Boks zawodowy

Podstawowe informacje

Mistrzowie i osobistości

Jack Dempsey

Kraj pochodzeniaWielka Brytania

RegionGlobalne

Główny naciskUderzenia

Poziom kontaktuPełny kontakt

System stopniBez stopni

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Porównania

Katalogi i bazy dla Boks zawodowy

O sztuce walki Boks zawodowy

Boks zawodowy to sportowa forma boksu, w której bokserzy z licencją boksują o rekord walk i tytuły mistrzowskie. Wywodzi się z przepisów Queensberry z 1867 roku. John L. Sullivan zdobył w 1885 roku tytuł, z którym bywa uważany za pierwszego powszechnie uznanego mistrza wagi ciężkiej według tych przepisów, a James J. Corbett, który go pokonał w 1892 roku, za pierwszego posiadacza tytułu wyłącznie według nich. Boksuje się tylko pięściami w rękawicach o wadze od 8 do 10 uncji według przepisu z Nevady, bez kasków ochronnych. Walka ma najwyżej dwanaście rund, zwykle po trzy minuty, a trzech sędziów ocenia ją systemem 10 Point Must. Walki o tytuł skrócono z 15 do 12 rund w latach 1982–1988 po śmierci Kim Duk-koo. Tytuły przyznają cztery główne organizacje WBA, WBC, IBF i WBO. Licencję wydaje w Wielkiej Brytanii British Boxing Board of Control bokserom starszym niż osiemnaście lat, w USA komisje stanowe. Amerykańska ustawa z 1996 roku wymaga badania lekarskiego, lekarza przy ringu i ubezpieczenia. Stopni ani pasów nie ma. Badanie z australijskiego stanu Wiktoria (BJSM 2003) podaje 250,6 urazu na 1 000 startów w walce, z czego 89,8 procent w głowę, szyję i twarz. Badania długotrwałych następstw posługują się próbami mieszanymi, nie tylko zawodowcami.

Historia

Boks zawodowy wywodzi się z przepisów Queensberry z 1867 roku. John L. Sullivan zdobył 29 sierpnia 1885 roku w walce w rękawicach z Dominickiem McCaffreyem tytuł, z którym bywa uważany za pierwszego powszechnie uznanego mistrza wagi ciężkiej według tych przepisów, wcześniej był mistrzem w boksie na gołe pięści. James J. Corbett pokonał go 7 września 1892 roku w 21 rundach i jest opisywany jako pierwszy posiadacz tytułu wagi ciężkiej wyłącznie według przepisów Queensberry. Jack Dempsey był mistrzem świata wagi ciężkiej od 4 lipca 1919 roku do września 1926 roku. Tytuły mistrzowskie przyznają dziś cztery główne organizacje sankcjonujące: WBA, założona w 1921 roku w USA jako National Boxing Association i przemianowana w 1962 roku, WBC założona w 1963 roku w Mexico City, IBF z 1983 roku i WBO z 1988 roku. Kim Duk-koo zmarł w listopadzie 1982 roku po walce o tytuł przegranej w 14. rundzie. WBC jeszcze w 1982 roku ogłosiła skrócenie walk o tytuł z 15 do 12 rund, WBA i IBF poszły za nią w 1987 roku, a WBO od swego powstania w 1988 roku od razu boksowała na 12 rund. Komisja Atletyczna Nevady zaostrzyła potem nadzór sędziów nad zdrowiem bokserów i wprowadziła zawieszanie licencji po nokaucie, później także badania przedwalkowe serca, mózgu i płuc.

