Jodo (Kij przeciw mieczowi)
杖道Japońskie budo: ćwiczący z kijem jo staje naprzeciw rywala z drewnianym mieczem. Obecną postać ustaliła w 1968 roku All Japan Kendo Federation, w zawodach pokazuje się kata.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Jodo (Kij przeciw mieczowi)
O sztuce walki Jodo (Kij przeciw mieczowi)
Jodo to japońskie budo, w którym ćwiczący z kijem jo staje naprzeciw przeciwnika z drewnianym mieczem. Według All Japan Kendo Federation jeden z pary, uchi, trzyma miecz, a drugi, shi, kij, który służy raczej do kontrolowania przeciwnika w odpowiedzi na jego ruchy niż do ataku. Początki federacja wywodzi ze szkoły Shinto Muso-ryu, którą na początku XVII wieku założył Muso Gonnosuke.
Czytaj dalej
Encyklopedia Nipponica podaje, że w 1927 roku Nakayama Hakudo jako pierwszy otrzymał tytuł hanshi w sztuce kija, a w 1933 roku przyjęła ją do szkolenia nowa specjalna jednostka tokijskiej policji. W 1940 roku według tego samego hasła zmieniono jej nazwę na jodo. Po wojnie, w 1956 roku, jodo przyłączyło się wraz z iaido i naginatą do All Japan Kendo Federation. Komisja badawcza, którą według Nipponica od 1963 roku kierował Shimizu Takaji (Nipponica czyta jego imię jako Ryuji), przygotowała zestaw dwunastu technik podstawowych kihon i dwunastu kata, a federacja przyjęła go w 1968 roku jako jodo All Japan Kendo Federation. Według podręcznika federacji kij ma 128 cm długości, 2,4 cm średnicy i jest z białego dębu. Drewniany miecz mierzy 101,5 cm. W zawodach dwie pary pokazują ustalone techniki, ćwiczący zmieniają się w rolach uchi i shi, a sędziowie oceniają między innymi ducha, postawę, dokładność trafień, dystans i wyczucie czasu. Federacja nadaje w jodo stopnie kyu i dan oraz tytuły. Międzynarodowo jodo rozpowszechnia International Kendo Federation, a mistrzostwa Europy odbywają się od 2002 roku.
Historia
All Japan Kendo Federation wywodzi jodo ze szkoły Shinto Muso-ryu, którą na początku XVII wieku założył Muso Gonnosuke. Słownik biograficzny Kodansha podaje, że Gonnosuke przegrał z Miyamoto Musashi, udał się na górę Homan w Chikuzen, otrzymał tam boskie natchnienie i otworzył szkołę. Według angielskiej Wikipedii tradycja szkoły dodaje, że potem skrócił kij z około 185 do 128 cm, a w drugim pojedynku zmusił Musashi do cofnięcia się, lecz Wikipedia zastrzega, że opowieść może być upiększona. Według Kodansha szkoła była przekazywana w księstwie Fukuoka.
Czytaj dalej
Encyklopedia Nipponica opisuje drogę do czasów nowoczesnych. W 1927 roku Nakayama Hakudo otrzymał od Dai Nippon Butokukai jako pierwszy tytuł hanshi w sztuce kija. W 1933 roku nowa specjalna jednostka tokijskiej policji do opanowywania tłumu i ruchu drogowego przyjęła tę sztukę do szkolenia. W 1940 roku według Nipponica zmieniono jej nazwę na jodo i powstało stowarzyszenie, które wydało pierwszy podręcznik jodo, podczas gdy słownik Daijisen umieszcza nazwę jodo dopiero w czasach po wojnie. Po wojnie budo zakazano i według Nipponica przez pewien czas mogła trwać tylko policyjna praca z kijem. W 1956 roku jodo przyłączyło się wraz z iaido i naginatą do All Japan Kendo Federation. W 1963 roku powstała komisja badawcza, którą według Nipponica kierował Shimizu Takaji (Nipponica czyta imię jako Ryuji, słowniki Nichigai i Kodansha jako Takaji). Po kilku latach pracy przygotowała w 1968 roku dwanaście technik podstawowych kihon i dwanaście kata, a federacja je przyjęła. Podręcznik federacji z 2003 roku podaje, że zestaw służył przez 35 lat, w 1977 i 1987 roku został częściowo zmieniony, a od 2001 roku komisja jodo rewidowała go przez około dwa lata, nie zmieniając jego podstawy. Pierwsze mistrzostwa Japonii w jodo odbyły się w 1974 roku.
