Pencak Silat Beksi
Silat betawi z Kampung Dadap w Tangerangu. Według źródeł rozwinął go Chińczyk peranakan Lie. Nie udało nam się znaleźć roku powstania.
Podstawowe informacje
IndonezjaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Pencak Silat Beksi
O sztuce walki Pencak Silat Beksi
Beksi to silat betawi z Kampung Dadap w dystrykcie Kosambi w Tangerangu. Według kilku źródeł styl rozwinął Chińczyk peranakan Lie, który żył od 1854 do 1951 i połączył sztukę walki swojej rodziny z nauką betawijskich nauczycieli. Jego imię zapisuje się w literaturze na cztery sposoby: Lie Tjeng Ok (Hamidah 2024), Lie Tjeng Hok (Cipta 2023), Lie Ceng Oek (BPNB Jawa Barat) i Lie Cheng Oek (Jakarta Post).
Czytaj dalej
Nie udało nam się znaleźć roku powstania. Purnama 2018 pisze o roku 1800, a Hamidah 2024 cytuje szacunek Guru Besara Dasika Aripina, według którego styl powstał w ostatniej dekadzie 1880 lub wcześniej. Także wyjaśnienie nazwy nie jest jednolite. BPNB wywodzi ją z chińskiego Bie Sie, gdzie Bie oznacza obronę, a Sie cztery. Purnama cytuje G. J. Nawiego, według którego chodzi o hokkien bhe si w znaczeniu kuda-kuda, a Hamidah podaje jako możliwe pochodzenie wyrażenie Bi Sai w znaczeniu walczyć. Technicznie, według Jakarta Post, jest to walka na bliski dystans bez kopnięć atakujących. BPNB podaje jako cechę stylu odwrócone uderzenie pięścią wewnętrzną stroną przedramienia do góry oraz uderzenie łokciem, a Cipta wymienia szybkość rąk, niską postawę i ciasną obronę. W Petukangan według Hamidah uczy się dwunastu jurus, z których Beksi, Gedig i Tancep należą do podstawowych. Nauka zaczyna się od odczytania przysięgi Ikrar Beksi. Styl jest używany w obrzędzie palang pintu podczas betawijskich wesel, a Purnama szacuje co najmniej 120 sanggar silatu beksi w rejonie Jabodetabek.
Historia
Większość źródeł umieszcza początki beksi w Kampung Dadap w dystrykcie Kosambi, który należy do Tangerangu w prowincji Banten. Cipta 2023 określa Lie jako potomka Chińczyków z rolniczej rodziny, której przodkowie mieli pochodzić z Xiamenu, i podaje lata jego życia od 1854 do 1951. Według tego samego artykułu połączył on sztukę walki swojej rodziny z nauką betawijskich nauczycieli. Hamidah 2024 wymienia jako jego betawijskich nauczycieli Ki Jidana, który mieszkał w Gang Dukun w Kampung Dadap, i Ki Mi'ah, a także Pangerana Abdullaha Ganiego.
Czytaj dalej
Rok powstania rozchodzi się nawet między artykułami naukowymi. Purnama 2018 pisze, że beksi powstało w roku 1800 we wsi Dadap. Hamidah 2024 cytuje szacunek Guru Besara Dasika Aripina, według którego styl powstał w ostatniej dekadzie 1880 lub nawet wcześniej. Daty życia Lie Tjeng Oka zgadzają się w tych trzech artykułach. Styl rozprzestrzeniał się dalej przez uczniów. Hamidah wymienia czterech głównych uczniów H. Godzaliego: H. Hasbullaha, Kong Muhammada Nura, Kong Simina i Kong Mandora. BPNB podaje, że H. Hasbullah (od 1896 do 1989) rozwinął swoją sztukę w Petukangan, Kebayoran Lama, Ulujami i Pondok Aren, i nazywa go założycielem tamtejszego nurtu. Według BPNB stworzył on trzy dzisiejsze perguruan: Silat Beksi H. Hasbullah, Silat Beksi Engkong Nur i Silat Beksi Engkong Simin. Około lat siedemdziesiątych beksi zaczęło się według Hamidah organizować, między innymi w Perguruan Silat Putra Betawi. Nauczyciel Silat Beksi Foundation Naupal Haryawan twierdzi według Jakarta Post, że pierwsi mistrzowie byli silnie pod wpływem chińskiego wushu oraz ćwiczyli i uczyli w tajemnicy nocą.
Czym się różni
Od innego stylu betawijskiego, cingkrik, beksi różni się według Jakarta Post tym, że jest walką na bliski dystans, w której brakuje kopnięć atakujących nogami. Według BPNB typowe dla beksi jest odwrócone uderzenie pięścią i uderzenie łokciem. Samo beksi nie jest jednolite. W Petukangan uczy się według Hamidah dwunastu jurus o nazwach różniących się od listy w Kompasie, gdzie dwunasta forma nazywa się Selempang 12. BPNB wyróżnia ponadto trzy dzisiejsze perguruan, które stworzył H. Hasbullah. Listy form różnią się w zależności od źródła.
