Wasilij Oszczepkow

Podstawowe informacje

Data urodzenia7/1/1893

Data śmierci10/10/1937

Kraj pochodzeniaRosja

Znany również jakoVasily Oshchepkov, Василий Ощепков, Vasili Oshchepkov

Biografia

Wasilij Oszczepkow był rosyjskim judoką i jednym z trzech twórców sambo, których Wszechrosyjska Federacja Sambo i międzynarodowa federacja FIAS podają razem z Wiktorem Spiridonowem i Anatolijem Charłampijewem. Urodził się 6 stycznia 1893 roku według nowego kalendarza (25 grudnia 1892 roku według starego) na Sachalinie i zmarł 10 października 1937 roku w Moskwie.

Jako sierota uczył się od września 1907 roku w prawosławnym seminarium w Tokio, gdzie nauczano judo. 29 października 1911 roku został przyjęty do Kodokanu, 15 czerwca 1913 roku uzyskał 1. dan, a w październiku 1917 roku 2. dan. Według Wszechrosyjskiej Federacji Sambo był pierwszym Rosjaninem i trzecim Europejczykiem z 2. danem, wtedy judo miało tylko pięć danów.

W 1914 roku założył we Władywostoku pierwsze koło judo w Rosji, a w latach 1915 i 1917 zorganizował walki ze studentami japońskimi. Pracował jako tłumacz i dla wywiadu wojskowego, w 1921 roku wyjechał na okupowany przez Japończyków Sachalin, od 1924 roku działał w Tokio, a w 1926 roku wrócił do ZSRR. Od 1929 roku uczył w Moskwie w Centralnym Domu Armii Czerwonej i w Państwowym Centralnym Instytucie Kultury Fizycznej. Z judo i walk narodowych stworzył tam zapasy użytkowe, wprowadził rosyjskie nazewnictwo, podanie ręki zamiast ukłonu i kategorie wagowe. Współtworzył podręczniki Armii Czerwonej z lat 1930 i 1931 oraz opracował ćwiczenia samoobrony do odznaki GTO.

W 1935 roku przekazał swoją sekcję uczniowi Anatolijowi Charłampijewowi. W nocy na 2 października 1937 roku został aresztowany i oskarżony o szpiegostwo na rzecz Japonii, a 10 października zmarł w więzieniu Butyrka, oficjalnie na atak serca. W 1957 roku został zrehabilitowany.

Młodość

Wasilij Oszczepkow urodził się 6 stycznia 1893 roku według nowego kalendarza na Sachalinie, rosyjska Wikipedia podaje osadę Aleksandrowski Post. Według Wszechrosyjskiej Federacji Sambo jego matka Maria Siemionowna Oszczepkowa została w 1890 roku skazana na sachalińską katorgę za ucieczkę z robót przymusowych, a ojcem był prawdopodobnie zesłaniec Siergiej Plisak, stolarz, który zmarł w 1902 roku. Matka zmarła w 1904 roku i Wasilij został sierotą.

Po traktacie w Portsmouth z 1905 roku południowy Sachalin przypadł Japonii, a sierotą zaczął się według federacji interesować rosyjski wywiad, któremu brakowało znawców japońskiego. Od września 1907 roku uczył się w prawosławnym seminarium w Tokio przy misji arcybiskupa Mikołaja Japońskiego, gdzie nauczano także judo. Angielska Wikipedia podaje najpierw seminarium w Kioto, rosyjska Wikipedia uważa to za częsty błąd.

Szkolenie i nauczyciele

Z polecenia trenera seminarium jako najlepszy judoka został 29 października 1911 roku po egzaminach wstępnych przyjęty do Kodokanu w Tokio, którym kierował twórca judo Kano Jigoro. 15 czerwca 1913 roku uzyskał 1. dan. Drugi dan uzyskał w październiku 1917 roku podczas podróży służbowej do Japonii. Wszechrosyjska Federacja Sambo podaje, że był pierwszym Rosjaninem i trzecim Europejczykiem z 2. danem oraz że judo miało wtedy tylko pięć danów. Encyklopedia Krugosvet podaje go jako pierwszego Rosjanina i czwartego cudzoziemca.

