Kasagake (Łucznictwo konne do odległego celu)
笠懸Japońskie łucznictwo konne do odległego celu, jedna z trzech średniowiecznych dyscyplin. Celem był kapelusz łucznika, później skórzany krążek, a strzała ma zamiast grotu pustą głowicę.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Kasagake (Łucznictwo konne do odległego celu)
O sztuce walki Kasagake (Łucznictwo konne do odległego celu)
Kasagake to japońskie łucznictwo konne, w którym jeździec w galopie strzela do celu umieszczonego z dala od toru. Daijisen definiuje je jako zawody w strzelaniu z łuku z konia, które kwitły od późnego okresu Heian do okresu Kamakura: początkowo jako cel zawieszano kapelusz strzelca, później okrągły cel obciągnięty wołową skórą i wypchany na przykład słomą. Razem z yabusame i inuoumono należało ono, jak podają Daijisen, Nikkoku, Heibonsha i Nipponica, do trzech dyscyplin strzelania konnego wojowników. Maypedia odróżnia je od yabusame tym, że cel stoi daleko, około 30 m, a Nipponica podaje przy formie dalekiej cel około 18 m od toru o średnicy około 54,5 cm, a przy formie małej kwadratową deskę o boku około 12 cm tuż nad ziemią. Strzała ma, jak podają Nikkoku i Maypedia, zamiast grotu dużą pustą głowicę.
Czytaj dalej
Pochodzenie nie jest jasne, jak podaje japońska Wikipedia. Nikkoku podaje jako pierwsze poświadczone użycie słowa notatkę w dzienniku Chuyuki z 8. dnia 2. miesiąca 1092 roku, a japońska Wikipedia znajduje starsze świadectwo z 1057 roku, gdy członkowie domu jednego z Minamoto wykonywali kasagake nad brzegiem rzeki Kizugawa w drodze do Nary. Heibonsha pisze, że odbywało się podobno już w okresie Heian i wspominają je pisma i dzienniki z epoki, takie jak Chuyuki, a Maypedia podaje, że początek leży podobno w tym, że szlachta nakazywała wojownikom ćwiczebne strzelanie z konia nie na specjalnym torze, lecz na brzegu rzeki. Twierdzenie, że kasagake wprowadził Minamoto no Yoritomo, japońska Wikipedia uznaje z odwołaniem do starszego dzieła za błędne, a Maypedia pisze tylko, że Yoritomo często kazał strzelać do przedmiotów włożonych w bambus. Nikkoku nazywa je najstarszym ze strzelań konnych, które miało mniej surowy ceremoniał niż yabusame i inuoumono, prostsze urządzenia i potrzebowało mniej miejsca, dlatego często odbywało się w okresach Heian i Kamakura. W okresie Muromachi ustaliły się, jak pisze Heibonsha, sposoby i powstało wiele podręczników, a Nipponica umieszcza upadek dopiero pod koniec okresu Muromachi. W okresie Edo odnowił je, jak podaje Nikkoku, siogun Tokugawa Yoshimune razem z inuoumono i yabusame. Japońska Wikipedia cytuje współczesne mu dzieło, według którego Yoshimune ćwiczył najpierw właśnie kasagake, i podaje, że po restauracji Meiji znów podupadło, a dziś zachowują je Takeda-ryu i Ogasawara-ryu. Świątynia Kamigamo w Kyoto i turystyczny serwis Kyoto podają, że tamtejszą ceremonię kasagake w trzecią niedzielę października wykonuje Takeda-ryu ze stowarzyszenia Dai Nippon Kyubakai, które według własnego zestawienia wykonuje ją od 1979 roku także na święcie Doshin w mieście Miura.
