Yokozuna / Grand Champion
横綱
Najwyższa i jedyna dożywotnia ranga w zawodowym sumo, nadawana wyłącznie zawodnikom o wyjątkowych wynikach i nienagannej postawie.
Podstawowe informacje
Definicja
Yokozuna to szczyt hierarchii zawodowego sumo i w odróżnieniu od niższych rang zawodnik raz jej nadanej nigdy nie traci przez degradację, może się jej jednak zrzec dobrowolnie albo zostać wezwanym do zakończenia kariery przy długotrwale słabych wynikach. O awansie decyduje Rada ds. Oceny Yokozunów przy Japońskim Związku Sumo, i to nie tylko na podstawie wyników sportowych (zwykle dwa kolejne zwycięstwa turniejowe na pozycji ōzeki), ale też na podstawie tzw. hinkaku, czyli godności i charakteru odpowiadających najwyższej pozycji. Yokozuna ma wyłączne prawo wykonywać szczególną wersję rytuału dohyō-iri z zawieszoną liną shimenawa wokół bioder, symbolizującą jego czystość i związek z tradycją shintō. Rytuał ten występuje w dwóch stylach, shiranui i unryū, różniących się układem ramion w geście końcowym. Ze względu na skrajnie ostre wymagania w jednym czasie aktywnych bywa tylko kilku yokozunów, a bywały też okresy, gdy pozycja ta pozostawała nieobsadzona.
Powiązane pojęcia
Wyniesiony gliniany krąg o średnicy 4,55 m, na którym rozgrywa się walki sumo. Jego granicę tworzą do połowy zagłębione słomiane wałki zwane tawara.
Shikiri / Pre-Bout Ritual仕切りPowtarzany rytuał przysiadów i wpatrywania się w przeciwnika, którym zapaśnicy sumo budują przed samym starciem (tachiai) przewagę psychiczną.
Tachiai / Initial Charge立合いMoment jednoczesnego wyrwania obu zapaśników sumo z przysiadu do pierwszego kontaktu, decydujący o rytmie, a często i o wyniku całej walki.