Irlandzki boks na gołe pięści

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaIrlandia

RegionEuropa

Główny naciskUderzenia

Poziom kontaktuPełny kontakt

Charakter i pochodzenie

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

O sztuce walki Irlandzki boks na gołe pięści

Założyciela ani początku irlandzkiego boksu na gołe pięści nie znaleźliśmy w źródłach. W źródłach występuje w dwóch postaciach. Pierwszą są irlandzcy pięściarze dziewiętnastego wieku, którzy według Dictionary of Irish Biography walczyli z angielskimi mistrzami w Irlandii i w Anglii. Odrębnego irlandzkiego kodeksu zasad nie znaleźliśmy. Dan Donnelly pokonał według tego słownika 13 listopada 1815 na równinie Curragh Anglika, którym był George Cooper. Miejsce przemianowano potem na Donnelly's Hollow, a w 1888 stanął tam obelisk, na którym jest jednak wyryta data 15 grudnia 1815. Według słownika pierwszą irlandzką gwiazdą sportu był Donnelly. Drugą postacią jest fair fight irlandzkich Travellersów. Recenzowane badanie, które w 2019 opublikowali King i O'Riordan, opisuje go jako tradycję trwającą do dziś, której zasady egzekwują normy kulturowe. Walki według niego prowadzi sędzia, zakazane są ciosy poniżej pasa i kopnięcia, a ugryzienie zwykle oznacza natychmiastową porażkę. Boks na gołe pięści jest w Irlandii według badania nielegalny, ale rzadko ścigany. Odrębnej irlandzkiej techniki walki na pięści nie znaleźliśmy w wiarygodnych źródłach. Irlandzki zna na boks słowo dornálaíocht, a na zapasy coraíocht. Według Olympic Federation of Ireland boks jest najbardziej udanym irlandzkim sportem olimpijskim, z dziewiętnastoma medalami.

Historia

Dan Donnelly urodził się według Dictionary of Irish Biography w 1788 przy Townsend Street w Dublinie. Po raz pierwszy stanął do walki z Anglikiem 14 września 1814 na Curragh, w naturalnym amfiteatrze zwanym wówczas Belcher's Hollow, a rywalem był Tom Hall. Wynik był sporny. Cooper przegrał z nim według słownika 13 listopada 1815, według RTÉ w jedenastej rundzie i o nagrodę sześćdziesięciu funtów. History Ireland podaje 13 grudnia, a The Irish Times cytuje napis na obelisku z datą 15 grudnia, więc daty w źródłach się rozchodzą. Weteran Tom Oliver przegrał z nim 21 lipca 1819 w Crawley Downs, według RTÉ przed około dziesięcioma tysiącami widzów, w trzydziestu dwóch rundach. Zmarł 18 lutego 1820 w swojej gospodzie przy Pill Lane i został pochowany na cmentarzu Bully's Acre w Kilmainham.

Czym się różni

Według Dictionary of Irish Biography Donnelly i Langan walczyli z angielskimi mistrzami zarówno w Irlandii, jak i w Anglii. Odrębnego irlandzkiego kodeksu zasad nie znaleźliśmy. Odrębnie udokumentowany jest tylko współczesny fair fight Travellersów. King i O'Riordan wskazują, że odróżnia go od boksu amatorskiego także to, że uderzenia nasadą dłoni nie liczyłyby się w boksie w rękawicach. Po irlandzku walka na pięści to dornálaíocht, a zapasy to coraíocht. Wyrazu speachóireacht (kopanie) nie znaleźliśmy w słowniku Ó Dónaill, który zna tylko speach, kopnięcie zwierzęcia. Green podaje, że boiscín oznaczał walkę na ręce i szermierkę kijem. Według Greena irlandzkie zapasy collar-and-elbow wzięły nazwę od postawy wyjściowej, a chwyty początkowe miały chronić przed kopnięciami, uderzeniami i pchnięciami.