Historia
Pochodzenie kasagake nie jest jasne, jak podaje japońska Wikipedia. Nikkoku podaje jako pierwsze poświadczone użycie słowa notatkę w dzienniku Chuyuki z 8. dnia 2. miesiąca 1092 roku, Heibonsha pisze, że odbywało się podobno już w okresie Heian i wspominają je pisma i dzienniki z epoki, takie jak Chuyuki, a Nipponica umieszcza pierwsze wzmianki w XI wieku. Japońska Wikipedia znajduje starsze świadectwo w piśmie z 1057 roku, gdy członkowie domu jednego z Minamoto wykonywali kasagake nad brzegiem rzeki Kizugawa w drodze do Nary. Maypedia wyjaśnia początek tak, że szlachta późnego okresu Heian nakazywała podobno wojownikom ćwiczebne strzelanie z konia nie na specjalnym torze, lecz na brzegu rzeki. Nikkoku nazywa je najstarszym ze strzelań konnych i przypisuje jego popularność w okresach Heian i Kamakura temu, że miało mniej surowy ceremoniał niż inuoumono i yabusame, prostsze urządzenia i potrzebowało mniej miejsca.
Czytaj dalej
W okresie Kamakura należało ono, jak podają Daijisen, Nikkoku, Heibonsha i Nipponica, do trzech dyscyplin strzelania konnego. Stowarzyszenie Dai Nippon Kyubakai podaje, że kronika Azuma kagami notuje, jak Yoritomo i Yoriie bawili się kasagake z gokenin, a celem ćwiczenia było wyćwiczenie strzału w twarz, rzucające się w oczy miejsce zbroi. Maypedia pisze, że Yoritomo często kazał strzelać do wachlarza lub obuwia włożonych w bambus. Twierdzenie, że kasagake wprowadził Yoritomo, japońska Wikipedia uznaje za błędne z odwołaniem do dzieła z okresu Edo, które przypomina notatkę z 1092 roku, ale ta sama Wikipedia cytuje inne stare dzieło, według którego daleka forma kasagake zaczęła się za rządów Yoritomo. Miasto Kasakake w prefekturze Gunma, dziś część miasta Midori, nosi według japońskiej Wikipedii nazwę od tego, że Yoritomo podobno tam wykonał kasagake. W okresie Muromachi ustaliła się, jak pisze Heibonsha, etykieta i powstało wiele podręczników, a Nipponica umieszcza upadek dopiero pod koniec tego okresu. Angielska Wikipedia pisze, że po upadku siogunatu Kamakura zachowały je tylko rody Ogasawara i Takeda, podczas gdy Nikkoku zalicza je w okresie Muromachi do trzech strzelań konnych, a Heibonsha pisze o ustalonych sposobach i wielu podręcznikach. W okresie Edo odnowił je, jak podaje Nikkoku, ósmy siogun Tokugawa Yoshimune razem z inuoumono i yabusame, Nipponica umieszcza odnowienie w reformach ery Kyoho, a japońska Wikipedia cytuje współczesne mu dzieło, według którego Yoshimune ćwiczył najpierw właśnie kasagake. Po restauracji Meiji znów podupadło, jak podaje japońska Wikipedia, a dziś zachowują je Takeda-ryu i Ogasawara-ryu. Stowarzyszenie Dai Nippon Kyubakai wymienia wśród swoich pokazów ceremonię kasagake na święcie Doshin w mieście Miura od lipca 1979 roku, a świątynia Kamigamo w Kyoto podaje, że jej ceremonię kasagake wykonuje Takeda-ryu z tego stowarzyszenia.
Czym się różni
W porównaniu z yabusame kasagake ma jeden cel zamiast trzech, dalej od toru: Maypedia podaje około 30 m wobec celów yabusame tuż przy torze. Nikkoku pisze, że kasagake ma mniej surowy ceremoniał niż yabusame i inuoumono, prostsze urządzenia i wystarcza mu mniej miejsca, a japońska Wikipedia uznaje je za praktyczniejsze i technicznie trudniejsze, lecz formalnie prostsze, o większym wymiarze rozrywkowym. Dai Nippon Kyubakai dodaje, że yabusame jedzie w jedną stronę i strzela do trzech celów po lewej, podczas gdy obrzędowe kasagake jedzie tam i z powrotem, a w drodze powrotnej strzela do niskiego celu. Strzała kasagake ma, jak podaje Nipponica, zamiast grotu pustą głowicę, a dla yabusame podaje grot rozwidlony. Mimo to kasagake nie jest tylko zabawą: Daijisen, Nikkoku i Maypedia znają formę obrzędową odbywającą się w świątyni, a świątynia Kamigamo wykonuje ją dziś jako ofiarę. Trzecią dyscypliną było inuoumono, czyli, jak podaje Nipponica, strzelanie z galopującego konia do biegnących psów strzałami, które psa nie zabijają, w tradycyjnej formie z 36 jeźdźcami i 150 psami, ostatnio pokazane, jak podaje Nikkoku, w 1881 roku.
