Fist of Fury

Fist of Fury (精武門, Jingwu Men) to hongkoński film akcji z 1972 roku, który reżyser Lo Wei nakręcił dla studia Golden Harvest producenta Raymonda Chowa. Główną rolę Chen Zhena gra Bruce Lee. W USA film wyświetlano pod tytułem The Chinese Connection. Akcja zaczyna się w Szanghaju w 1908 roku. Chen Zhen wraca do szkoły Jingwu i dowiaduje się, że jego mistrz Huo Yuanjia nie żyje. Japońskie dojo z dzielnicy Hongkou wyśmiewa uczniów tablicą z napisem Chory człowiek Azji Wschodniej, a Chen odpowiada, wdzierając się do dojo. Chen Zhen to postać wymyślona na potrzeby filmu; Huo Yuanjia i założone przez niego stowarzyszenie Jingwu są prawdziwe. Walki stawiają Chena przeciw uczniom i mistrzowi japońskiego dojo. Bruce Lee, praktyk Wing Chun i twórca Jeet Kune Do, jest zarazem wymieniany jako autor choreografii akcji. Między Lee a Lo Weiem doszło do słownej kłótni, która według Wikipedii sprawiła, że Lee następny film wyreżyserował sam. Z powodu antyjapońskiej treści Raymond Chow kazał ocenzurować wersję japońską. Po filmie powstały kontynuacje i nowe adaptacje: New Fist of Fury (1976) z Jackiem Chanem, Fist of Fury II (1977), Fist of Fury III i Last Fist of Fury (oba 1979), Fist of Fury 1991, luźny remake Fist of Legend (1994) z Jetem Li, serial telewizyjny Fist of Fury (1995) z Donniem Yenem oraz Legend of the Fist: The Return of Chen Zhen (2010).

Sztuki walki w dziele

Choreografia walk

Źródła różnią się co do autorstwa scen walk: anglojęzyczne podają jako autora choreografii akcji Bruce'a Lee, chińskojęzyczne wymieniają jako szefa scen walk Han Ying-chieha, który w filmie gra też zarządcę Fenga. Może chodzić o różne ujęcie tych samych ról; nie udało nam się udokumentować, jak podzielili się pracą. Według Wikipedii walki są jak na swoje czasy dość realistyczne, a zwolnionego tempa używa się tylko oszczędnie. Kręcono bez dźwięku synchronicznego, dialogi i odgłosy dodano w dubbingu. W finałowej walce Jackie Chan zastąpił Chikarę Hashimoto przy kopnięciu w skoku; Lam Ching-ying, Yuen Biao i Corey Yuen pojawiają się w mniejszych rolach uczniów.

Fakty i fikcja

Huo Yuanjia (1868–1910) pochodził z Jinghai koło Tiencinu i od ojca Huo Endiego uczył się Mizongyi. W latach 1909–1910 założył z Nong Jinsunem w Szanghaju stowarzyszenie Jingwu (Chin Woo), według Wikipedii pierwszą cywilną organizację sztuk walki w Chinach, niezwiązaną z jednym stylem. Zmarł w Szanghaju 14 września 1910 roku. Przyczyna jego śmierci jest sporna: historyk Chen Gongzhe podaje krwotok z ust, a część kierownictwa Jingwu podejrzewała otrucie przez Japończyków. Szczątki ekshumowane w 1989 roku zawierały arszenik, którego tradycyjna medycyna chińska używała jako lekarstwa, więc umyślnego otrucia nie da się udowodnić. Zemstę Chena dodał dopiero film. Tablicę zakazującą wstępu psom i Chińczykom do szanghajskiego parku Wikipedia uważa za historycznie udokumentowaną, o jej dokładnym brzmieniu toczy się jednak debata wśród badaczy; scenę przy wejściu do parku nakręcono w ogrodzie Luís de Camões w Makau.

Ludzie i sztuki walki

• Huo Yuanjiaprawdziwa osoba, o której jest dzieło· Mizongyi (pięść zgubionego śladu) (faktycznie trenuje)
• Lo WeiReżyseria
• Han Ying-chiehReżyseria scen akcji
• Bruce LeeChoreografia walk· Jeet Kune Do (faktycznie trenuje)
• Bruce LeeAktor — jako Chen Zhen· Jeet Kune Do (faktycznie trenuje)