Po powrocie w 1913 roku pracował jako tłumacz w kontrwywiadzie w Harbinie i we Władywostoku. W 1921 roku wyjechał na okupowany przez Japończyków Sachalin jako właściciel kina, od października 1924 roku działał w Tokio, a w 1926 roku został odwołany do ZSRR. 27 stycznia 1927 roku został wcielony do Armii Czerwonej jako tłumacz sztabu Syberyjskiego Okręgu Wojskowego w Nowosybirsku.

Wkład i innowacje

W 1914 roku założył we Władywostoku pierwsze koło judo w Rosji, które działało do 1920 roku, a w latach 1915 i 1917 zorganizował walki ze studentami japońskimi, w 1917 roku ze szkołą handlową z Otaru. W 1927 roku zaczął uczyć judo w Nowosybirsku, a od września 1929 roku w Moskwie w Centralnym Domu Armii Czerwonej, gdzie otworzył też pierwszą grupę kobiecą w kraju, oraz w Państwowym Centralnym Instytucie Kultury Fizycznej.

Według Wszechrosyjskiej Federacji Sambo porównywał tam judo z walkami narodowymi, walką na bagnety i chińskim wushu i stworzył zapasy użytkowe, z których wyszło sambo. Zmieniał krój kurtki, wprowadził rosyjskie nazewnictwo, podanie ręki zamiast ukłonu i kategorie wagowe. Współtworzył podręczniki Armii Czerwonej z lat 1930 i 1931 oraz opracował ćwiczenia samoobrony do odznaki GTO 2. stopnia z 1932 roku. W 1934 roku jego program w Centralnej Wyższej Szkole Milicji zlikwidowano na prośbę Wiktora Spiridonowa.

Legendy i udokumentowane fakty

Długo za jedynego twórcę sambo uważano Anatolija Charłampijewa. Rosyjska Wikipedia podaje, że jego klasyfikacja technik z 1938 roku opierała się na materiałach Oszczepkowa, a prezydent Wszechrosyjskiej Federacji Sambo Siergiej Jelisiejew powiedział w 2018 roku, że wszyscy trzej twórcy są czczeni jednakowo. Jako narodziny sambo często podaje się rozkaz nr 633 z 16 listopada 1938 roku, chodziło jednak o oficjalne uznanie już istniejącego systemu.

Angielska Wikipedia podaje jako pierwszą naukę Oszczepkowa seminarium w Kioto, Wszechrosyjska Federacja Sambo i rosyjska Wikipedia mówią tylko o seminarium w Tokio. Pierwszeństwo z 2. danem jest różnie podawane: federacja podaje go jako trzeciego Europejczyka, Krugosvet jako czwartego cudzoziemca.

Dziedzictwo

W 1934 roku otworzył sekcję w Pałacu Sportu Aviachimu, a w 1935 roku przekazał ją uczniowi Anatolijowi Charłampijewowi. Wśród jego uczniów byli według encyklopedii Krugosvet także Kuzowlow, Sidorow, Galkowski i Wasiljew. W nocy na 2 października 1937 roku został aresztowany, oskarżony o szpiegostwo na rzecz Japonii, a 10 października zmarł w więzieniu Butyrka, oficjalnie na atak serca. W 1957 roku został zrehabilitowany dzięki staraniom wdowy Anny Iwanowny.

We wrześniu 2012 roku odsłonięto mu pomnik we Władywostoku. 18 grudnia 2020 roku odsłonięto w moskiewskich Łużnikach pomnik twórców sambo Spiridonowa, Oszczepkowa i Charłampijewa. Międzynarodowa Federacja Sambo FIAS wymienia go w galerii sław wśród trzech twórców.

Nauczyciele, uczniowie i rodzina

Powiązane sztuki walki

Stopnie i tytuły

• 2. danJudo · 1917