Czym się różni
Według angielskiej Wikipedii jodo All Japan Kendo Federation różni się od Shinto Muso-ryu zakresem i systemem stopni. Podaje ona, że kata zestawu wybrano z trzech pierwszych serii Shinto Muso-ryu, dziesięć z drobnymi zmianami i dwa nowo stworzone, oraz że licencji dawnej szkoły nie używa się w jodo federacji, a w ich miejsce obowiązują kyu, dan i tytuły. Według tej samej Wikipedii zestaw nie ma żadnego kata z krótkim mieczem kodachi, chociaż Shinto Muso-ryu używa go w niektórych kata. Szkoły kija miały według encyklopedii Nipponica różną długość kija, podczas gdy federacja przepisuje ją jednolicie. Od kendo jodo różni się tym, że zawody nie są swobodną walką, lecz pokazem kata, jak podaje japońska Wikipedia. Ta sama Wikipedia wspomina, że obok sekcji jodo federacji kendo istnieje też osobna All Japan Jodo Federation.
Technika
W jodo All Japan Kendo Federation jeden z pary, uchi, trzyma drewniany miecz, a drugi, shi, kij jo. Federacja podaje, że kij służy raczej do kontrolowania przeciwnika w odpowiedzi na jego ruchy niż do ataku. Podręcznik federacji dodaje, że jodo nie atakuje pierwsze, lecz zmienia się według ataku przeciwnika i go opanowuje, dlatego większość kata zaczyna się zasadą go no sen. Zestaw tworzy dwanaście technik podstawowych kihon i dwanaście kata. Podręcznik opisuje także postawy z kijem, z których większość ma formę prawą i lewą. Według encyklopedii Nipponica techniki wykonuje się równomiernie w lewo i w prawo. Japońska Wikipedia podaje, że uderzenia, pchnięcia i omiatania zatrzymuje się tuż przed celem, a uderzeniu towarzyszy okrzyk Ei, a pchnięciu okrzyk Ho.
Trening
Podręcznik All Japan Kendo Federation przepisuje kij jo o długości 128 cm (4 shaku 2 sun 1 bu) i średnicy 2,4 cm z białego dębu. Drewniany miecz mierzy w sumie 101,5 cm, rękojeść 24,2 cm, jest również z białego dębu i ma skórzaną osłonę. Długość kija według encyklopedii Nipponica była w dawnych szkołach różna i wyprowadzano ją na przykład ze wzrostu ćwiczącego, wysokości oczu lub ramion, lecz Shinto Muso-ryu ustaliła ją na 4 shaku 2 sun 1 bu, około 1,28 m. Techniki podstawowe ćwiczy się także osobno, kata w parze. Na egzaminach kyu techniki podstawowe pokazuje się jako pojedyncze ruchy. Podręcznik wymienia pięć korzyści z treningu: uprzejmość, zaufanie, szczerość i cierpliwość, silne i zręczne ciało, dobrą postawę, osąd i zdecydowanie oraz współpracę w społeczeństwie. Referat na kongresie Japanese Academy of Budo z 2010 roku zwraca uwagę, że jodo nie wymaga specjalnego dojo, wystarcza zwykła sala gimnastyczna, kij i drewniany miecz, i jest przez to tańsze niż dyscypliny ze zbroją lub tatami.
