Lucha canaria (zapasy kanaryjskie)
Kanaryjskie zapasy w piaszczystym kręgu, w których rywalizują całe drużyny. Walczy się w chwycie za brzeg spodni, a wygrywa się powaleniem przeciwnika.
Podstawowe informacje
HiszpaniaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Lucha canaria (zapasy kanaryjskie)
O sztuce walki Lucha canaria (zapasy kanaryjskie)
Lucha canaria, kanaryjskie zapasy, to tradycyjne zapasy Wysp Kanaryjskich, łączone z Guanczami, pierwotnymi mieszkańcami wysp. Zapasy odbywają się w piaszczystym kręgu zwanym terrero, a od większości zapasów różnią się tym, że rywalizują drużyny: pojedynek kończy się dopiero, gdy pokonani są wszyscy członkowie jednej drużyny. Według przepisów Federación de Lucha Canaria zapaśnik chwyta przeciwnika lewą ręką za brzeg spodni. Upadek jest ważny, gdy ziemi dotknie jakakolwiek część ciała poza stopami, po upadku walka się nie toczy dalej, a dźwignie i duszenia są zabronione. Chwyty nazywają się mañas. Za bierność uważa się, gdy zapaśnik w ciągu 25 sekund wyraźnie nie spróbuje rzutu. W formacie tres las dos mejores staje dwunastu zapaśników na drużynę. Najstarszy udokumentowany spisany regulamin powstał według historyka Manuela Hernándeza Gonzáleza w 1872 roku w Matanzas na Kubie, gdzie spisali go kanaryjscy emigranci. Wspólny regulamin dla wszystkich wysp przyniósł według hiszpańskiej Wikipedii dopiero Reglamento General Orgánico z 1960 roku. Dziś federacja organizuje trzy poziomy klubowych zawodów mężczyzn, ligę kobiet i zawody młodzieżowe.
Historia
Lucha canaria jest tradycyjnie łączona z Guanczami, pierwotnymi mieszkańcami Wysp Kanaryjskich przed kastylijskim podbojem. Według hiszpańskiej Wikipedii przez ograniczone kontakty każda wyspa wypracowała własne zasady, a wspólny regulamin dla wszystkich wysp przyniósł dopiero Reglamento General Orgánico z 1960 roku. Najstarszy udokumentowany spisany regulamin powstał nie na Kanarach, lecz na Kubie. Według historyka Manuela Hernándeza Gonzáleza spisali go w Matanzas kanaryjscy emigranci na uroczystości Candelaria od 1 do 4 lutego 1872 roku. Ostatnie zmiany obecnego regulaminu zatwierdziło nadzwyczajne walne zgromadzenie Federación de Lucha Canaria 5 października 2019 roku.
Czym się różni
Lucha canaria różni się od większości zapasów rywalizacją drużyn. Według angielskiej Wikipedii pojedynek kończy się dopiero, gdy pokonani są wszyscy członkowie jednej drużyny. Pojedyncza walka trwa według przepisów federacji w formacie lucha corrida trzy minuty, w pozostałych formatach i przy osobistych wyzwaniach półtorej minuty, z możliwym przedłużeniem o minutę przy rozpoczętym chwycie. Gdy upadną obaj zapaśnicy jednocześnie, sędzia ogłasza revuelta, czyli tabla.
Technika
Według przepisów Federación de Lucha Canaria zapaśnik musi lewą ręką chwycić przeciwnika za brzeg spodni, a przepisy rozróżniają chwyty mano metida i mano abajo. Upadek jest ważny, gdy ziemi dotknie jakakolwiek część ciała poza stopami. Upadek spowodowany pociągnięciem za rękę przeciwnika nie jest ważny. Po upadku walka się nie toczy dalej, a dźwignie i duszenia są zabronione. Za bierność uważa się, gdy zapaśnik w ciągu 25 sekund wyraźnie nie spróbuje rzutu, i następuje upomnienie. Chwyty nazywają się mañas. Hiszpańska Wikipedia dzieli je na uchwyty (cogida de muslo, cucharón), bloki (garabato, traspiés) i uniki (tronchada, vacío), ale oficjalne przepisy nie dzielą ich na grupy.
Trening
Konkretnej metodyki treningowej nie znaleźliśmy w źródłach. Federacja organizuje klubowe zawody kadetów i juniorów oraz reprezentacje wysp od kategorii uczniowskiej. Każda drużyna musi mieć dyplomowanego trenera lub mandadora akredytowanego przez federację, który ustala kolejność zapaśników. Do szkół lucha canaria trafia według telewizji RTVC przy wydarzeniach takich jak Tydzień Kanaryjskich Sportów Tradycyjnych w maju 2025 roku.
Stopnie i postępy
Systemu stopni nie znaleźliśmy w źródłach, awansuje się przez zawody. Klubowe zawody mężczyzn mają według federacji trzy poziomy, pierwszą, drugą i trzecią ligę, a osobno istnieje kategoria kobiet z własną ligą i zawodami Interinsular. Walki kobiet pokazuje się też na uroczystych pojedynkach w Dniu Wysp Kanaryjskich.
Dziś
Zapasy odbywają się w terrero, które według przepisów federacji tworzą dwa współśrodkowe kręgi o średnicy co najmniej 15 i 17 metrów, z pięciocentymetrową warstwą piasku lub spulchnionej ziemi i liniami z wapna. Drugi dokument federacji, Reglamento, podaje jako minimum 8 metrów, dokumenty się więc rozchodzą. W formacie tres las dos mejores staje dwunastu zapaśników na drużynę, a przy mniej niż dziewięciu mecz się nie odbywa. W formacie lucha corrida jest ich osiemnastu, w formacie todos contra todos sześciu lub ośmiu, a każda drużyna może mieć do czterech rezerwowych.
Ciekawostki
Na uroczystości w Matanzas w 1872 roku zapaśnicy byli według Hernándeza Gonzáleza dobierani losowo, a nagrody wynosiły 50, 25 i 10 peset zależnie od liczby pokonanych przeciwników. Zapasy odbywały się w cyrku zbudowanym tylko w tym celu, a widzowie nie mogli klaskać zwycięzcom. Według hiszpańskiej Wikipedii za najstarszy kanaryjski klub uważa się Club Adargoma z San José.
Często zadawane pytania
Jak wygrywa się w lucha canaria?
Przez powalenie przeciwnika. Upadek jest ważny, gdy ziemi dotknie jakakolwiek część ciała poza stopami. W rywalizacji drużyn pojedynek kończy się dopiero, gdy pokonani są wszyscy członkowie jednej drużyny.
Ilu zapaśników liczy drużyna w lucha canaria?
Według przepisów federacji dwunastu w formacie tres las dos mejores, osiemnastu w lucha corrida i sześciu lub ośmiu w formacie todos contra todos.
Jak duże jest terrero?
Według przepisów federacji tworzą je dwa współśrodkowe kręgi o średnicy co najmniej 15 i 17 metrów z warstwą piasku. Drugi dokument federacji podaje jako minimum 8 metrów.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.