Kuntaw
Kuntaw to historyczna sztuka ludu Samal z południa Filipin oraz nowoczesny system kuntaw lima-lima, który jego twórca Carlito A. Lanada odróżnia od chińskiego kun-tao.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Kuntaw
O sztuce walki Kuntaw
Kuntaw oznacza dwie różne rzeczy. Green (2001) za Ronaldem Harrisem opisuje kuntaw jako sztukę ludu Samal z Jolo, rywali plemienia Tausug, a Wiley (1996) pisze, że kun-tao utrzymało się u Samal i Tausug pod nazwą langka-kuntaw. Drugie znaczenie to nowoczesny system kuntaw lima-lima, którego założycielem jest według Wileya Carlito A. Lanada. Według Wileya Lanada upiera się, że filipińskie kuntaw nie należy do tej samej kategorii co chińskie lub indonezyjskie kun-tao. Według jego wykładni słowo powstało z połączenia hiszpańskiego con segrado, ze świętością, i tagalskiego hataw, uderzać, a lima-lima znaczy pięć, więc jest to sztuka pięciu świętych uderzeń. Wiley podaje, że techniki przypominają okinawskie karate Shorin-ryu i Shito-ryu z elementami chińskiego kung-fu. Sam Lanada powiedział Wileyowi, że zorganizował tę sztukę w 1960 roku, założył krajową organizację Kuntaw ng Pilipinas, a potem International Kuntaw Association, której jest założycielem i dyrektorem wykonawczym. Mówi też, że nie rości sobie praw do całego kuntaw, które według niego istnieje od 1365 roku, ale tylko do organizacji. Ustawa RA 9850 z 2009 roku uznaje arnis za filipińską narodową sztukę walki i sport, a kuntaw nie wymienia.
Historia
Green (2001) podaje, że niektórzy zwolennicy filipińskiego silat zaprzeczają wpływowi chińskiemu i twierdzą, że kuntao, często tłumaczone jako kung-fu lub droga pięści, rozwinęło się i przetrwało w izolowanych społecznościach chińskich. Wiley (1996) pisze, że kun-tao pochodzi z chińskiej prowincji Fukien i przejęli je Samal i Tausug z południowych Filipin. Według Wileya Lanada opowiada, że kuntaw można wyśledzić do 1365 roku, a w 1849 roku zakazał go gubernator Narcisco Claveria. Swoją linię wywodzi od Yoyong Hueno z regionu Bicol, którego syn Yong Iban Hueno przyjął po dekrecie o hiszpańskich nazwiskach nazwisko Lanada i był ojcem Carlita. Według Wileya Carlito zaczął naukę w wieku dziewięciu lub dziesięciu lat u ojca, dowódcy partyzantów. Serwis FMA Pulse podaje narodziny Lanady w 1936 roku, założenie Philippine Karate/Kung-fu (Kuntaw) Association w 1957 roku w Olongapo i powstanie International Kuntaw Federation w 1979 roku.
Czym się różni
Green w artykule o Azji Południowo-Wschodniej podaje, że kuntao rozumie się najczęściej jako zbiorczą nazwę chińskich sztuk walki na archipelagu i Półwyspie Malajskim, a Draeger ze Smithem wywodzą słowo z dialektu hokkien z prowincji Fujian. Kuntao jest według niego czysto bojowe i nie ma wymiaru sportowego, a ruchy filipińskiego kuntao są śmiercionośne i nie nadają się do reguł zawodów. Lanada natomiast według Wileya upiera się, że jego kuntaw nie ma żadnego związku z chińskim ani indonezyjskim kun-tao.
Technika
Green za Harrisem pisze, że formy kuntaw obejmują uderzenia rękami, nogami, kolanami i łokciami, wyglądem przypominają taijiquan i mają też elementy akrobatyczne, upadki z przewrotem i przerzuty w bok. Główną bronią Samal są według niego paznokcie z trucizną, dawniej długie własne, dziś sztuczne z aluminium lub z rogu bawołu karabao. Kuntaw lima-lima Lanady ma według Wileya pięć rozbrojeń, pięć pchnięć, pięć uderzeń, pięć rzutów oraz pięć bloków miękkich i pięć twardych, a według Lanady wszystko w nim jest po pięć. Praca nóg opiera się na dwóch trójkątach, odwróconym i zwykłym. Wśród form zwanych sayaw są naga, przemianowana na sagayan, sampaguita, mayon i zaawansowana bulsinara.
Trening
Green podaje, że sparing przychodzi dopiero po opanowaniu form, a ruchy w górę i w dół zwane langka wymagają dużej siły nóg. Podstawy Lanady, balangkas, opierają się według Wileya na ósemce, literze X i zasadzie płynięcia agos. Lanada opisał Wileyowi także paligitan, walkę w kole, w której przeciwnicy starają się wypchnąć jeden drugiego poza granice i w której na południu Filipin stawką były worki nieprzetworzonego ryżu.
Stopnie i postępy
Green za Harrisem pisze, że najwyższym stopniem kuntao jest żółty pas. Lanada według Wileya podaje dla stopnia mistrzowskiego w kuntaw lima-lima trzy kryteria: czas, wiek i międzynarodowy szacunek. Mistrz ma mieć co najmniej pięćdziesiąt lat, a stopnia mistrzowskiego nie przyznaje się za pięć zwycięstw w turniejach. Serwis FMA Pulse opisuje strukturę siedmiu niższych pasów, pięciu stopni czarnego pasa, trzech stopni mistrzowskich oraz stopni GrandMaster i Great-GrandMaster.
Dziś
Lanada powiedział Wileyowi, że jego organizacja ma członków w wielu krajach, najwięcej w Arabii Saudyjskiej, szkoły były też w Iranie i Libanie, a sam uczył w Clark Air Base, Subic Naval Base i w filipińskim lotnictwie. Serwis FMA Pulse podaje, że Lanada przeniósł się do USA, a siedziba federacji jest w Kalifornii. Ustawa RA 9850 z 2009 roku uznaje arnis za filipińską narodową sztukę walki i sport, a kuntaw nie wymienia.
Ciekawostki
Green w artykule o Filipinach pisze, że kuntao, filipińską sztukę z ruchami bez broni podobnymi do taijiquan, wyśledzono do prowincji, którą nazywa Kuntung. Bibliografia Wileya podaje książkę S. K. Dowda Kuntaw: the ancient art of Filipino hand and foot fighting, którą w 1978 roku wydało wydawnictwo Koinonia w Stockton. Serwis FMA Pulse podaje, że Lanada został w 1996 roku wpisany do Martial Arts Museum of America i International Karate Hall of Fame.
Często zadawane pytania
Czy kuntaw to to samo co chińskie kuntao?
Źródła się różnią. Green opisuje kuntao jako zbiorczą nazwę chińskich sztuk w Azji Południowo-Wschodniej, a Wiley podaje kun-tao z prowincji Fukien u Samal i Tausug. Lanada jednak według Wileya upiera się, że jego kuntaw nie ma związku z chińskim kun-tao.
Kim jest Carlito A. Lanada?
Według Wileya (1996) założyciel kuntaw lima-lima, a według własnych słów założyciel i dyrektor wykonawczy International Kuntaw Association. Sztukę tę według niego zorganizował w 1960 roku.
Co znaczy kuntaw lima-lima?
Według wykładni Lanady u Wileya kuntaw jest skrótem z hiszpańskiego con segrado i tagalskiego hataw, a lima-lima znaczy pięć, czyli sztuka pięciu świętych uderzeń.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.