Gatka

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaIndie

RegionAzja

Główny naciskBroń

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Gatka

O sztuce walki Gatka

Gatka to sztuka walki sikhów z Pendżabu. Indyjskie ministerstwo młodzieży i sportu opisało ją w grudniu 2020 jako tradycyjny styl walki wojowników sikhijskich nihang, używany do samoobrony i jako sport. Australijska stacja publiczna SBS (2017) podaje, że jej dzisiejsza forma powstała w późnym dziewiętnastym wieku. Według tej samej stacji Brytyjczycy za swoich rządów w dziewiętnastym wieku zakazali mieczy i zwyczaju sikhów noszenia miecza, a sztuki walki przetrwały jako gry ludowe, w których kij zastąpił miecz. Od 1920 roku gatka dzieli się według SBS na tradycyjne rasmi i sportowe khel. Kevin Menard pisze w encyklopedii Greena ostrożnie, że brytyjski singlestick, rozpowszechniony w całym imperium, prawdopodobnie wpłynął na gatkę, a jej podstawowy miecz treningowy i jego cięcia są bardzo podobne do singlesticka.

Historia

Indyjskie Ministerstwo Młodzieży i Sportu podaje w komunikacie prasowym z 20 grudnia 2020 roku, że gatka pochodzi ze stanu Pendżab i jako tradycyjny styl walki wojowników nihang sikhów służy zarówno do samoobrony, jak i jako sport. Australijska publiczna stacja SBS (2017), opierając się na tym, co powiedział Harjit Singh Grewal, podaje, że za brytyjskich rządów kolonialnych w dziewiętnastym wieku Brytyjczycy zakazali miecza, neja, gatki oraz zwyczaju noszenia miecza przez sikhów, a sztuki walki przetrwały jako gry ludowe, w których miecz zastąpiono kijem. Dzisiejsza postać gatki powstała według SBS pod koniec dziewiętnastego wieku, a od 1920 roku dzieli się na tradycyjne rasmi i sportowe khel. Zasady gatki spisał w 1936 roku major Kartar Singh Akali, dyrektor wychowania fizycznego w college'u w Ferozepur, a Uniwersytet Pendżabski w Lahore organizował przed podziałem Indii turnieje międzycollege'owe i międzyuniwersyteckie. Angielska Wikipedia dodaje, że gatka powstała jako styl walki kijem w ramach shastar vidya i że Brytyjczycy zakazali jej po drugiej wojnie anglo-sikhijskiej. Kevin Menard pisze w encyklopedii Greena Martial Arts of the World, że brytyjski singlestick, ćwiczenie z kijem rozpowszechnione w całym imperium, najwyraźniej wpłynął na sikhijską sztukę gatka, w której podstawowy miecz treningowy i jego cięcia bardzo przypominają singlestick.

Czym się różni

Związek gatki ze sikhijską sztuką shastar vidya źródła opisują różnie. SBS (2017) określa ją jako nieodłączną część rozległej sikhijskiej sztuki shastar vidiya. Angielska Wikipedia odróżnia tradycyjne shastar vidya i gatkę według śmiercionośności i pokazowości: shastar vidya jest według niej bardziej śmiercionośne, a gatka bardziej pokazowa. Od 1920 roku według SBS odróżnia się tradycyjną gatkę rasmi i sportową gatkę khel.

Technika

W sportowej gatce używa się według dziennika The Tribune (2023) drewnianych kijów długości od trzech do trzech i pół stopy wraz z tarczami z suszonej skóry, które chronią przeciwnika. Kij i tarcza farri zastępują według SBS podczas treningu miecz i tarczę. Angielska Wikipedia podaje, że kije nazywają się soti, a tarcze farri.

Trening

Angielska Wikipedia podaje, że miejsca treningowe nazywają się akhara, trening zaczyna się od pracy nóg i wzorców ruchowych całego ciała zwanych pentra, broń pojawia się później, a przed walką zwyczajowo wita się broń. Program dyplomowego kursu gatki w Khalsa College (2017 do 2018, dwa semestry) uczy zasad i sprzętu według zasad federacji i obejmuje pentra, walkę z single soti, soti z farri i styl wolny.

Zawody

Indyjskie Ministerstwo Młodzieży i Sportu zatwierdziło 20 grudnia 2020 roku włączenie gatki, kalaripayattu, thang-ta i mallakhamb do Khelo India Youth Games 2021 w Haryanie. W maju 2023 roku Indyjskie Stowarzyszenie Olimpijskie włączyło gatkę jako sport pokazowy do Igrzysk Narodowych 2023 w Goa. Gatka Federation of India i Punjab Gatka Association wprowadziły według SBS na wszystkich zawodach jako obowiązkowy strój komplet sportowy lub koszulkę i szorty, tenisówki oraz osłonę twarzy. Angielska Wikipedia opisuje pojedynek sportowy jako trwający mniej więcej trzy minuty ze zmianą ataku i obrony, za trafienie w dolną część ciała przyznaje się jeden punkt, w górną część tułowia dwa, a w plecy i głowę trzy, trafienia w twarz i uszy są faulami. Turnieje Światowej Federacji Gatki obejmują według niej konkurencje single soti i farri soti dla zawodników indywidualnych i drużyn oraz pokazy z bronią.

Dziś

Gatka jest według SBS nieodłączną częścią święta Hola Mohalla w Anandpur Sahib, gdzie setki sikhów nihang prezentują swoją sztukę. Indyjskie Ministerstwo Młodzieży i Sportu zalicza ją według pisemnej odpowiedzi w parlamencie z lipca 2022 roku do sportów krajowych wspieranych przez program Khelo India, a gatka była częścią trzeciej edycji Khelo India Youth Games. W Indiach działają Gatka Federation of India, według której zasad uczy się w Khalsa College, oraz National Gatka Association of India, której prezes Harjeet Singh Grewal wypowiadał się na temat włączenia gatki do igrzysk Khelo India. Wzajemnego stosunku obu organizacji nie udało nam się wyjaśnić na podstawie źródeł. Angielska Wikipedia podaje, że Punjabi University w Patiali oferuje roczny kurs dyplomowy gatki i że od 2011 roku odbywają się ogólnoindyjskie turnieje międzyuniwersyteckie.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.