Heki-ryu (Szkoła łucznictwa pieszego)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaJaponia

RegionAzja

Główny naciskBroń

Charakter i pochodzenie

Trening

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

O sztuce walki Heki-ryu (Szkoła łucznictwa pieszego)

Według słownika Daijisen Heki-ryu jest głównym nurtem japońskiego łucznictwa, założonym w okresie Muromachi przez Heki Danjo Masatsugu, a Nipponica i Heibonsha określają ją jako szkołę strzelania pieszo. Encyklopedia Nipponica w haśle Irie Kohei nazywa go odnowicielem japońskiego łucznictwa, ponieważ w czasach wojen Sengoku stworzył nowatorską metodę strzelania pieszo opartą na praktycznej użyteczności, w przeciwieństwie do wcześniejszego sformalizowanego podejścia opartego na zwyczajach ceremonialnych, i dodaje, że o jego pochodzeniu istnieje wiele teorii, a wiarygodnych źródeł jest mało. Według Nipponiki najstarsze źródła Honcho bugei shoden i Bujutsu ryusoroku podają, że pochodził z Yamato, zasłynął łucznictwem podczas podróży, na starość ostrzygł się na górze Koya i zmarł w wieku pięćdziesięciu dziewięciu lat, według pism Yamato-ryu pochodził z Iga. Nipponica podaje rok śmierci 1502, Britannica umieszcza powstanie szkoły w latach Meio od 1492 do 1501, a Heibonsha podaje, że lata urodzenia i śmierci nie są znane. Opracowanie Inazawy Yuko z 2014 roku wymienia jako założyciela Yoshidę Shigekatę i podaje, że dokumenty rodu Yoshida zawierają dwie różne opowieści: według jednej Danjo wprowadził Shigekatę w sposób strzelania, według drugiej Danjo to inne imię samego Shigekaty.

Historia

Nipponica w haśle Irie Kohei podaje, że Heki-ryu powstała w czasach wojen Sengoku jako nowatorska metoda strzelania pieszo oparta na praktycznej użyteczności, w przeciwieństwie do wcześniejszego sformalizowanego podejścia opartego na zwyczajach ceremonialnych, i że dlatego Heki Danjo Masatsugu nazywany jest odnowicielem japońskiego łucznictwa. Według Nipponiki o jego pochodzeniu istnieje wiele teorii, a wiarygodnych źródeł jest mało: najstarsze źródła Honcho bugei shoden i Bujutsu ryusoroku podają, że pochodził z Yamato, zasłynął łucznictwem podczas podróży, na starość ostrzygł się na górze Koya i zmarł w wieku pięćdziesięciu dziewięciu lat, według pism Yamato-ryu pochodził z Iga, należał do straży północnej, a po chorobie zamknął się w Yamato, by studiować łucznictwo. Heibonsha podaje, że żył w erze Meio, podróżował po prowincjach, gromadził ludzi i urządzał strzelania, aby rozpowszechnić strzelanie, a jego strzelanie pieszo zostało, w przeciwieństwie do wcześniejszego strzelania wyższych warstw, przyjęte jako łuk ludu. Datowanie w źródłach się różni: Daijisen umieszcza powstanie w środkowym okresie Muromachi, Nikkoku w późnym okresie Muromachi, Britannica w latach Meio od 1492 do 1501, Nipponica podaje rok śmierci 1502, a Heibonsha nie zna lat urodzenia i śmierci. Opracowanie Inazawy Yuko z 2014 roku wymienia jako założyciela Yoshidę Shigekatę i podaje, że dokumenty rodu Yoshida z hanu Ashimori zawierają dwie opowieści: według jednej Danjo wprowadził Shigekatę w sposób strzelania, według drugiej Danjo to inne imię Shigekaty, pana zamku Kawamori. Japońska Wikipedia podaje jako prawdopodobną także interpretację, że jest to postać zmyślona.

Czym się różni

Encyklopedia Maypedia podaje, że Heki-ryu została przyjęta przez niższych wojowników i lud oraz że wraz z Ogasawara-ryu dzieli japoński świat kyuda na dwie części. Heibonsha przeciwstawia strzelanie pieszo Heki-ryu wcześniejszemu strzelaniu wyższych warstw, a w starszym wydaniu podaje, że ród Ogasawara w okresie Muromachi uczył ceremonialnej strony łucznictwa i jazdy konnej. Japońska Wikipedia dzieli szkoły na szkoły zwyczajów ceremonialnych i strzelania z konia, takie jak Ogasawara-ryu i Takeda-ryu, oraz szkoły skoncentrowane na sposobie strzelania, takie jak Heki-ryu i Yamato-ryu. Britannica określa Heki-ryu jako reprezentatywną szkołę łucznictwa i wymienia obok Yoshidy gałęzie Sekka, Dosetsu, Insai i Chikurin, podczas gdy Heibonsha i Nikkoku traktują Yoshida-ryu jako odrębną całość, z której gałęzie się wyodrębniły.

