puklerz
Mała tarcza pięściowa o średnicy do 45 cm z uchwytem za środkowym guzem, używana około 1100-1600 jako uzupełnienie jednoręcznego miecza, falchionu lub rapiera.
Podstawowe informacje
O broni
Puklerz to mała tarcza, którą nie trzyma się na przedramieniu, lecz w pięści. Nazwa pochodzi ze starofrancuskiego bocle lub boucle, guz, od którego powstało też francuskie bouclier, tarcza. W Europie był popularny w przybliżeniu od 1100 do 1600 roku. Średnica puklerza nie przekraczała zwykle około 45 centymetrów. Uchwyt znajduje się w środku, za wypukłym guzem. Puklerz łączono z jednoręcznym mieczem, falchionem lub rapierem. Najstarszy znany europejski podręcznik szermierczy, manuskrypt MS I.33 z około 1270-1320 roku, pochodzenia frankijskiego, uczy walki mieczem i puklerzem na obrazach, gdzie kapłan (sacerdos) prowadzi ucznia (scolaris); na dwóch ostatnich stronach występuje kobieta imieniem Walpurgis. Puklerz spełnia tu sześć zadań: chroni rękę, jest trzymany z przodu jak ruchoma zbroja zwężająca linie ataku przeciwnika, odbija ostrze, zakrywa położenie ręki z mieczem, uderza jak metalowa pięść i wiąże broń oraz ramiona przeciwnika. Manuskrypt należy od 1950 roku do Royal Armouries i jest przechowywany w Leeds; na jego podstawie rekonstruuje się walkę mieczem i puklerzem w historycznej szermierce europejskiej. Z puklerzem i szaszką szermuje się także w kaukaskiej tradycji parikaoba. Na starożytnych medalach puklerz wyrażał publiczne śluby wobec bogów za bezpieczeństwo władcy lub jego rolę obrońcy ludu.
Katy z użyciem tej broni
Źródła historyczne
- Liber de Arte Dimicatoria (MS I.33) — Lutegerus (Clericus Lutegerus), 1270–1330