Game of Death

Game of Death to hongkoński film akcji z 1978 roku. Powstał na podstawie projektu, który Bruce Lee kręcił we wrześniu i październiku 1972 roku i który po jego śmierci pozostał niedokończony. Wersję z 1978 roku wyreżyserował Robert Clouse, reżyserią akcji kierował Sammo Hung, a scenariusz napisał Clouse z Raymondem Chowem pod pseudonimem Jan Spears. Czas trwania zależy od wersji. Film opowiada o gwieździe filmów o sztukach walki Billym Lo, którego mafia próbuje zabić. Billy udaje własną śmierć i w przebraniu zwraca się przeciwko tym, którzy stoją za atakiem. Z ponad 120 minut, które Lee nakręcił w 1972 roku, film wykorzystuje tylko 12 minut i 41 sekund, głównie z końcowych walk. Lee staje w nich naprzeciw Dana Inosanta i jego eskrimy, koreańskiego mistrza hapkido Ji Han-jae oraz Kareema Abdul-Jabbara. W pierwotnym zamyśle każdy przeciwnik miał uosabiać słabość swojego stylu, czy to poleganie na stałych wzorach ataku i obrony, czy brak oszczędności ruchu, a Lee przeciwstawiał temu płynność, nieprzewidywalność i eklektyczną mieszankę technik. Konstrukcja oryginalnego filmu, w której bohater przechodzi przez strażników kolejnych pięter pagody, bywa łączona z późniejszymi filmami akcji i grami wideo, na przykład ze Street Fighterem i grą Kung-Fu Master z 1984 roku; włoscy badacze kina nazywają ją wczesnym filmem arcade. Żółty kombinezon, który Lee nosi w filmie, i buty Onitsuka Tiger włożyła w hołdzie Uma Thurman w Kill Bill.

Sztuki walki w dziele

Powstanie

Bruce Lee kręcił we wrześniu i październiku 1972 roku inną historię, niż ta, która ostatecznie wyszła. W pierwotnym scenariuszu jego postać, Hai Tien, zostaje zmuszona do poprowadzenia grupy wojowników do pięciopiętrowej pagody w Korei, by z jej ostatniego piętra zabrać chiński skarb narodowy; gangi porwały mu bowiem dwójkę młodszego rodzeństwa. Każde piętro miało przedstawiać inny styl. Udało się nakręcić walki z Danem Inosanto (eskrima), Ji Han-jae (hapkido) i Kareemem Abdul-Jabbarem. Nienakręcone zostały walki z dziesięcioma do dwudziestu karateków na czele z Bolo Yeungiem jako senseiem, z Hwang In-shikiem jako specjalistą od kopnięć i z Takym Kimurą, który miał zaprezentować styl modliszki i Wing Chun. Żółty kombinezon miał wyrażać wolność w walce bez przywiązania do jednego stylu; według André Morgana z Golden Harvest Lee najpierw wybrał czarny, ale przeszedł na żółty, bo na nim lepiej było widać ślady stóp Abdul-Jabbara.

Choreografia walk

Wersja z 1978 roku musiała w dużej mierze zastąpić postać Lee. Reżyserią akcji kierował Sammo Hung. Lee dublowali koreański mistrz taekwondo Kim Tai-chung, Yuen Biao, który przejął głównie ujęcia akrobatyczne, a także Albert Sham i Chen Yao-po. Różnice w postaci zakrywają sztuczna broda i duże ciemne okulary, a angielski głos postaci Lee podłożył Chris Kent. Walki z pagody film przeniósł do restauracji Red Pepper, gdzie występują Inosanto jako Pasqual, Ji Han-jae, Abdul-Jabbar jako Hakim i Hugh O'Brian jako Steiner. Wersja Redux z 2019 roku (producent Alan Canvan) natomiast wykorzystuje wyłącznie ujęcia z oryginalnych zdjęć i przywraca brakujące dialogi.

Ludzie i sztuki walki

• Robert ClouseReżyseria
• Sammo HungReżyseria scen akcji
• Bruce LeeAktor — jako Billy Lo· Jeet Kune Do (faktycznie trenuje)
• Dan InosantoAktor — jako Pasqual· Arnis (faktycznie trenuje)
• Ji Han-jaeAktor· Hapkido (faktycznie trenuje)
• Kim Tai-chungKaskader — jako Billy Lo (dublér)· Taekwondo (faktycznie trenuje)