La Canne (Francuska walka laską)
Francuska szermierka laską spacerową, której w XIX wieku uczono w paryskich salach obok savate. Z niej w XX wieku wyrósł sport canne de combat.
Podstawowe informacje
FrancjaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla La Canne (Francuska walka laską)
O sztuce walki La Canne (Francuska walka laską)
La canne to francuska szermierka laską spacerową. Leboucher de Rouen przedstawia ją w podręczniku z 1843 roku jako system obrony osobistej. Uczono jej w paryskich salach XIX wieku razem z savate, a J. Charlemont pisze w 1899 roku, że canne i boks wzajemnie się uzupełniają. Charlemont wymienia jako poprzedników, którzy jako pierwsi ustalili zasady nauczania canne, między innymi tych mistrzów: Michel dit Pisseux, Larribeau, Leboucher i Lecour. Jego własny traktat L'art de la boxe française et de la canne (1899) zna osiem głównych uderzeń, w tym pchnięcie końcem laski. Encyclopaedia Britannica podaje, że szermierka laską podupadła po początku XX wieku, a francuska Wikipedia datuje upadek na okolice 1920 roku. Dzisiejsza sportowa canne de combat według zeszytu szkoleniowego francuskiej federacji savate wywodzi się z metod XIX wieku, zwłaszcza z metody mistrza Charlemonta, a w latach siedemdziesiątych XX wieku na nowo skodyfikował ją Maurice Sarry. W przeciwieństwie do dawnej la canne zabrania pchnięcia.
Historia
Green (Martial Arts of the World, 2001) pisze, że la canne d'armes powstała jako uliczny system walki w czasie, gdy napoleońskie przepisy zakazywały noszenia mieczy w Paryżu, oraz że wielu szermierzy zaczęło ćwiczyć laskę jako legalny zamiennik miecza. Charlemont w dziele biograficznym z 1899 roku podaje, że Michel dit Pisseux urodził się w 1794 roku w La Courtille, był synem piekarza i sam był piekarzem, ułożył teorię zwaną l'Art de la savate i otworzył salę najpierw w swojej dzielnicy, a później w rue Buffaut na faubourg Montmartre. Charlemont cytuje pamiętniki, które nazywają go Michel Casseux.
Czytaj dalej
Podręcznik Théorie pour apprendre à tirer la canne en vingt-cinq leçons z 74 ilustracjami wydał w 1843 roku w Paryżu własnym sumptem Leboucher de Rouen, profesor canne, bâtonu, zręczności i boksu. Charlemont podaje jego pełne imię i nazwisko Louis-Amand-Victorin Leboucher oraz datę urodzenia 14 września 1807 roku w Rouen. W 1855 roku przejął salę w passage Verdeau, którą wcześniej prowadził Larribeau, i zmarł tam 7 września 1866 roku. Larribeau był według Charlemonta profesorem szermierki, canne i boxe française, który wydał mały i bardzo ciekawy traktat o canne. Przez dwadzieścia lat był marynarzem, walczył pod Trafalgarem i należał do ostatnich ocalałych z katastrofy okrętu Méduse 2 lipca 1816 roku. Francuska Wikipedia datuje jego metodę na rok 1856. Charlemont wydał w 1899 roku w Paryżu traktat L'art de la boxe française et de la canne z przedmową, którą napisał Dr Fernand Lagrange. Green podaje, że Joseph Charlemont pod koniec lat siedemdziesiątych XIX wieku podzielił nauczanie boxe française, canne i bâton oraz lutte parisienne na stopnie. Pierre Vigny według angielskiej Wikipedii opuścił w 1898 roku armię, założył w Genewie szkołę broni i samoobrony, a później był głównym instruktorem klubu bartitsu, którym kierował Edward William Barton-Wright. Francuska Wikipedia podaje, że nauczanie canne podupadło około 1920 roku, ponieważ paryskie ulice były bezpieczniejsze, a laska stała się dodatkiem, oraz że sportowa canne powróciła w latach pięćdziesiątych XX wieku z metodą, którą stworzył Roger Lafond.
Czym się różni
Green odróżnia la canne d'armes, uliczny system z laską spacerową, od sportowej canne de combat. Britannica podaje, że w porównaniu ze singlestickiem szermierka laską kładła taki sam nacisk na pchnięcie jak na cięcia, że laska bez kosza była zwrotniejsza, a cięcia często poprzedzał jeden lub kilka moulinets. Dzisiejsza canne de combat zakazuje pchnięcia i według zeszytu szkoleniowego federacji dopuszcza je tylko w pokazach i zawodach technicznych.