Technika
Według BPNB cechą beksi jest odwrócone uderzenie pięścią wewnętrzną stroną przedramienia do góry oraz uderzenie łokciem. Cipta 2023 wymienia szybkość rąk, niską postawę i ciasną obronę. Jakarta Post opisuje styl jako walkę na bliski dystans bez kopnięć atakujących. Wyjaśnienie nazwy różni się w źródłach. BPNB wywodzi beksi z chińskiego Bie Sie, gdzie Bie oznacza obronę, a Sie cztery. Purnama 2018 wspomina trzy wyjaśnienia: Bie Sie według Lie Ceng Oeka, hokkien bhe si w znaczeniu kuda-kuda według G. J. Nawiego oraz akronim Berbaktilah Engkau Kepada Sesama Insan. Hamidah 2024 dodaje Bi Sai lub Bhe Sai w znaczeniu walczyć lub rywalizować. Podstawę nauki tworzą jurusy. Hamidah pisze, że w Petukangan wierzy się w dwanaście jurus, gdzie po pierwszych czterech następuje osiem rozwijających. Hamidah wymienia je następująco: Beksi, Gedig, Tancep, Cauk, Broneng, Ganden, Bandut, Petir, Tingkes, Beksi I, Silem i Bolang-Baling. Kompas się od tego różni, dwunasta i ostatnia forma nazywa się według niego Selempang 12. Purnama podaje Beksi, Tancap i Gedig jako trzy podstawowe jurus we wszystkich regionach. Według H. Muhammada Soleha, nauczyciela z Petukangan, najczęściej zna się tylko od trzech do sześciu jurus.
Trening
Hamidah 2024 opisuje trzy fazy nauki: przyjęcie ucznia, właściwą naukę i zakończenie po pełnym kursie. Wymagań poszczególnych faz źródło nie opisuje, podaje tylko, że każdy nauczyciel ma swoje warunki i osobliwości. Trening zaczyna się od odczytania przysięgi Ikrar Beksi, której celem jest według Hamidah dobre zachowanie wobec Allaha, i rozpoczyna się sholawatem w towarzystwie bębnów rebana. Kompas cytuje instruktora Musleha z Pondok Aren, według którego nauka dwunastu podstawowych form trwa trzy do czterech lat. Jest to twierdzenie jednego nauczyciela. Strój składa się z czarnego pangsi, sarungu i peci. Fałd sarungu można według Hamidah użyć także jako broni obronnej, a pangsi nosi się podczas pokazów i turniejów. Purnama dokumentuje tradycyjne przekonanie, że warunkiem bycia pesilatem beksi jest rytuał rosulan podzielony na trzy fazy, a ten, kto go nie przejdzie, ma zostać dotknięty ślepotą. Artykuł zapisuje to przekonanie i nie opisuje go jako sprawdzonej praktyki wszystkich szkół.
Dziś
Według Jakarta Post beksi należy do najczęściej ćwiczonych form silatu w szerszej Jakarcie. Purnama 2018 pisze, że w rejonie Jabodetabek istnieje co najmniej 120 sanggar silatu beksi. Jest to szacunek. Hamidah 2024 nie podaje liczby klubów, tylko to, że w krainie Betawi istnieje około 317 nurtów maen pukulan, czyli wszystkich stylów betawijskich, nie tylko beksi. Silat beksi jest używany w obrzędzie palang pintu podczas betawijskich wesel, gdzie łączy się z pantunem. Jakarta Post z roku 2016 podaje, że ma zostać włączony do programów szkół w Tangerangu jako treści lokalne, najpierw jako koło zainteresowań w szkołach podstawowych i gimnazjach. Silat Beksi Foundation w Petukangan ma według nauczycielki Endang setki członków, a połowę tworzą młodzi. Jest to twierdzenie fundacji o sobie samej.
Ciekawostki
Purnama 2018 w artykule o mitach silatu beksi zapisuje legendę, że Lie Ceng Oek spotkał w jaskini postać Ki Jidana, którego według przekazu szkolił Ki Belang, zwany Siluman Macan Putih. Szkolenie miał uzupełniać czterdziestodniowy post, który ma dawać odporność na ostrza. Autor dokumentuje to jako mit, nie jako fakt historyczny. Według strony Good News from Indonesia beksi zostało wpisane w roku 2015 na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Indonezji, a na certyfikacie pierwotnie napisano Silat Bekasi, co rząd później poprawił. Ta sama strona cytuje Turmujiego, potomka Ki Jidana w czwartym pokoleniu, według którego styl pierwotnie nazywał się nie Beksi, lecz Besi, a Ki Jidan uczył go Lie Tjeng Hoka. Jest to twierdzenie rodziny.
Często zadawane pytania
Skąd pochodzi silat beksi?
Z Kampung Dadap w dystrykcie Kosambi w Tangerangu, gdzie według kilku źródeł rozwinął go Chińczyk peranakan Lie. Nie udało nam się znaleźć roku powstania, artykuły naukowe podają rok 1800 lub szacunek około 1880 i wcześniej.
Co oznacza nazwa beksi?
Wyjaśnienia się różnią. BPNB wywodzi ją z chińskiego Bie Sie, gdzie Bie oznacza obronę, a Sie cztery. Purnama podaje hokkien bhe si w znaczeniu kuda-kuda według G. J. Nawiego, a Hamidah wyrażenie Bi Sai w znaczeniu walczyć.
Czym beksi różni się od innych stylów betawijskich?
Według Jakarta Post jest to walka na bliski dystans, w której w odróżnieniu od stylu cingkrik brakuje kopnięć atakujących nogami. BPNB podaje jako cechę odwrócone uderzenie pięścią i uderzenie łokciem.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.