Czym się różni

W porównaniu z boksem olimpijskim walki zawodowe są dłuższe, a walczy się w lżejszych rękawicach i bez kasków. Według zasad ABC mężczyźni mają rundy po trzy minuty, kobiety po dwie, a walki kobiet liczą najwyżej dziesięć rund. Rękawice ważą 8 uncji do wagi półśredniej (147 funtów) i 10 uncji od wagi junior średniej wzwyż. Innym sportem jest boks na gołe pięści (bare knuckle), który niektóre stany USA regulują własnymi przepisami. Zasady Teksasu dopuszczają najwyżej sześć rund i 18 minut, a debiut ograniczają do czterech rund po dwie minuty. Bandaż może mieć najwyżej 12 jardów gazy i 10 jardów taśmy, a taśma nie może być bliżej niż cal od kostek. Kansas dopuszcza od 4 do 12 rund po najwyżej dwie minuty. Organizacja promotorska BKFC walczy pięć rund po dwie minuty.

Technika

W walce zawodowej każdy z trzech sędziów punktuje runda po rundzie systemem 10-point must. Zwycięzca rundy dostaje dziesięć punktów, pokonany mniej. Według wytycznych ABC (Association of Boxing Commissions) runda bez odjęcia punktów nie jest oceniana gorzej niż 10:6. Po każdym legalnym knockdownie sędzia ringowy obowiązkowo liczy do ośmiu, a reguła trzech knockdownów ani liczenie na stojąco nie są stosowane. Styl zawodowców bywa bardziej urozmaicony niż amatorów. Rocky Marciano walczył w głęboko przykucniętej postawie, a trener Charley Goldman uczył go wyprowadzać ciosy w górę z przysiadu, by wykorzystać niewielki wzrost. Nie znaleźliśmy badania porównującego liczbę i siłę ciosów zawodowców i amatorów.

Trening

Przygotowanie do walki zawodowej, tak zwany obóz treningowy, trwa według DAZN zwykle od sześciu do ośmiu tygodni. Dużą rolę gra waga, bo ważenie odbywa się z wyprzedzeniem przed walką, a bokserzy wchodzą do ringu cięższi. Spośród 1392 zawodowców w Kalifornii w latach 2015-2019 po ważeniu przybrało 98,8%. Zwycięzcy przybrali średnio 5,0 kg, pokonani 4,3 kg, a każdy procent względnego przyrostu zwiększał szansę na wygraną o 13%. W badaniu 71 walk o tytuł IBF bokserzy przybrali średnio 2,52 kg (3,8%), a wpływu na wynik nie wykazano. Antydoping zapewniają obok komisji także organizacje sankcjonujące. WBC uruchomiła w 2016 roku z agencją VADA Clean Boxing Program, w którym testuje wszystkich mistrzów świata i piętnastu pierwszych mężczyzn swojego rankingu w każdej dywizji.

Stopnie i postępy

Kariera zawodowa zaczyna się od licencji komisji, a nie federacji. Brytyjska BBBofC przyznaje licencję bokserom starszym niż 18 lat, którzy mają licencjonowanego trenera-sekundanta i umowę z licencjonowanym menedżerem. Kto nie ma doświadczenia amatorskiego, musi udokumentować naukę u trenera zawodowego i przejść ocenę na sali, a każdy wniosek zatwierdza cała rada. Po rozmowie następują badanie okulistyczne i lekarskie, rezonans magnetyczny mózgu oraz testy na HIV i zapalenie wątroby typu B i C. Tytuły przyznają organizacje WBA, WBC, IBF i WBO, każda z własnym rankingiem. Na przykład mistrz tytułu kontynentalnego WBA musi go obronić w ciągu dziewięciu miesięcy, oficjalnego pretendenta proponuje komitet rankingowy, a walki o tytuł mają dwanaście rund. Kto trzyma pasy wszystkich czterech organizacji naraz, jest niekwestionowanym mistrzem.

Dla kogo

W walkach zawodowych pod jurysdykcją British Boxing Board of Control mogą boksować tylko bokserzy starsi niż osiemnaście lat, dzieci i młodzież boksują amatorsko. Górnej granicy wieku nie znaleźliśmy. BBBofC wydaje licencje bokserom, sędziom, menedżerom, promotorom i sekundantom, w USA licencje wydają komisje stanowe, na przykład Nevada State Athletic Commission. Amerykański Professional Boxing Safety Act z 1996 roku wymaga badania lekarskiego każdego boksera, lekarza przy ringu i ubezpieczenia zdrowotnego na urazy odniesione w walce. Stopni ani pasów boks zawodowy nie ma.

