Unsu

Podstawowe informacje

O kata

Unsu należy do najbardziej zaawansowanych kata Shotokanu i Shito-ryu; według shotokankarateonline.com w wielu dojo Shotokanu uczy się jej około 3. i 4. danu. Najbardziej znany jest skok z obrotem o 360 stopni, który themartialway.com.au określa jako prawdopodobnie najtrudniejszą technikę ze wszystkich kata Shotokanu. Według tego samego źródła dwa kopnięcia mawashi geri w Unsu to jedyne kopnięcia okrężne w kata Shotokanu, wykonywane przez ćwiczącego w leżeniu na ziemi. Kata opiera się głównie na pracy rąk. Themartialway.com.au wymienia pchnięcie jednym palcem ippon nukite, keito, haito, seiryuto oraz uderzenie nasadą dłoni teisho; shotokankarateonline.com opisuje przeplatanie miękkich, płynnych technik z szybkimi seriami i zmianami kierunku, w tym przejście do parteru. Angielska Wikipedia widzi w niej skondensowanie kata Bassai, Kanku, Jion, Empi, Jitte i Gankaku. Liczba ruchów różni się zależnie od sposobu liczenia: Wikipedia i themartialway.com.au podają 48, karatevancouver.ca 37. Themartialway.com.au umieszcza dwa okrzyki kiai na ruchach 27 i 37. Według Wikipedii Unsu należy do najczęstszych kata turniejowych; na liście WUKF z 2024 roku Shotokan wymienia ją wśród kata tokui, a Shorin-ryu wśród sentei.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwę zapisuje się znakami 雲 (chmura) i 手 (ręka), jak wyjaśnia karatevancouver.ca; tłumaczy się ją jako ręce chmur lub ręce w chmurach. Według angielskiej Wikipedii Masatoshi Nakayama wywodził nazwę z nieustannych przemian ciała podczas kata – rozszerzania, ściągania i przemieszczania, podobnie jak nieustannie zmieniają się chmury. Inna interpretacja, podawana zarówno przez Wikipedię, jak i karatevancouver.ca, łączy całe kata z burzą: ruch „rąk w chmurach” zmiata ręce przeciwnika i ma przedstawiać zbierające się chmury burzowe. Themartialway.com.au wspomina przypuszczenie, że kata wywodzi się z okinawskiego tańca ludowego, być może na cześć bogów wiatru i grzmotu Fujina i Raijina.

Twórca i historia

Angielska Wikipedia przypisuje Unsu Seisho Arakakiemu i umieszcza jego powstanie mniej więcej w latach 1860–1870. Według niej Arakaki (1840–1918) był tłumaczem języka japońskiego i chińskiego na dworze królewskim w Shuri oraz mistrzem stylów mnisiej pięści i białego żurawia. Themartialway.com.au zalicza Unsu do trzech kata Shotokanu, które można wywieść od Arakakiego. Karatevancouver.ca jest ostrożniejsze: uważa je za bardzo stare kata o niepewnym pochodzeniu, przejęte przez Shotokan i Shito-ryu, i pisze, że po raz pierwszy pojawiło się w książce Ryukyu Kenpo Karate, wydanej przez Gichina Funakoshiego w 1922 roku. Nie udało nam się ustalić w źródłach, kto przeniósł kata do Shotokanu i do Shito-ryu.

Różnice między stylami

Na Okinawie obok linii Arakakiego przetrwało też Unsu Motobu Choyu. Motobu Naoki, który opracował historię tej wersji, pisze, że Unsu szkoły Arakakiego i Unsu Motobu Choyu mają ze sobą tak mało wspólnego, że są niemal dwoma różnymi kata: wersja Motobu zaczyna się skrzyżowanymi rękami w juji uke i opiera się na dźwigniach i rzutach tuiti z ręką chwytną tsukami di. Przekazywana jest w niektórych dojo Kobayashi-ryu i Goju-ryu. W Shito-ryu kata nazywa się Unshu i pod tą nazwą lista WUKF z 2024 roku umieszcza je wśród kata tokui.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shōrin-ryū — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Techniki w kata