Chatan Yara no Sai

Podstawowe informacje

O kata

Chatan Yara no Sai to okinawska kata kobudo z sai. Nosi imię Chatana Yary, wojownika z wioski Chatan, któremu przypisuje ją angielska Wikipedia. Podanym tam źródłem jest jednak tylko wywiad z przedstawicielką amerykańskiego oddziału Ryukyu Kobudo Hozon Shinkokai, dlatego autorstwo traktujemy jako tradycję, a nie udokumentowany fakt. Japońska Wikipedia zalicza ją do kat sai linii Tairy Shinkena, a okinawski związek na rzecz tradycyjnego karate (odks.jp) umieszcza ją w przeglądzie kat tradycyjnego okinawskiego kobudo. Japońskie dojo Bushukan, zajmujące się tą linią, pisze, że ma wiele wspólnych fragmentów z Tsuken Shitahaku no Sai i Tawada no Sai oraz że pchnięcia wykonuje się w niej głównie chwytem odwrotnym, z kciukiem opartym o bok trzonka i rękojeścią skierowaną do przodu. Do Isshin-ryu wprowadził ją Tatsuo Shimabuku po nauce u Tairy. O tej wersji angielska Wikipedia pisze, że zdecydowaną większość ruchów atakujących stanowią uderzenia zamachowe i że kata rozwija zamachowy ruch całego ciała. Na oficjalnej liście kat kobudo WUKF figuruje w kolumnie Sai jako Chatanyara no Sai. Liczby ruchów nie udało nam się w źródłach ustalić.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa ma trzy części: Chatan (北谷), wioska na Okinawie; Yara (屋良), wojownik, który według angielskiej Wikipedii z niej pochodził; i sai (釵), nazwa broni. odks.jp podaje zapis fonetyczny チャタンヤラヌサイ, z nu zamiast japońskiego no. Dojo Ryuseikai wyjaśnia, że katy sai noszą imię swego twórcy i jego krainy pochodzenia.

Twórca i historia

Angielska Wikipedia podaje, że Chatan Yara żył w latach 1668–1756 i że w wieku dwunastu lat rodzice wysłali go do Chin, gdzie u nauczyciela imieniem Wong Chung-Yoh nauczył się posługiwać kijem bo i sai. Oprócz tej katy przypisuje mu też Chatan Yara no Kon i Chatan Yara Kusanku, a jego synowi, zwanemu Yara Guwa, katę Yara Guwa no Tonfa. Autorstwo opiera na wywiadzie z Devorah Dometrich, prezeską Ryukyu Kobudo Hozon Shinkokai USA; niezależnego źródła, które by to potwierdzało, nie udało nam się znaleźć. Według japońskiej Wikipedii Taira Shinken uczył się kobudo u Yabiku Modena i w 1940 roku założył stowarzyszenie na rzecz jego zachowania. Angielska Wikipedia umieszcza założenie Ryukyu Kobudo Hozon Shinkokai dopiero w okresie po drugiej wojnie światowej.

Różnice między stylami

Japońska Wikipedia zalicza Chatan Yara no Sai do ośmiu kat sai linii Tairy Shinkena, obok Tsuken Shitahaku no Sai, Hamahiga no Sai i Tawada no Sai. W Isshin-ryu jest to druga kata sai; pierwszą jest Kusanku Sai, którą według angielskiej Wikipedii ułożył sam Shimabuku. Wśród kat sai Matayoshi Kobudo, czyli Nicho Sai, Sancho Sai i Shinbaru no Sai, angielska Wikipedia jej nie wymienia. Oficjalna lista kat kobudo WUKF prowadzi obok Chatanyara no Sai osobno także Toyei (Chatanyara Sho) no Sai; czym się obie różnią, nie znaleźliśmy w źródłach. Dojo Bushukan zwraca ponadto uwagę, że książki dwóch uczniów Tairy, Inoue Motokatsu i Sakagami Ryusho, opisują te same katy z dość odmiennymi ruchami.

Bunkai – zastosowania

Amerykańskie dojo Dynamic Martial Arts w Sioux Falls, które obok karate Shorin-ryu uczy też kobudo, opisuje w tekście Hanshiego George'a Alexandra nietypowe zastosowanie: pod koniec katy ćwiczący udaje odwrót lub ucieczkę, po czym się odwraca, natychmiast blokuje i odpowiada podwójnym uderzeniem. Ten sam tekst wspomina też o ukrytym ruchu, w którym z pasa wyciąga się trzecie sai i rzuca w nogę przeciwnika, by przybić ją do ziemi. To opis pochodzący z jednego dojo; innego źródła, które potwierdzałoby tę wykładnię, ani szczegółowej analizy zastosowań od okinawskich nauczycieli linii Tairy nie udało nam się znaleźć.

Klasyfikacja na zawodach

• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Okinawan Kobudo — Oficjalna lista kata ↗