Technika
Leboucher w podręczniku z 1843 roku radzi przełożyć nadgarstek przez martingale i chwycić laskę dziesięć centymetrów pod głowicą. Lekcje opierają się na uderzeniach w twarz od wewnątrz i od zewnątrz, w bok i w głowę oraz na uderzeniach enlevés, z obronami w kwarcie, tercji i primie.
Czytaj dalej
Charlemont w 1899 roku krytykuje uderzenia dawnych mistrzów, brisés w głowę, enlevés od dołu w nadgarstek, fouettés i coups de bout volant, jako zbędne w obronie, ponieważ wychodzą tylko z nadgarstka. Zaleca bić par développement całą zaciśniętą dłonią i zaangażować bark, ramię, przedramię, nadgarstek i dłoń. Ramię zgina się i cofa jak najdalej do tyłu, a laska zatacza szybki łuk. Jego teoria ma osiem głównych uderzeń: coup de figure w tercji i w kwarcie, coup de flanc w tercji i w kwarcie, coup de jambe w tercji i w kwarcie, coup de tête i coup de bout. Kurs dzieli na cztery części: ćwiczenia przygotowawcze w miejscu, ruch na sucho, ćwiczenia przeciw przeciwnikowi i szczególne uderzenia z walką (assaut). Charlemont pisze w dziele biograficznym, że Leboucher był według niego pierwszym, który porzucił ekstralekką laskę dawnych szermierzy, że canne szermowano wówczas często bez maski i że jego pokazowa laska była z ciężkiego drewna derenia. Britannica podaje, że francuskie laski były z twardego drewna, miały około metra długości i zwężały się ku końcowi, a podczas walk treningowych noszono maski, rękawice, watowane kamizelki i ochraniacze goleni.
Dziś
Zorganizowaną szermierką laską we Francji kieruje federacja FFSbf&DA w dyscyplinie Canne de Combat et Bâton. Encyclopaedia Britannica podaje jeszcze jako organ zarządzający Comité National de Canne de Combat et Bâton, ale federacja rozwiązała go na nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu 13 kwietnia 2024 roku i zastąpiła komisją krajową. Green opisuje, że w stylu Savate Danse de Rue system broni nazywa się la canne et bâton lub canne d'armes i uczy się go dopiero po technikach gołych rąk. Angielska Wikipedia podaje jako zachowane podejście do samoobrony laską poza sportem metodę R. i J. Lafond.
Ciekawostki
Leboucher pisze w przedmowie z 1843 roku, że przeciętny uczeń potrafi zadać sto pięćdziesiąt uderzeń na minutę, a jego dwadzieścia pięć lekcji doprowadza ucznia tam, gdzie dawniej potrzeba było sześciu miesięcy praktyki. Według Charlemonta Michel Pisseux zainspirował broszurę na 52 strony z teorią savate w 15 częściach i teorią canne również w 15 częściach, które Charlemont uznał za całkowicie niezrozumiałe. Według Charlemonta Leboucher uczył w trzech lekcjach obrony zwanej défense du voyageur, co przyciągało cudzoziemców przejeżdżających przez Paryż, a wśród odwiedzających jego salę był też kompozytor Rossini.
Style i odmiany
Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między la canne a canne de combat?
La canne to starsza szermierka laską spacerową, której w XIX wieku uczono jako obrony osobistej i która znała też pchnięcie końcem laski. Canne de combat to forma sportowa skodyfikowana przez Maurice'a Sarry'ego w latach siedemdziesiątych XX wieku, która zakazuje pchnięcia.
Kto pisał o la canne w XIX wieku?
Podręcznik o canne wydał w 1843 roku Leboucher de Rouen, mały traktat napisał także Larribeau, a w 1899 roku ukazał się traktat L'art de la boxe française et de la canne, którego autorem jest J. Charlemont.
Czy la canne uczono razem z savate?
Tak. Leboucher w 1843 roku podpisywał się jako profesor canne, bâtonu, zwinności i boksu, a Charlemont w 1899 roku pisał, że canne i boks wzajemnie się uzupełniają.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.