś nie zostanie znokautowany albo jeden z wojowników nie podniesie ręki na znak kapitulacji. Według agencji Anadolu walki nie mają limitu czasu i kończą się dopiero, gdy jeden wojownik uzna porażkę. Jedna walka w 1998 roku trwała podobno pięć dni, przeciwnicy stawali naprzeciw siebie dwie godziny dziennie. Według Anadolu na walkach nie ma ratowników medycznych, są tylko starsi ze wsi. Zakłady na wynik są zabronione, a zwycięzca nie zabiera niczego poza dumą z reprezentowania wsi lub rodziny. Według News24 walka musi zakończyć się na ringu, a przeciwnicy nie mogą zabierać sporu gdzie indziej.

Dziś

Musangwe odbywa się według Tshishongi co roku, każdego dnia między 16 grudnia a 1 stycznia, najczęściej koło wsi Tshifudi, około 20 km od Thohoyandou. Dziennik Sowetan pisał w 2012 roku, że uroczystość rozpoczęła się 14 grudnia i trwała codziennie do końca miesiąca. Przewodniczący musangwe przygotowuje według Tshishongi miejsce amuletami i ziołami od tradycyjnego uzdrowiciela, aby oznajmić przodkom rozpoczęcie turnieju. Kobiety według Tshishongi nie mogą uczestniczyć, a według tabu Vendów nie mogą nawet zbliżać się do miejsca walki, podczas gdy piorą zakrwawioną odzież oraz opatrują i karmią uczestników. Wódz Livhuwani Matsila powiedział w 2016 roku News24, że kobiety tradycyjnie nie mogą oglądać musangwe, z wyjątkiem wydarzeń takich jak weekend dziedzictwa, na mocy decyzji króla. Krytycy zwracają według Tshishongi uwagę na ryzyko przeniesienia HIV przez krew. Agencja Anadolu podała w 2017 roku, że wydarzenie nie ma poparcia rządu. Gazeta Zoutpansberger pisała w 2017 roku, że musangwe odbywa się co roku w Tshifudi w czasie świąt i że przewodniczącym musangwe w Vhembe jest Poison Ndevana.

Ciekawostki

Ndevana mówi według Tshishongi, że niektórzy uważają musangwe za barbarzyńskie, ale to ich kultura i dla nich jest jak karate dla Japończyków. W 2008 roku według gazety Zoutpansberger twierdził, że walki zatrzymuje się, gdy tylko ktoś zacznie krwawić, dziennikarz dodał jednak, że tak się nie stało. W 2017 roku Ndevana powiedział tej samej gazecie, że przy każdej walce są lekarze i pielęgniarki, co przeczy doniesieniu agencji Anadolu z tego samego roku.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.