Technika
Cel i jego odległość odróżniają kasagake od yabusame. Daijisen podaje, że pierwotnie jako cel zawieszano kapelusz strzelca, później okrągły cel obciągnięty wołową skórą i wypchany na przykład słomą, a Heibonsha opisuje cel z drewna cyprysowego obciągnięty skórą z watą. Odległość celu od toru źródła podają różnie: Heibonsha, Nikkoku i Maypedia około 30 m, Nipponica około 18 m, japońska Wikipedia 5 do 10 długości łuku (około 11 do 23 m), a świątynia Kamigamo dla swojej dzisiejszej ceremonii około 5 m od konia. Nipponica podaje tor długi na około 107 m i dzieli kasagake według odległości celu na formę daleką, którą zwykle się rozumie, z okrągłym celem o średnicy około 54,5 cm z czarnym kołem pośrodku, oraz formę małą z kwadratową deską o boku około 12 cm na wysokości około 36 cm nad ziemią i około 24 cm od krawędzi toru. Nikkoku podaje cel o boku 1 shaku 8 sun, a japońska Wikipedia dla formy małej deskę o boku 4 do 8 sun włożoną w bambus, do której strzela się w drodze powrotnej.
Czytaj dalej
Strzała ma, jak podają Nikkoku i Maypedia, zamiast grotu dużą pustą głowicę, Nipponica opisuje ją jako pusty jajowaty kawałek drewna z otworami, nasadzony na grot, aby strzelec nie zranił celu, i podaje, że ceremonię z tą strzałą wykonuje się dziś jako najwyższą ceremonię kyudo. Strój opisuje tylko japońska Wikipedia: nakładki na nogi jak w yabusame, rękawów się nie wiąże, a ochraniacza dłoni pierwotnie nie noszono, myśliwskiego kapelusza jak w yabusame się nie nosi, bo kapelusz strzelca bywał celem. Stowarzyszenie Dai Nippon Kyubakai opisuje formę ceremonialną jako jazdę tam i z powrotem: cel w drodze tam jest z obu stron ogrodzony bambusem, a strzelec ma na strzał tylko chwilę, gdy jest prostopadle do celu, w drodze powrotnej strzela do mniejszej deski przy nogach konia, do czego służą techniki strzelania ukośnie w lewo i w prawo w dół.
Trening
Kasagake wykonuje dziś, jak podają świątynia Kamigamo i własne zestawienie stowarzyszenia, Takeda-ryu ze stowarzyszenia Dai Nippon Kyubakai. Dai Nippon Kyubakai, które reprezentuje Takeda-ryu, podaje, że zainteresowani muszą przed oceną przyjęcia odwiedzić co najmniej dwa zwykłe treningi odbywające się w każdą niedzielę poza dniami pokazów, i że odrzuca tych, którzy chcą tylko strzelać do wielu celów, bo to nie sport. To samo stowarzyszenie podaje, że w kasagake stosuje się strzelanie ukośnie w lewo i w prawo w dół, a yabusame ćwiczy strzelanie dokładnie w lewo. Historycznie była to, jak pisze Heibonsha, sztuka strzelecka do ćwiczenia umiejętności bojowych, a według Dai Nippon Kyubakai wojownik miał ćwiczyć strzał w twarz, rzucające się w oczy miejsce zbroi.