Technika

Według Nipponiki Heki-ryu to nowatorska metoda strzelania pieszo, hosha, oparta na praktycznej użyteczności. Green podsumowuje podejście Heki Danjo słowami hi, kan, chu, czyli lecieć, przebić i trafić w środek, i podaje, że podejście to zostało szybko przyjęte, a Heibonsha pisze, że Masatsugu po odejściu ze służby osiągnął zrozumienie tych trzech zasad. Japońska Wikipedia podaje, że Heki-ryu unosi łuk ukośnie z przodu po lewej, w przeciwieństwie do Ogasawara-ryu i yabusame, które unoszą łuk przed ciałem, z wyjątkiem Honda-ryu, oraz że kładzie szczególny nacisk na chwyt łuku i pracę tenouchi. Według japońskiej Wikipedii pierwotne strzelanie gałęzi Insai odbywało się w pozycji stojącej na jednym kolanie, odpowiedniej do ukrywania się przed strzałami wroga, dziś strzela się zwykle na stojąco, tarcza zwana Heki kasumi była ustawiana nisko przy ziemi, a przy strzelaniu grupowym wszyscy strzelali do jednej tarczy. Nipponica podaje, że gałąź Chikurin wyróżniała się w dosha, zawodach w Sanjusangendo.

Trening

Heki-ryu uczono w okresie Edo w szkołach hanów. Opracowanie Sato Tamaki z 2010 roku podaje, że w Mito każdą szkołą łucznictwa kierował jeden nauczyciel z kilkoma pomocnikami, że zimą i wiosną ćwiczono łucznictwo, a latem i jesienią strzelanie z broni palnej, że Heki-ryu oraz gałęzie Sekka i Insai to strzelanie pieszo, a w wielkim jesiennym egzaminie przed władcą w roku 1842 wzięło udział siedemdziesięciu z 222 uczniów dziewięciu dojo łucznictwa. Kurosu Ken podaje, że w hanie Morioka łucznictwo przekazywano w szkole hanu od lat Horeki do końca bakufu, głównie gałąź Insai, ale jego zdaniem jej technika nie wykazywała wyraźnych cech szkoły, a pisma były raczej ogólnym podręcznikiem strzelania. Referat konferencyjny Kurosu Kena i Sato Akiry z 1982 roku dotyczy nowo odnalezionych licencji i zwojów mokuroku gałęzi Sekka w hanie Sendai. CiNii odnotowuje drukowane pisma gałęzi Chikurin, Sekka, Dosetsu i Insai z lat 1921 do 2006, a obok nich rękopisy z okresu Edo, na przykład z lat 1745, 1825 i 1848.

Stopnie i postępy

Nipponica podaje przy gałęzi Dosetsu, że Ban Dosetsu w roku 1588 przejął linię gałęzi Sekka przekazywaną jednej osobie i że odmówił sukcesji po Sekka, powołując się na znaczenie przekazania jednemu synowi. Japońska Wikipedia podaje przy gałęzi Insai rozróżnienie między przekazaniem jednej osobie wśród krewnych a licencją menkyo kaiden wśród uczniów niespokrewnionych. Nie udało nam się znaleźć w źródłach stopni dan i kyu dla Heki-ryu, a japońska Wikipedia wymienia przy gałęzi Insai trzech współczesnych posiadaczy tytułu hanshi.

Dziś

Green podaje, że nowe szkoły wywodzące się z Heki-ryu trwają do dziś, a Maypedia, że Heki-ryu zachowała się wraz z Ogasawara-ryu. Wśród członków Nihon Kobudo Kyokai ani Nihon Kobudo Shinkokai nie ma żadnej gałęzi Heki-ryu. Według japońskiej Wikipedii dziś przekazuje się linie gałęzi Insai w Satsumie, Bizen, Enshu i Settsu, gałęzie Okura i Dosetsu w Kumamoto, gałąź Sekka w Tokai i Mie, a gałąź Chikurin w Aichi i Kumamoto, a Honda-ryu, założona przez Hondę Toshizana jako odnoga gałęzi Chikurin, działa jako Honda-ryu Seikyukai. Uniwersyteckie kluby kyuda Heki-ryu i Honda-ryu działają według japońskiej Wikipedii między innymi na Uniwersytecie w Tokyo, w Waseda, Hosei, Tsukuba i Doshisha. Pismo gałęzi Insai z roku 2006 wydało stowarzyszenie uczniów linii Settsu.

Ciekawostki

Nipponica przytacza legendę z Honcho bugei shoden i Bujutsu ryusoroku: gdy Heki Danjo Masatsugu zabrakło strzał na polu bitwy i ukrył się za murkiem, wrogowie zaatakowali, on wyskoczył, uderzył cięciwą, zawołał Ei, a wrogowie rozpierzchli się ze strachu. Słownik Jinmei Plus podaje, że Masatsugu zreformował dawne łucznictwo, które według słownika zmieniło się w zabawę, i że uczył się dawnej szkoły Henmi-ryu. Według angielskiej Wikipedii założyciel gałęzi Insai pisał o Heki Danjo jako o przejawie boga Hachimana. Japońska Wikipedia podaje, że gałęzie Yoshida-ryu nazywano zbiorczo kuryu jippa.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.