Sumo amatorskie
アマチュア相撲Sportowa forma sumo pod International Sumo Federation (IFS), poza japońskim sumo zawodowym. Ma kategorie wagowe, zawody kobiet i mistrzostwa świata od 1992 roku.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Sumo amatorskie
O sztuce walki Sumo amatorskie
Amatorskie sumo to sportowa forma sumo uprawiana poza japońskim sumo zawodowym. Walczy się według tej samej podstawowej zasady, przegrywa ten, kto dotknie ziemi inną częścią ciała niż stopy albo opuści koło, ale ramy organizacyjne są inne. Zawodowe sumo kieruje Japan Sumo Association, jest zamknięte i bez kategorii wagowych, a amatorskie sumo jest otwarte, klubowe i rozgrywa się w rocznym kalendarzu turniejów.
Czytaj dalej
International Sumo Federation (IFS) wywodzi swoje powstanie z międzynarodowego turnieju w Japonii w 1980 r. i z poprzedniczki, którą w lipcu 1983 r. założyły Japonia i Brazylia, za datę założenia uznaje 10 grudnia 1992 r., gdy turniej otrzymał nazwę mistrzostw świata. W pierwszych mistrzostwach świata wzięło udział 73 zawodników z 25 krajów i terytoriów. W 1995 r. powstało sześć federacji kontynentalnych, od 31 stycznia 1998 r. IFS jest członkiem ARISF, a według własnych danych MKOl uznał ją tymczasowo w 2001 r. i w pełni w 2018 r. Liczba członków różni się zależnie od źródła: Olympedia podaje na styczeń 2026 r. 84 członków, serwis IFS 88 krajów i terytoriów. Sumo było sportem pokazowym w pokazie budo na igrzyskach olimpijskich w Tokio w 1964 r. i nigdy nie było w oficjalnym programie igrzysk. Główna różnica wobec formy zawodowej to kategorie wagowe i pełnowartościowe zawody kobiet, których japońskie sumo zawodowe nie zna. Walczy się w mawashi na dohyo o średnicy 4,55 metra, a według International World Games Association walki trwają od sekund do niecałej minuty. Na Igrzyskach Światowych sumo było sportem zaproszeniowym w Akicie w 2001 r., a oficjalnym od Duisburga 2005 do Birmingham 2022. Z Czechów do zawodowego sumo trafił Pavel Bojar, który w sierpniu 2001 r. jako pierwszy Czech wstąpił do stajni Naruto.
Historia
Historię amatorskiego sumo poza Japonią znamy głównie w ujęciu International Sumo Federation (IFS). Według niej pierwszy międzynarodowy turniej amatorski, ogólnojapońskie mistrzostwa z zaproszonymi zagranicznymi drużynami, odbył się w Japonii w 1980 r. W lipcu 1983 r. Japonia i Brazylia założyły poprzedniczkę federacji, w 1985 r. turniej przemianowano na International Sumo Championships, a jego dziesiąta edycja odbyła się w 1989 r. w São Paulo. 10 grudnia 1992 r. turniej otrzymał na pamiątkę założenia IFS nazwę Sumo World Championships, a w pierwszej edycji wzięło udział 73 zawodników z 25 krajów i terytoriów. W 1995 r. powstało sześć federacji kontynentalnych. Pierwsze duże japońskie mistrzostwa krajowe kobiet odbyły się w 1997 r., pierwsze mistrzostwa świata juniorów w Tokio w 1999 r. z udziałem 16 krajów, a pierwsze mistrzostwa świata juniorek w estońskim Rakvere w 2008 r. Pierwsze mistrzostwa świata kobiet angielska Wikipedia umieszcza w Aomori w 2001 r., równolegle z dziesiątą edycją mężczyzn, a dokumentu IFS na ten temat nie przeczytaliśmy. Sumo było dyscypliną pokazową w pokazie budo na igrzyskach olimpijskich w Tokio w 1964 r.
Czym się różni
W porównaniu z japońskim sumo zawodowym sumo IFS ma kategorie wagowe i zawody kobiet, a sumo zawodowe nie ma żadnego z nich. Według Sumo Fan Magazine zasady są poza tym w zasadzie takie same, z kilkoma różnicami w stroju: nie używa się ceremonialnego kesho-mawashi, mężczyźni mogą nosić pod mawashi elastyczne spodnie, a kobiety noszą trykot. Sumo zawodowe to zamknięty krąg stajni kierowany przez Japan Sumo Association, sumo amatorskie to sport klubowy z federacjami krajowymi, federacjami kontynentalnymi i mistrzostwami świata, a w Japonii kieruje nim osobna Japan Sumo Federation.
