Hamahiga no Tonfa

Podstawowe informacje

O kata

Hamahiga no Tonfa to kata na parę tonfa, krótkich pałek z prostopadłą rękojeścią. W linii Tairy Shinkena japońska Wikipedia wymienia ją jako jedną z dwóch kat z tonfa, obok Yara Gua no Tonfa. Okinawski związek tradycyjnego karate ODKS podaje ją pod okinawskim brzmieniem Hamahija nu Tonfa. Z tej samej wyspy nazwę bierze też kata Hamahiga no Sai; to inna forma na inną broń, a oficjalna lista kat kobudo WUKF przypisuje każdą do kolumny jej broni. Według strony niemieckiego dojo kcdw.de, która przejmuje liczenie Inoue Motokatsu, kata ma 142 techniki; innego liczenia nie udało nam się znaleźć. To samo źródło uznaje ją za reprezentatywny przykład technik wyspy Hamahiga i zauważa, że dzisiejsza postać nosi cechy Shorei-ryu z kręgu Naha-te, co według niego może wskazywać na wpływ tego kierunku. Ponieważ kata znajduje się na oficjalnej liście WUKF, można ją ćwiczyć na zawodach kobudo tej federacji. Dojo Ryuseikai w Urayasu, które uczy Uechi-ryu i Ryukyu kobudo, na swojej stronie kat z tonfa podaje tylko Hamahiga no Tonfa, a naukę tonfy zastrzega dla posiadaczy dan.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa odnosi się do wyspy Hamahiga (浜比嘉島, po okinawsku Bamahija-shima) w archipelagu Yokatsu przy półwyspie Katsuren, dziś administrowanej przez miasto Uruma. Według angielskiej Wikipedii leżą na niej dwie wioski, Hama na północy i Higa na południu. Niemiecka Wikipedia nazwą Hama Higa (浜比嘉) określa też mężczyznę z tej wyspy, któremu przypisuje katę.

Twórca i historia

Niemiecka Wikipedia, opierając się na książkach Richarda Kima, przypisuje katę Hamie Higa (1663–1738), razem z kon, sai i kama o tym samym imieniu. Strona kcdw.de uważa natomiast, że dzisiejsze katy wyspy powstały ze starszego systemu Matsu Higi, związanego z miejscowymi tradycjami. Tej rozbieżności nie udało nam się rozstrzygnąć. W XX wieku katę przeniósł Taira Shinken. Od 1929 roku studiował kobudo u Yabiku Modena, od którego według kcdw.de nauczył się też tonfy, a w 1955 roku założył stowarzyszenie Ryukyu Kobudo Hozon Shinkokai. Według Victora Smitha przechowuje ono film, na którym Taira wykonuje katę.

Różnice między stylami

Shimabuku Tatsuo nauczył się katy od Tairy. Według Andy'ego Sloana, którego komentarz opublikował Victor Smith, stworzył na jej podstawie własną skróconą wersję dla Isshin-ryu: zachował charakterystyczne ruchy, w niektórych sekwencjach odwrócił kolejność i pominął to, co uważał za zbędne. Była to jedyna kata z tonfa w tym stylu, dlatego nazywał ją po prostu tuifa. Nazwa Chiefa, w dojo Wright's Karate zapisywana Chei fa, powstała według Sloana przez błędny zapis na etykietach filmu z 1966 roku. Skróconą postać pokazuje też ten film, a szkoła Smitha, Bushi no Te Isshinryu, ćwiczy ją pod nazwą Chia Fa. Związku z Matayoshi Kobudo nie znaleźliśmy w źródłach: angielska Wikipedia podaje przy tonfa tej szkoły tylko Matayoshi no Tunkuwa Dai Ichi i Dai Ni.

Klasyfikacja na zawodach

• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Okinawan Kobudo — Oficjalna lista kata ↗