Stopnie i postępy
All Japan Kendo Federation nadaje w jodo stopnie kyu i dan oraz tytuły renshi, kyoshi i hanshi według wspólnego regulaminu. Do egzaminu na trzecie kyu należą etykieta z kijem, postawy i trzy techniki podstawowe jako pojedyncze ruchy, na drugie kyu etykieta z mieczem i trzy pojedyncze techniki podstawowe. Na pierwsze kyu dochodzą trzy kata. We wszystkich egzaminach na dan ćwiczący zmieniają się w kata w rolach shi i uchi. Według wytycznych International Kendo Federation kandydaci na pierwszy do piątego dan pokazują pięć kata wyznaczonych z góry, a kandydaci na szósty i siódmy dan sześć kata wyznaczonych w dniu egzaminu. Od pierwszego do piątego dan częścią egzaminu jest też test pisemny.
Zawody
Zawody w jodo nie są swobodną walką. Według All Japan Kendo Federation dwie pary pokazują ustalone techniki, ćwiczący zmieniają się w rolach uchi i shi, a sędziowie oceniają pełnię ducha, prawidłową postawę, dokładne trafienia z odpowiednią siłą, dystans, wyczucie czasu i etykietę. Japońska Wikipedia dodaje, że pary dzieli się na czerwoną i białą, a sędziowie rozstrzygają większością flag. Według encyklopedii Nipponica sposób przeprowadzania zawodów i zasady z przepisami dla sędziów przyjęto w czerwcu 1981 roku. Federacja podaje jednak pierwsze mistrzostwa Japonii już na rok 1974. Obowiązujące zasady federacji pochodzą z czerwca 2023 roku. Mistrzostwa Europy organizuje od 2002 roku, kiedy pierwsza edycja odbyła się w holenderskim Papendaalu, European Kendo Federation. Dwudziesta czwarta edycja odbyła się według jej przeglądu w 2026 roku we francuskim Mérignac.
Dziś
Jodo zarządza dziś All Japan Kendo Federation wraz z kendo i iaido. Jej biblioteka opublikowała we wrześniu 2026 roku program 53. mistrzostw Japonii w jodo. International Kendo Federation podaje jako swój cel rozpowszechnianie kendo, iaido i jodo na świecie i wydaje dla jodo standardy egzaminacyjne. Referat na kongresie Japanese Academy of Budo z 2010 roku opisuje próbne nauczanie jodo w gimnazjach w Higashihiroshimie i na uniwersytecie Kokugakuin. Japońska Wikipedia podaje, że techniki kija przejął także sektor ochrony, gdzie w niektórych kategoriach działalności ochroniarskiej wchodzą w skład obowiązkowego szkolenia i praktycznego egzaminu kwalifikacji państwowej.
Ciekawostki
Shimizu Takaji według słownika biograficznego Nichigai na prośbę Kano Jigoro, kierownika Kodokan, uczył jodo judoków od czwartego dan wzwyż. W 1970 roku uzyskał dziewiąty dan w jodo i w tym samym roku podróżował po Stanach Zjednoczonych jako wysłannik budo. Britannica podaje, że standardowa długość kija odpowiada wysokości ramion ćwiczącego.
Często zadawane pytania
Czym różni się jodo od Shinto Muso-ryu?
Shinto Muso-ryu to dawna szkoła, od której All Japan Kendo Federation wywodzi jodo. Jodo federacji to zestaw dwunastu technik podstawowych i dwunastu kata przyjęty w 1968 roku, z własnymi stopniami kyu i dan.
Jak długi jest kij jo?
Podręcznik All Japan Kendo Federation przepisuje długość 128 cm i średnicę 2,4 cm, a kij jest z białego dębu.
Czy w jodo się walczy?
Swobodnej walki w jodo nie ma. Na zawodach dwie pary pokazują ustalone techniki, a sędziowie oceniają ducha, postawę, dokładność, dystans, wyczucie czasu i etykietę.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.