Technika
Wygrywa ten, kto wypchnie przeciwnika z koła albo zmusi go do dotknięcia dohyo jakąkolwiek częścią ciała poza stopami. Walka zaczyna się, gdy obaj zapaśnicy położą ręce na dohyo za liniami startowymi, a sędzia zawoła hakkeyoi, falstart ogłasza gyoji słowem matta i tachiai się powtarza. Zespół sędziowski składa się według przepisów IFS z sześciu osób: sędziego głównego, gyoji i czterech sędziów przy dohyo. Dohyo ma średnicę 4,55 m.
Czytaj dalej
Czas trwania walki źródła podają różnie: według streszczenia przepisów IFS o sędziowaniu obowiązujących od 6 września 2024 r. na sumocup.com walka trwa 3 minuty, a bez rozstrzygnięcia zarządza się jej powtórzenie, torinaoshi, natomiast zasady sumo na World Nomad Games podają 3 minuty dla wieku od 13 do 15 lat i 5 minut od 16 lat. Pierwotnego tekstu przepisów IFS nie udało nam się wczytać. Wśród zakazanych czynów, kinjite, to samo streszczenie wymienia uderzenie pięścią, kłucie palcami, kopnięcie w klatkę piersiową lub brzuch, ciągnięcie za włosy, chwytanie za gardło, gryzienie i spoliczkowanie. Kategorie IFS to u mężczyzn lekka do 85 kg, średnia do 100 kg, półciężka do 115 kg, ciężka powyżej 115 kg i open, a u kobiet do 65, do 73, do 80 i powyżej 80 kg oraz open. Na piątych mistrzostwach świata w 1996 r. były tylko trzy wagi, do 85, do 115 i powyżej 115 kg, plus open i zawody drużynowe. European Sumo Federation miała na Igrzyska Europejskie 2023 u mężczyzn i kobiet siedem wag i open. Na Igrzyskach Światowych 2022 w Birmingham rywalizowano w kategorii lekkiej, średniej, ciężkiej i otwartej wśród mężczyzn i kobiet.
Stopnie i postępy
Stopni, pasów ani indywidualnego rankingu dla pojedynczych zawodników International Sumo Federation nie zna. W jej źródłach znaleźliśmy tylko ranking European Sumo Federation, który decydował o kwalifikacji na Igrzyska Europejskie 2023 w Krakowie i o sporach wokół niej. Droga prowadzi przez kategorie wiekowe: mistrzostwa Europy 2025 w węgierskim Szigetszentmiklós rozegrano dla seniorów, U23 i U21 według Regulations on Competition i Regulations on Refereeing federacji międzynarodowej i europejskiej. Mistrzostwa świata juniorów odbywają się od 1999 roku, mistrzostwa świata juniorek od 2008 roku.
Dziś
International Sumo Federation ma siedzibę w Tokio, w dzielnicy Shinjuku. Olympedia podaje na styczeń 2026 84 członków, serwis IFS 88 krajów i terytoriów. IFS jest członkiem ARISF od 31 stycznia 1998, SportAccord (dawniej GAISF) od 16 października 1999 i International World Games Association od 22 listopada 2002, a według własnych danych MKOl uznał ją tymczasowo w 2001 i w pełni w 2018. Japońskie amatorskie sumo prowadzi Japan Sumo Federation, założona według IFS 1 września 1946. Na Igrzyskach Światowych sumo było dyscypliną zaproszeniową w Akicie w 2001 i oficjalną w Duisburgu 2005, Kaohsiung 2009, Cali 2013, Wrocławiu 2017 i Birmingham 2022, gdzie klasyfikacja medalowa wszech czasów wynosiła Rosja 14 złotych, Japonia 11 i Ukraina 9. W programie igrzysk 2025 sumo nie ma, angielska Wikipedia wiąże to z incydentami na igrzyskach 2022, źródeł pierwotnych nie przeczytaliśmy. Sumo było jednym z 13 sportów pierwszych World Combat Games w Pekinie w 2010.
Ciekawostki
Pavel Bojar z Pragi wstąpił w sierpniu 2001 r. jako pierwszy Czech do zawodowego sumo, do stajni Naruto w Chibie. Na igrzyskach olimpijskich w Tokio w 1964 r. sumo było częścią pokazu budo razem z kendo i kyudo, ale w oficjalnym programie igrzysk nigdy go nie było.
Często zadawane pytania
Czy sumo jest dyscypliną olimpijską?
Nie. W oficjalnym programie igrzysk olimpijskich sumo nigdy nie było, w Tokio w 1964 roku było tylko częścią pokazu budo. MKOl uznaje jednak International Sumo Federation.
Czy kobiety mogą startować w sumo?
W sumo amatorskim tak. Kobiety mają własne mistrzostwa świata IFS i startowały na Igrzyskach Światowych od 2005 do 2022 roku. Japońskie sumo zawodowe nie ma zawodów kobiet.
Jak wygrywa się w sumo amatorskim?
Tak samo jak w sumo zawodowym: wygrywa ten, kto wypchnie przeciwnika z koła dohyo albo zmusi go do dotknięcia ziemi inną częścią ciała niż stopy.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.