Technika

Według Greena wczesne walki na gołe pięści dopuszczały zapasy, duszenie, rzuty, gouging i purring, czyli deptanie przeciwnika w podkutych butach. Broughton słynął z obrony w odwrocie, w której osłaniał się i cofał, by wciągnąć atakującego do przodu. Nie znaleźliśmy w wiarygodnych źródłach specyficznie irlandzkiej techniki walki na gołe pięści. The Irish Times pisze, że Donnelly nie uchodził za technika, a jego główną zaletą była siła. Dictionary of Irish Biography mówi to samo: Langan nie był ani stylowym, ani naukowym bokserem i polegał na sile, wytrzymałości i determinacji. W dzisiejszych walkach, w których biorą udział Travellersi, King i O'Riordan zwracają uwagę, że mimo nazwy rzadko walczy się całkiem gołymi rękoma. Doświadczeni zawodnicy często uderzają nasadą dłoni lub krawędzią dłoni, które mają mniej kruchych kości, a takie uderzenia nie liczyłyby się w boksie w rękawicach.

Zawody

Badanie Kinga i O'Riordana z 2019 roku oceniło dziesięć filmów z prawdziwych walk, w których występowali irlandzcy Travellersi. Wszystkie prowadził sędzia, który według oceniających w dziewięćdziesięciu procentach przypadków zapobiegł naruszeniom zasad, a przy naruszeniach interweniowała też publiczność. Zawodnicy mieli owinięte ręce w 84 procentach walk, 67 procent walk zakończyło się uściskiem dłoni, a ponad połowę poprzedziło wyzwanie w obronie honoru. Według badania łamanie zasad uważa się za haniebne, a ugryzienie lub kopnięcie w krocze zwykle oznacza natychmiastową porażkę. Według autorów walki odbywają się wyłącznie między mężczyznami, zawodnicy mają więcej okazji, by się wycofać, a z klinczu się ich rozdziela. Sportowe walki na gołe pięści odbywają się według prasy regionalnej także w Irlandii Północnej. Lisburn Today pisał o tytule Irish Fight Championships z wydarzenia w Newry, które nazwał pierwszą legalną galą boksu na gołe pięści w Irlandii, z trzema dwuminutowymi rundami i pięcioma w walkach o tytuł.

Dziś

King i O'Riordan piszą, że dla Travellersów boks na gołe pięści jest ważną i szanowaną tradycją, która trwa do dziś. Powołują się na Dillona (2013), według którego jest to sposób, w jaki mężczyźni Travellersów rozstrzygają spory, z niezbędną formalnością i strukturą reguł. Według autorów badanie pilotażowe dobrze potwierdza teorie o prospołecznych funkcjach hierarchicznych walk wewnątrz grupy. Boks na gołe pięści jest w Irlandii nielegalny, choć rzadko się go ściga. Według Olimpijskiej Federacji Irlandii boks sportowy przyniósł Irlandii dziewiętnaście medali olimpijskich, w tym cztery złote, i jest najbardziej udanym irlandzkim sportem olimpijskim. Pierwszy medal zdobył John McNally, srebrny w Helsinkach w 1952, a złoto zdobyli potem Michael Carruth w Barcelonie w 1992, Katie Taylor w Londynie w 2012 oraz Kellie Harrington w Tokio w 2020 i w Paryżu w 2024. Według ESPN Conor McGregor został w 2024 współwłaścicielem organizacji promotorskiej Bare Knuckle Fighting Championship.

Ciekawostki

W pubie The Hideout w Kilcullen wystawiono według Dictionary of Irish Biography od 1953 przez cztery dziesięciolecia zmumifikowaną rękę, rzekomo odciętą z ciała Donnelly'ego. Według History Ireland ślady w Donnelly's Hollow miał wykopać tłum po walce z Cooperem i są widoczne do dziś. Według The Irish Times Donnelly kazał się tytułować Sir Dan, choć według gazety nic nie dowodzi, że książę regent pasował go na rycerza. Blackwood's Magazine poświęcił mu epitafium, według którego pokonał go poncz, nie pięść, i zmarł jako niepokonany pięściarz. Jack B. Yeats zainspirował się walką Donnelly'ego z Cooperem do dwóch obrazów i rysunku. Ballada o Donnellym i Cooperze opowiada, jak upadłego Donnelly'ego w trakcie walki ocuciła panna Kelly, siostra jego menedżera. Według Greena irlandzcy imigranci przywieźli w 1842 do Nowej Anglii zapasy collar-and-elbow, którymi często rozstrzygali spory.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.