Zawody

Walka zawodowa ma najwyżej dwanaście rund, mniej ważne walki cztery rundy, a niemistrzowskie zwykle od czterech do dziesięciu. Runda trwa zwykle trzy minuty z minutową przerwą, w niektórych jurysdykcjach i u kobiet dwie minuty. Kaski ochronne nie są dozwolone. Unified Rules of Boxing, które wydaje Association of Boxing Commissions, przewidują trzech sędziów oceniających walkę systemem 10 Point Must. Liczenia do ośmiu na stojąco się nie stosuje, po nokdaunie przepisy ustalają obowiązkowe liczenie do ośmiu. Rękawice według przepisu z Nevady z 2005 roku ważą najmniej 8 i najwyżej 10 uncji, w walce o mistrzostwo ich wagę określa komisja.

Dziś

Badanie Zazryn, Finch i McCrory (British Journal of Sports Medicine 2003) przeanalizowało zapisy komisji australijskiego stanu Wiktoria z lat 1985–2001: na 427 startów w walkach zawodowych przypadło 107 urazów, czyli 250,6 na 1 000 startów. Głowa, szyja i twarz stanowiły 89,8 procent urazów, wstrząśnienie mózgu 15,9 procent, mniej więcej trzy czwarte stanowiły rany cięte i powierzchowne. Badanie Bledsoe, Li i Levy (Southern Medical Journal 2005) obejmujące 524 walki zawodowe w Nevadzie w latach 2001–2003 podaje 17,1 urazu na 100 walk, u mężczyzn 3,6 i u kobiet 1,2 na 100 rund. Długotrwałe następstwa dokumentują badania z próbą mieszaną, nie czysto zawodową. Przegląd Castellani i in. (Brain Sciences 2025) podsumował 243 bokserów z artykułów z lat 1928–1999, z których 166 było zawodowcami, a 36 amatorami, liczb jednak według statusu nie rozdziela, a występowanie postępującej choroby wśród bokserów XX wieku autorzy uznają za nieznane. Badanie Kleven i in. (Neurology 2023) obserwowało 130 zawodowych zawodników boksu, MMA i sztuk walki, kryteria zespołu traumatycznej encefalopatii spełniło 40 procent, dane były jednak zgłaszane przez samych badanych, a kryteria nie zostały zweryfikowane względem diagnozy CTE. W razie ograniczeń zdrowotnych przed rozpoczęciem warto skonsultować się z lekarzem.

Ciekawostki

Najdłuższą walkę bokserską według Guinness World Records stoczyli Andy Bowen i Jack Burke 6 kwietnia 1893 w Nowym Orleanie. Trwała 110 rund, czyli 7 godzin i 19 minut, i zakończyła się bez rozstrzygnięcia. Po śmierci Koreańczyka z Południa Kim Duk-koo, który w listopadzie 1982 uległ obrażeniom z walki z Rayem Mancinim, WBC skróciła walki o tytuł z piętnastu do dwunastu rund. WBA poszła w jej ślady w 1987, a IBF w 1988. Rocky Marciano zakończył w 1956 roku niepokonany, z 49 wygranymi i 43 nokautami. Floyd Mayweather przewyższył go 26 sierpnia 2017 wygraną z Conorem McGregorem i zakończył z wynikiem 50:0. Oleksandr Usyk 18 maja 2024 w Rijadzie po wygranej z Tysonem Furym został pierwszym niekwestionowanym mistrzem wagi ciężkiej w erze czterech pasów. Terence Crawford pokonał 13 września 2025 Canela Álvareza i według WBO został pierwszym mężczyzną, który był niekwestionowanym mistrzem w trzech kategoriach wagowych.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.