Zawody
Daijisen, Nikkoku i Maypedia nazywają kasagake zawodami w strzelaniu z konia, a Nikkoku i Maypedia podają formę losowaną, którą japońska Wikipedia opisuje jako zawody z sędziami: dziesięciu strzelców losuje spośród pięciu par losów, a po dziesięciu przejazdach liczba trafień rozstrzyga o zwycięzcy każdej pary. Poza tym istniała według japońskiej Wikipedii forma stu strzałów jednego strzelca jako modlitwa lub podziękowanie oraz forma obrzędowa w świątyni, w której cele były ofiarami. Obecnych zasad, odległości ani mistrzostw dla kasagake nie udało nam się znaleźć w źródłach, a świątynia Kamigamo opisuje swoją ceremonię jako ofiarę dla świątyni.
Dziś
Świątynia Kamigamo w Kyoto podaje, że jej ceremonię kasagake wykonuje Takeda-ryu ze stowarzyszenia Dai Nippon Kyubakai, tor ma około 180 m, jeźdźcy w zbrojach wyruszają z południowego końca, na północnym zawracają i w drodze powrotnej strzelają do celów po obu stronach. Świątynia twierdzi, że kasagake jako ofiara dla świątyni jest wykonywane w całej Japonii tylko u niej. Miejski serwis turystyczny Kyoto podaje ceremonię w trzecią niedzielę października od godziny 13 i opisuje formę daleką jako strzelanie równolegle do ziemi z galopującego konia, a małą jako strzelanie do celu na ziemi. Prefektura Kanagawa podaje święto Doshin z kasagake w ostatnią niedzielę maja na plaży Aburatsubo w mieście Miura, a Dai Nippon Kyubakai wymienia je w swoim zestawieniu od lipca 1979 roku. Japońska Wikipedia wymienia też miasto Midori w prefekturze Gunma i podaje, że kasagake zachowują Takeda-ryu i Ogasawara-ryu, a przy Ogasawara-ryu wspomina małą formę kasagake w świątyni Katori jingu.
Ciekawostki
Nazwa kasagake pochodzi podobno według Nikkoku i Maypedia stąd, że jako cel zawieszano kapelusz strzelca, a Maypedia precyzuje, że na gałęzi. Japońska Wikipedia dodaje, że dlatego w kasagake nie nosi się myśliwskiego kapelusza jak w yabusame. Dai Nippon Kyubakai twierdzi, że ćwiczenie strzału w twarz miało sens bojowy, i przypomina, że trzej wojownicy, których wymienia, podobno zginęli trafieni strzałą w twarz. Miasto Kasakake w prefekturze Gunma, dziś część miasta Midori, nosi według japońskiej Wikipedii nazwę stąd, że Yoritomo podobno tam wykonał kasagake.
Często zadawane pytania
Czym kasagake różni się od yabusame?
Liczbą i odległością celów oraz ceremonialnością. Yabusame strzela do trzech celów przy torze, kasagake, jak podaje Maypedia, do jednego celu około 30 m dalej, a Nipponica podaje około 18 m. Nikkoku podaje przy kasagake mniej surowy ceremoniał i prostsze urządzenia, Dai Nippon Kyubakai jazdę tam i z powrotem z drugim, niskim celem w drodze powrotnej.
Kto założył kasagake i kiedy powstało?
Założyciel nie jest znany, a pochodzenie jest niejasne, jak podaje japońska Wikipedia. Nikkoku podaje pierwsze użycie słowa w dzienniku Chuyuki z 1092 roku, japońska Wikipedia starsze świadectwo z 1057 roku. Twierdzenie, że wprowadził je Minamoto no Yoritomo, japońska Wikipedia uznaje za błędne.
Gdzie można dziś zobaczyć kasagake?
W świątyni Kamigamo w Kyoto w trzecią niedzielę października, gdzie według świątyni wykonuje je Takeda-ryu ze stowarzyszenia Dai Nippon Kyubakai, oraz na święcie Doshin w mieście Miura w ostatnią niedzielę maja według prefektury Kanagawa. Japońska Wikipedia wymienia też miasto Midori w prefekturze Gunma.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.