Chen Xinjia Yilu (nowa rama, pierwsza droga)

Podstawowe informacje

O kata

Xinjia Yilu (新架一路) to pierwsza forma nowej ramy taijiquan stylu Chen, licząca 83 ruchy według zarówno angielskiej, jak i chińskiej Wikipedii. Opiera się na starej drodze, laojia: Chen Xiaoxing mówi Davidowi Gaffneyowi, że jego dziadek Chen Fake (1887–1957) po przybyciu do Pekinu w 1928 roku dodał do starej ramy nowe ruchy, w których zastosowanie bojowe jest wyraźniej widoczne. Główną różnicę Chen Xiaoxing widzi w mniejszych kołach, wyraźniejszym obracaniu nadgarstków i widocznym składaniu klatki piersiowej i talii. Przybyło wybuchów siły fajin, dźwigni qinna oraz ruchów sprężystych i skoków, przez co nowa rama jest fizycznie bardziej wymagająca. Chińska Wikipedia podkreśla przy niej spiralne nawijanie i przejście siły staw po stawie. Szkoła Madison Chen Style Taijiquan dzieli formę, podobnie jak laojia, na sześć części, a przejście w normalnym tempie szacuje na 15 do 20 minut. Trzecia część jest krótka, ale skupia większość kopnięć i skoków, w tym podwójne kopnięcie w skoku oraz kopnięcie obrotowe xuanfeng jiao. Jingang daodui, strażnik Buddy tłukący w moździerzu, powtarza się czterokrotnie, ostatni raz tuż przed zakończeniem.

Kata w poszczególnych stylach

Twórca i historia

Według angielskiej Wikipedii nazwa xinjia nie powstała w Pekinie, lecz w Chenjiagou. Gdy pod koniec rewolucji kulturalnej i po śmierci Chen Zhaopeia w 1972 roku uczył tam syn Chen Fakego, Chen Zhaokui, mieszkańcy wioski zaczęli nazywać jego formy nową ramą, ponieważ różniły się od tego, co znali od Chen Zhaopeia; tak to opisał Zhu Tiancai. Chen Yu, syn Chen Zhaokuia, zaprzecza z kolei, jakoby jego ojciec czy dziadek kiedykolwiek używali tej nazwy. Chen Xiaoxing wyjaśnił Gaffneyowi, że Chen Fake dostosował formę dla swoich pekińskich uczniów, którzy znali już sztuki walki i chcieli zobaczyć zastosowanie ukryte w starej drodze. Chen Zhaokui zaczął ją rozpowszechniać po śmierci ojca w 1957 roku, w latach sześćdziesiątych w Szanghaju, Nankinie i Zhengzhou, a w latach siedemdziesiątych co roku w Chenjiagou. Chińska Wikipedia podsumowuje to tak, że formę ułożył Chen Fake, a jej ostateczny kształt ustalił Chen Zhaokui.

Różnice między stylami

W porównaniu z pierwszą formą laojia, dla której angielska Wikipedia podaje 74 ruchy, nowa rama liczy 83. Według tego samego źródła postawy są bardziej zwarte, by ćwiczący był bardziej ruchliwy w walce, choć pozostają niskie. Opis szkoły Madison Chen Style Taijiquan podaje konkretny przykład: w pozycji xie xing ao bu tułów w starej drodze się pochyla, w nowej ramie pozostaje wyprostowany. Chen Xiaoxing przy tym upiera się, że zasady postawy i ruchu są w obu ramach takie same i że obie są formami podstawowymi.

Co trzeba umieć wcześniej

Kolejność nauczania różni się w zależności od miejsca. W Chenjiagou, według artykułu Gaffneya, zawsze zaczyna się od starej ramy, spokojniejszej i płynniejszej, gdzie zasadę łatwiej zrozumieć; w Pekinie jako pierwszą uczy się nowej ramy. Madison Chen Style Taijiquan pisze, że tradycyjnie uczy się jej uczniów, którzy znają już laojia. Chen Xiaoxing dodaje, że mniejsze spirale nowej ramy wykonuje się trudniej, a wewnętrzne wyczucie formy przychodzi później.

Pokrewne katy

• Wywodzi się z: Chen Laojia Yilu (stara rama, pierwsza droga)